Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

Çevre ve Şehircilik Bakanlığından:

PLANLI ALANLAR İMAR YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; plan, fen, sağlık ve
sürdürülebilir çevre şartlarına uygun yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye
ve denetime ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, uygulama imar planı bulunan alanları
kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı
İmar Kanunu ve 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aplikasyon krokisi: Kadastro müdürlüklerince
veya yetkilendirilmiş kuruluşlarca düzenlenen, ada ve/veya parsellerin
arazide aplike edilmesi, varsa sabit tesislerden röperlenmesi işlemleri ile
kenar ölçüleriyle birlikte köşe koordinatlarının yazıldığı krokinin yer
aldığı belgeyi,

b) Arka bahçe: Ön bahçeye komşuluğu bulunmayan bina
arka cephesi ile arka komşu parsel sınırı arasında kalan parsel bölümünü,

c) Arkat: Bahçe mesafelerini ihlal etmeyen, güneşten
ve yağmurdan korunmak ve gölge oluşturmak amacıyla yapılan, üstünde yapı
bulunmayan, en az iki kenarı açık olan sütunlar üzerine yükselen üstü
örtülü geçitleri,

ç) Askeri alanlar: Türk Silahlı Kuvvetlerini
oluşturan Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarının savunma,
harekât, hudut ve milli güvenliğe yönelik yapıları, kışla, ordugâh,
karargâh, birlik, karakol, askerlik şubesi, askeri havaalanları, sosyal,
teknik ve lojistik gibi askeri veya güvenlik amaçlı ihtiyaçlara yönelik
tesisler ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacına yönelik idari, eğitim,
sağlık, lojman, orduevi gibi diğer sosyal tesislerin yer aldığı alanları,

d) Asma kat: Zemin katı ticari olarak kullanılmayan
konut alanları haricinde, zemin katta ait olduğu bağımsız bölümü tamamlayan
ve bu bölümden bağlantı sağlanan, ait olduğu bağımsız bölümün 1/3’ünden az
yapılamayan, iç yüksekliği 2.40 metreden az olmayan, yola bakan cephe veya
cephelerde merdiveni de dâhil 3.00 metreden fazla yaklaşmayan katı (İmar
planlarında konut alanı olarak gösterilen yerlerde aynı yol güzergâhındaki
mevcut yapılaşmaya bakılarak asma kat yapılıp yapılamayacağına karar
vermeye ilgili idare yetkilidir.),

e) Atrium: İki veya daha çok sayıda katın içine
açıldığı, yapı kitlesi içinde ortak hacim olarak tertiplenen, karşılıklı
iki kenar arasındaki mesafenin 5.00 metreden az olmamak üzere tüm katlar
boyunca devam ettiği üzeri kapalı boşluklu hacimleri,

f) Avan proje: Uygulama projelerinin yapılmasına
esas teşkil eden, geçerli imar durumu, yürürlükte bulunan plan, varsa kentsel
tasarım projesine göre düzenlenen ve içeriğinde; vaziyet planı, tüm kat
planları ve yeterli miktarda kesit ve görünüşleri içeren mimari proje ile
taban alanı, katlar alanı (emsal) ve yapı inşaat alanı hesaplarına ilişkin
tüm ölçü ve kotları bulunan, gerektiğinde siluetin yer aldığı projeleri,

g) Avlu: Yapıların bölümleri veya duvarlar
tarafından çevrelenen, üstü açık, geleneksel mimaride çeşitli şekillerine
rastlanan, kısa kenarı 5.00 metreden az olmayan yapı bölümünü,

ğ) Bağımsız bölüm: Binanın, ayrı ayrı ve başlı
başına kullanılmaya uygun olup, 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat
Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümlerini,

1) Bağımsız bölüm brüt alanı: Şaftlar, ışıklıklar,
hava bacaları, galeri boşlukları hariç, bağımsız bölümün dış konturlarının
çevrelediği alanı (Dış cephe haricindeki bölümlerdeki dış kontur, duvar
orta aksı olarak belirlenir. Bağımsız bölümün eklentileri ayrıca
belirtilmek zorundadır. Bağımsız bölümün içten bağlantılı olarak çatı
araları dâhil birden fazla katta yer alan mekânlardan oluşması halinde bu
katlardaki bağımsız bölüme ait alanlar birlikte değerlendirilerek bağımsız
bölüm brüt alanı bulunur.),

2) Bağımsız bölüm genel brüt alanı: Bağımsız bölüm
toplam brüt alanına bağımsız bölüme ortak alanlardan düşen payların da
eklenmesi suretiyle hesaplanan genel brüt alanı,

3) Bağımsız bölüm net alanı: İçerden bağlantılı
piyesleri ile birlikte bağımsız bölümün içerisindeki boşluklar hariç,
duvarlar arasında kalan temiz alanı (Bu alana; kapı ve pencere eşikleri,
2.5 santimetreyi geçmemek koşuluyla sıva payları, kolonlar, duman, çöp,
atık, tesisat ve hava bacaları ile ışıklıklar, bağımsız bölüm içindeki
asansör ve galeri boşlukları, tesisat odası, merdivenlerin altlarında 1.80
metre yüksekliğinden az olan yerler, tek bağımsız bölümlü müstakil
binalarda bağımsız bölüm içindeki otopark, sığınak, odunluk, kömürlük,
hidrofor ve arıtma tesisi alanı, su ve yakıt deposu ve kazan dairesi dâhil
edilmez. Açık çıkmalar, balkonlar, zemin, çatı ve kat terasları, kat ve çatı
bahçeleri gibi en az bir cephesi açık olan mekânlar ile aynı katta veya
farklı katta olup bağımsız bölümün eklentisi olan mekânlar ile ortak
alanlar bağımsız bölüm net alanı içinde değerlendirilmez. Bağımsız bölümün
içten bağlantılı olarak çatı araları dâhil birden fazla katta yer alan
mekânlardan oluşması halinde bu katlardaki bağımsız bölüme ait alanlar
birlikte değerlendirilerek bağımsız bölüm net alanı bulunur.)

4) Bağımsız bölüm toplam brüt alanı: Bağımsız bölüm
brüt alanına bu bölüme ait eklenti veya eklentilerin brüt alanının ilave
edilmesiyle hesaplanan toplam brüt alanı,

h) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

ı) Balkon: Tüm katlarda çıkma koşullarını taşımak
kaydıyla, bina cephe hattı dışında ve/veya içinde, en az bir dış cephesi
açık, bağlı oldukları oda ve/veya mutfak piyesinin kullanımını tamamlayan
ve bu mekândan bölme elemanları ile ayrılmış, üstü açık veya kapalı
alanları,

i) Basit tamir ve tadil: Yapılarda esaslı tadilat
kapsamında olmayan, taşıyıcı sistemi, bağımsız bölümün dış cephesini, ıslak
hacimlerin yerini ve sayısını değiştirmeyen; derz, iç ve dış sıva, boya,
badana, oluk dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi
tesisat tamirleri ile bahçe duvarı, duvar kaplamaları, baca, saçak, çatı
onarımı ve kiremit aktarılması gibi her türlü tamir ve tadil işlemlerini,

j) Bina cephe hattı: Binanın ön ve arka
cephelerinde toprakla temas eden konturlarının görünen cephesinin parsel
sınırına en yakın noktasından, parsel ön ve arka cephelerine paralel
çizilen hattı,

k) Bina cephe uzunluğu: Açık çıkmalar hariç olmak
üzere bina cephesinin yataydaki uzunluk ölçüsünü,

l) Bina derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka
cephe hattının en uzak noktası arasındaki ve ön cephe hattına dik olan
hattın uzaklığı,

m) Bina giriş holü: Binanın ana giriş kapısı ile
merdiven evi ve asansör arasındaki holü,

n) Bina yüksekliği: Binanın kot aldığı noktadan
saçak seviyesine kadar olan imar planı veya bu Yönetmelikte öngörülen
yüksekliği,

o) Bodrum kat: Zemin katın altındaki katları,

ö) Çardak (Kameriye): Rekreasyon alanlarında,
parklarda, bina bahçelerinin azami % 5’inde, güneşten ve yağmurdan korunmak
ve gölge oluşturmak amacıyla ahşap ve benzeri hafif malzemeden yapılan,
yanları açık, üstü kapalı yapıyı,

p) Çatı bahçesi: Teras çatılarda, çakıl, toprak,
çim ve benzeri doğal örtüler ile kaplanarak iklime uygun
bitkilendirilebilen, yapının görünüşlerini ve bulunduğu çevrenin siluetini
bozmayacak ve çatı sınırlarını aşmayacak şekilde oluşturulan bahçeleri,

r) Çatı piyesi: Çatı eğimi içerisinde kalmak
şartıyla, altındaki bağımsız bölüme ait, bu bölümle içeriden irtibatlı
yapılan, terasların da dâhil olabildiği mekânları (Açık teras ve ıslak
hacimler ait olduğu bağımsız bölüm sınırlarını geçemez.),

s) Çıkma: Binalarda döşemelerin uzantısı olarak
yapılan, parsel sınırları dışına taşmayan, en az bir ucu serbest, mesnetli
olan, açık veya kapalı olan, derinliği uygulama imar planı veya bu
Yönetmelikle belirlenen yapı elemanlarını,

ş) Çok katlı bağımsız bölüm: Binada birden fazla
kat içerisinde birbiriyle doğrudan bağlantılı çözümlenen konut veya diğer
kullanımlı bağımsız bölümü,

t) Dere kret kotu: Taşkın kontrolü maksadıyla, dere
kenarlarına inşa edilen duvar veya düzenlenmiş şev üst kotunu,

u) Duman bacası: Piyeslerde veya ortak alandaki
duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacayı,

ü) Eğitim tesisleri alanı: Okul öncesi, ilk ve orta
öğretim ile yüksek öğretime hizmet vermek üzere kamuya veya gerçek veya
tüzel kişilere ait; eğitim kampüsü, genel, mesleki ve teknik eğitim
fonksiyonlarına ilişkin okul ve okula hizmet veren yurt, yemekhane ve spor
salonu gibi tesisler için uygulama imar planında özel veya kamu tesisi
alanı olduğu belirtilmek suretiyle ayrılan alanları (Özel eğitim tesisi
yapılacak alanlar belirlenmeden Millî Eğitim Bakanlığının taşra
teşkilatının uygun görüşü alınır.),

v) Eklenti: Bir bağımsız bölümün dışında olup,
doğrudan doğruya o bölüme ait olan yeri,

1) Eklenti brüt alanı: Sadece bağımsız bölüme ait
olup bu bölümün kullanımı ve tasarrufunda bulunan, bağımsız bölümün içinde
olmayıp, aynı katta veya farklı katta yer alan ve girişi bağımsız bölümden
ayrı olan mekânların bağımsız bölüm brüt alanının belirlenen esaslar
dikkate alınarak hesaplanacak alanı,

2) Eklenti net alanı: Sadece bağımsız bölüme ait
olan ve içerden bağlantısı bulunmayan, aynı veya farklı katlarda olup ayrı
girişi bulunan mekânların, içindeki duvarlar arasında kalan ve bağımsız
bölüm net alanında belirlenen esaslara göre hesaplanan temiz alanı,

y) Esaslı tadilat: Yapılarda taşıyıcı unsuru
etkileyen veya yapı inşaat alanını veya emsale konu alanını veya taban
alanını veya bağımsız bölüm sayısını veya ortak alanların veya bağımsız
bölümlerin alanını veya kullanım amacını veya ruhsat eki projelerini
değiştiren işlemleri (Esaslı tadilat, ruhsata tabidir.),

z) Fen adamları: Yapı, elektrik tesisatı, sıhhi
tesisat ve ısıtma, makina, harita kadastro ve benzeri alanlarda mesleki ve
teknik öğrenim veren, en az lise dengi okullardan mezun olmuş veya lise
mezunu olup, bir öğretim yılı süreyle bakanlıkların açmış olduğu kursları
başarıyla tamamlamış olanlar ile 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki
Eğitimi Kanununa göre ustalık belgesine sahip olan elemanları,

aa) Fenni mesul: Yapının tüm malzemeleri ve
tesisatı ile birlikte, plana, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere,
standartlara, teknik şartnamelere, uygun olarak inşa edilmesinin kamu adına
denetimini üstlenen, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı
haiz meslek mensuplarını,

bb) Fırın: Unlu gıda mamulleri üretilen yerleri,

cc) Galeri boşluğu: Bağımsız bölüm içerisinde veya
ortak alanlarda, katlar arasında bırakılan boşlukları,

çç) Geçit: İmar planlarında belirtilen yerlerde,
iki veya daha fazla yolun, meydanın, avlunun ve benzeri açık kamusal
alanların birbirine yaya bağlantısını sağlayan, giriş ve çıkışı
kapatılamayan, bağımsız bölümler haricinde kalan, tamamen kamu kullanımına
açık, çeperleri dükkânlı veya dükkânsız üstü kapalı geçiş alanını,

dd) Gelişme (inkişaf) alanı: Varsa üst ölçek plan
kararlarına uygun olarak, imar planında kentin gelişmesine ayrılmış olan
alanı,

ee) Güneş kırıcı: Yapının bölümlerine güneş ışığını
kontrollü bir şekilde alabilmek ve mekânlara gölge sağlamak amacı ile kat
döşemesinin devamı niteliğinde olmayan ve hafif malzeme kullanılarak
yapılan, cephe bütünlüğü içinde konumlandırılmış, cepheden bağımsız
olmayan, otomatik veya el ile kontrol edilebilen, sabit veya hareketli
cephe elemanlarını,

ff) Hava bacası: Bina kitlesi içinde kalan banyo
veya yıkanma yeri, tuvalet gibi mahallerin havalandırılmasını sağlayan
boşlukları,

gg) Işıklık: Binanın ana merdiven evini veya kat
sahanlığını veya cephesi olmayan piyesleri aydınlatmak üzere oluşturulan
üzeri şeffaf yapı malzemeleriyle kapatılan hacimleri,

ğğ) İbadet yeri: İbadet etmek ve dini hizmetlerden
faydalanmak amacıyla insanların toplandığı tesisler ile bu tesislerin
külliyesinin, dinî tesisin mimarisiyle uyumlu olmak koşuluyla dinî tesise
ait; lojman, kütüphane, aşevi, dinlenme salonu, taziye yeri, yurt ve kurs
yapısı, gasilhane, şadırvan ve tuvalet gibi müştemilatların, açık veya
zemin altında kapalı otoparkın da yapılabildiği alanları,

hh) İç bahçe: Zemin kat veya bodrum kattan
başlayıp, boşluğu bina boyunca devam eden, dış cepheyle bitişik olmaksızın,
yapı kitlesi içerisinde tertiplenen, ortak mahallerle irtibatlandırılan,
üzeri açık veya şeffaf yapı malzemeleri ile kapatılan, çıkmalar dâhil dar
kenarı 3,00 metreden az olmayan bahçeyi,

ıı) İç yükseklik: Taban döşeme kaplaması üzerinden
tavan kaplamasına kadar olan net mesafeyi,

ii) İfraz: Bir parselin bölünerek ayrılması
işlemini,

jj) İfraz hattı: Parselleri birbirinden ayırmak ve
arazi ve arsa düzenlemesine esas olmak üzere planla belirlenen parselin
ifraz edileceği hattı,

kk) İlgili idare: Yapı ruhsatı vermeye yetkili
idareleri,

ll) İmar durum belgesi: Bir parselin; Kanun,
uygulama imar planı, plan notlarını ve bu Yönetmelikte yer alan kullanım
kararlarını ve yapılaşma şartlarını içeren, yapının inşa edileceği imar
parselini sınır ve boyutlarıyla gösteren belgeyi,

mm) Kademe hattı: Uygulama imar planında birden
fazla kat adedi veya bina yüksekliği veya yapı yoğunluğu ya da yapı nizamı
veya kullanma kararına isabet eden bir imar parselinde farklı yapılaşma ve
kullanım kararını haiz alanların sınırlarının uygulama imar planı ile
belirlendiği hattı,

nn) Kanopi: Akaryakıt ve benzeri servis
istasyonlarında, güneşten ve yağmurdan korunmak amacıyla yapılan yanları
açık, üstü kapalı konstrüktif yapıyı,

oo) Kanun: 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar
Kanununu,

öö) Kat bahçesi: Bina içinde yeşil doku ile iç içe
yaşanmasını sağlamak amacıyla, ortak alana ait olmak üzere, binanın en az
bir dış cephesi ile irtibatlı ve açık olan, en az iki kat yüksekliğinde ve
asgari 3.00 metre genişliğinde, binanın katlarında yer alan bahçe
düzenlemelerini,

pp) Kat holü: Katlarda bağımsız bölümleri veya tek
bağımsız bölümlü umumi binalarda piyesleri birbirine ve merdivene bağlayan
ortak alan niteliğindeki ara dolaşım yollarını,

rr) Kat yüksekliği: Binanın herhangi bir katının
döşeme üstünden bir üstteki katının döşeme üstüne kadar olan mesafesini,

ss) Katı atık bacası: Binada düşey doğrultuda katı
atıkların zemin veya bodrum kata ulaştırılması için kullanılan, Türk
Standartlarına ya da uluslararası standartlara uygun yapılan bacayı,

şş) Katlar Alanı: Bodrum kat, asma kat, çatı arası
piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dâhil, kullanılabilen bütün katların, katlar
alanına dâhil edilmeyen alanları çıktıktan sonraki alanlar toplamını,

tt) Katlar alanı katsayısı (KAKS) (Emsal): Yapının
inşa edilen tüm kat alanlarının toplamının imar parseli alanına oranını,

uu) Kazı izni: Özellik arz eden yapılarda inşaat
ruhsatı verilmeden önce mal sahiplerinin talebi üzerine ilgili idarenin
uygun görüşü üzerine mimari proje onayı ile zemin etüdü raporuna göre kazı
durumu, miktarı ve güvenlik önlemleri belirtilmek suretiyle verilen izni,

üü) Kırmızı kot: Uygulama imar planında gösterilen
yolun gerekli hesaplar yapıldıktan sonra kullanıma hazır kotunu (Plana göre
kat adedi bu kot esas alınarak belirlenir.),

vv) Konaklama (Turizm) alanları: Konaklama amacıyla
kullanılan, otel, motel, tatil köyü, pansiyon, kamping, apart otel ve
hostel gibi turizm tesislerinin bulunduğu alanları,

yy) Konut alanı: İmar planlarında konut kullanımına
yönelik olarak planlanan ve ayrıca 19 uncu maddede belirtilen
fonksiyonların da yer alabildiği alanları,

zz) Konut dışı kentsel çalışma alanı: Çevre sağlığı
yönünden tehlike oluşturmayan imalathanelerin, patlayıcı, parlayıcı ve
yanıcı maddeler içermeyen depoların, toptan ticaret pazarlama ve depolama
alanlarının, konaklama tesislerinin, lokantaların, halı saha, tenis kortu
gibi açık spor tesisleri ve düğün salonunun yapılabileceği kentsel çalışma
alanlarını,

aaa) Korkuluk: Binaların dışa açık veya açılan
bölümlerinde, merdiven, rampa ve galeri boşluklarında, Türk Standartlarına
göre yapılan koruma elemanını,

bbb) Kuranglez: Parsel sınırı içinde kalmak ve
binaya bitişik olmak şartıyla binaların tabii zemin altında kalan
bölümlerine doğal ışık ve havalandırma sağlamak amacıyla en az 0.80 metre
en fazla 1.20 metre genişlikte olabilen, binanın hiçbir cephesinde
mütemadiyen tesis edilemeyen, boyu yapıldığı pencere genişliğini 0.50
metreden fazla geçmeyen, derinliği azami 2.00 metre olan, giriş çıkış amacı
taşımayan ancak, yol cephesi haricinde kaçış amacıyla çıkış tertiplenebilen
ışıklıkları,

ccc) Merdiven evi: Merdivenin ara ve kat
sahanlıklarıyla birlikte bütün olarak merdiven boyunca uzanan hacmi,

ççç) Merkezi iş alanı: İmar planlarında yönetim,
turizm, sosyal, kültürel ve ticari amaçlı yapılar ile sosyal altyapı
alanları için ayrılmış bölgeyi,

ddd) Meydan: Yerleşme dokusu içerisinde şehirdeki
yaya sirkülasyonunu yönlendiren; halkın toplanma, bir araya gelme, kutlama
gibi toplumsal davranışlarına imkân vererek sosyal yaşama hizmet eden, imar
planında belirlenmek kaydıyla alanın özelliği bozulmadan özel mülkiyete
konu edilmeksizin ve meydan kullanımı engellenmeksizin altı otopark olarak
kullanılabilen alanları,

eee) Mezarlık alanı: Cenazelerin defnedildiği mezar
yerleri, defin işlemlerinin yürütüldüğü idari tesis binaları, güvenlik
odası, bu alana hizmet veren ziyaretçi bekleme, morg, gasilhane, ibadet
yeri, şadırvan, çeşme, tuvalet ile otopark da yapılabilen alanları,

fff) Mimari estetik komisyonu: Şehrin yöresel
mimarisine ilişkin tespitleri yapan, meydan, yol, kaldırım, tabela, kent
mobilyaları ve benzeri düzenlemelerdeki usullere ilişkin öneriler getiren,
yapıların ve onaylı mimari projelerinin özgün fikir ifade edip etmediğine,
umumi binaların fonksiyonu ve özelliği gereği farklılık arz edip etmediğine
karar veren komisyonu,

ggg) Muvakkat yapı: Kanun ve bu Yönetmelikle
nicelik ve niteliği belirlenen, belirli süreliğine kullanım hakkı öngörülen
yapıları,

ğğğ) Müdürlük: Çevre ve Şehircilik il müdürlüğünü,

hhh) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum
katlarında veya bahçelerinde düzenlenen, ortak kullanıma ayrılan, bağımsız
bölüm olarak tescil edilemeyen mekânları,

ııı) Normal kat: Bodrum, zemin, tesisat katı ve
çatı arası dışında kalan kat veya katları,

iii) Ortak alanlar: Mimari projelerde bağımsız
bölüme konu olmayan ve kapsamı 634 sayılı Kanunda belirtilen ortak yerleri,

jjj) Ön bahçe: Bina ön cephe hattı ile parselin ön
cephesi arasında kalan parsel bölümlerini (Yola cephesi olan bütün bahçeler
ön bahçe statüsündedir.),

kkk) Parsel cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu
yoldaki cephesini (Birden fazla yola cepheli parsellerde uygulama imar
planında belirtilmemiş ise geniş yol üzerindeki kenar, parsel ön
cephesidir. Yolların eşit olması halinde ve köşe başı parsellerde dar
kenar, parsel ön cephesidir.),

lll) Parsel derinliği: Parsel ön cephe hattına arka
cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatların uzunluklarının
ortalamasını,

mmm) Pergola: Bahçede, bina cephelerini
değiştirmemek kaydıyla terasta, hafif yapı malzemelerinden dikme ve sık kirişleme
ile yapılan ve üzerine yeşil bitki örtüsü sardırılabilen, etrafı açık, yapı
ruhsatı olmaksızın inşa edilebilen yapıları,

nnn) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya
bölme elemanları ile çerçevesi tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana
getirilmiş, belirli bir işlev gören bölümü,

ooo) Portik: Bitişik ön bahçesiz nizamda imar
planında belirtilen yerlerde kamu kullanımına açık, yayalara daha geniş
kaldırım sağlamak amacıyla, bina kitlesinden zemin kat yüksekliğinde ve ön
cephe boyunca, bina taşıyıcı elemanları bırakılarak yapılan üç tarafı açık
bina altı yaya geçidini,

ööö) Resmi bina: Genel ve özel bütçeli idarelerle,
denetleyici ve düzenleyici idarelere, il özel idaresi ve belediyelere veya
bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kurumlara, Kanunla
veya Kanunun verdiği yetki ile kurulmuş kamu tüzel kişilerine ait bina ve
tesisleri,

ppp) Saçak seviyesi: Binaların son kat tavan
döşemesi üst kotunu,

rrr) Sağlık tesisleri alanı: Hastane, sağlık ocağı,
aile sağlık merkezi, doğumevi, dispanser ve poliklinik, ağız ve diş sağlığı
merkezi, fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezi, entegre sağlık kampüsü
gibi fonksiyonlarda hizmet veren gerçek veya tüzel kişilere veya kamuya ait
tesisler için uygulama imar planında özel veya kamu tesisi alanı olduğu
belirtilmek suretiyle ayrılan alanları (Özel sağlık tesisi yapılacak
alanlar belirlenmeden Sağlık Bakanlığının taşra teşkilatının uygun görüşü
alınır.),

sss) Sahanlık: Merdiven evi içinde bulunan
basamaklar haricindeki düzlükleri,

1) Ara sahanlık: Merdiven evinde, en az merdiven
kolu genişliği kadar olan ve bağlantısını sağladığı katlar ile aynı kotta
olmayan, katların arasındaki herhangi bir kota denk gelecek şekilde
standartlara uygun yapılan merdiven düzlüğünü,

2) Kat sahanlığı: Merdiven evinde en az merdiven
kolu genişliği kadar olan ve katlara geçiş sağlayan standartlara uygun
yapılan merdiven düzlüğünü,

şşş) Sicil durum taahhütnamesi: Proje
müelliflerinin, şantiye şeflerinin, fenni mesullerin, müteahhitlerin mesleki
kısıtlılığının olmadığını ve yetki sınırını aşmadığını taahhüt ettiği
beyannameyi,

ttt) Siyah kot: İmar planında gösterilen yolun
doğal zemin kotunu,

uuu) Son kat: Çatı, çatı terası veya çatı piyesi
altında bulunan normal katların en üstte olan katını,

üüü) Sosyal mekânlar: Yapı ve tesislerde
kullanıcıların, çalışanların veya müşterilerin yapı ve tesisin genel
kullanımı dışında günlük sosyal ihtiyaçlarının karşılandığı mekânları,

vvv) Spor ve oyun alanları: Spor ve oyun ihtiyacı
karşılanmak, spor faaliyetleri yapılmak üzere imar planı kararı ile kent,
bölge veya semt ölçeğinde ayrılan açık ve kapalı tesis alanlarını,

1) Stadyum: Uygulama imar planı kararı ile futbol
ve benzeri spor müsabakaları için üzeri açık veya kapalı olarak inşa
edilen, bünyesinde, yapılan spora ve sporculara ilişkin tesislerin yanı
sıra açık ve kapalı otopark, idari, sosyal ve kültürel tesisler ile
lokanta, pastane, çayhane, çarşı, alışveriş birimleri, büfe gibi mekân,
yapı veya tesisler bulunabilen, planla açıkça belirtilmek ve tescile konu
edilmemek kaydıyla stadyum projesi bütünlüğü içerisinde yol ve meydanların
altını da kapsayabilen kompleksleri,

yyy) Subasman kotu (Zemin kat taban kotu):
Binaların zemin kat taban döşemesi üst kotunu (İmar planlarında aksine bir
hüküm bulunmaması halinde, ±0.00 kotunun altına düşemez ve +1.20 kotunun
üzerine çıkamaz.),

zzz) Sundurma: Yağmurdan, güneşten ve rüzgârdan
korunmak için yapı yaklaşma mesafesini ihlal etmemek kaydıyla, binaya
bitişik olarak hafif malzemeden yapılan bölme duvarları olmayan üç tarafı
açık örtüleri,

aaaa) Şantiye binası: Şantiyede çalışanların ve
ziyaretçilerin; barınma, çalışma, yeme içme ve benzeri günlük ihtiyaçlarını
karşılamak ve şantiye ve proje hakkında bilgi vermek amacıyla yapılan ve
yapı kullanma izni müracaatında yıkılarak tasfiye edilen muvakkat yapıları,

bbbb) Taban alanı: Bahçede yapılan eklenti ve
müştemilatı dâhil yapıların tabii zemin veya tesviye edilmiş zemin üzerinde
kalan kısmının, yapı yaklaşma sınırını ihlal etmemek kaydıyla parseldeki
izdüşümünün kapladığı alanı,

cccc) Taban alanı kat sayısı (TAKS): Taban alanının
imar parseli alanına oranını (Taban alanı kat sayısı, arazi eğimi nedeniyle
tabii veya tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan tüm bodrum katlar ile
zemin kat izdüşümü birlikte değerlendirilerek hesaplanır.),

çççç) Tabii zemin: Arazinin hafredilmemiş veya
doldurulmamış halini,

dddd) Tadilat projesi: Yapıların ruhsat eki onaylı
projelerinde; uygulama imar planı ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
yapılmak istenen değişiklik veya ilavelerle ilgili gerekli uygulama
projelerinin bütününü,

eeee) Teras çatı: Suyun tahliyesi için yeterli eğim
verilen, bulunduğu iklim bölgesine uygun ısı ve su yalıtımları yapılan,
çakıl, toprak, çim ve benzeri doğal örtüler ile kaplanarak iklime uygun
bitkilendirilebilen çatı tipini,

ffff) Tesisat bacası: Binada düşey doğrultuda
kablo, boru, kanal gibi tesisat elemanlarının topluca geçirildiği, ortak
mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacayı,

gggg) Tesviye edilmiş zemin: Bu Yönetmelikte
belirtilen esaslara göre kazılarak veya doldurularak parsel tabi zemininin
aldığı son zemin durumunu,

ğğğğ) Tevhit: Parsellerin birleştirilme işlemini,

hhhh) Ticaret alanı: İmar planlarında ticaret
kullanımına yönelik olarak planlanan ve ayrıca 19 uncu maddede belirtilen
fonksiyonların da yer alabildiği alanları,

ıııı) Ticaret+Konut, Turizm+Ticaret,
Turizm+Ticaret+Konut karma kullanım alanları: Tek başına konut olarak
kullanılmamak koşuluyla, ticaret, turizm, konut kullanımlarından konut
hariç sadece birinin veya ikisinin veya tamamının birlikte yer aldığı
alanları,

iiii) Toplam yapı inşaat alanı: Bir parselde
bulunan bütün yapıların yapı inşaat alanlarının toplamını,

jjjj) Umumi bina: Resmi binalar, ibadet yerleri,
eğitim, sağlık tesisleri, sinema, tiyatro, opera, müze, kütüphane, konferans
salonu gibi kültürel binalar ile gazino, düğün salonu gibi eğlence
yapıları, otel, yurt, iş hanı, büro, pasaj, çarşı, alışveriş merkezi gibi
ticari yapılar, spor tesisleri, genel otopark, akaryakıt istasyonu,
şehirlerarası dinlenme tesisleri, ulaştırma istasyonları ve buna benzer
umumun kullanımına mahsus binaları,

kkkk) Umumi hizmet alanı: Millî Eğitim Bakanlığına
bağlı ilk ve orta öğretim kurumları ile yol, meydan, park, otopark, çocuk
bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri, karakol, pazar yeri, semt spor alanı gibi
kamusal hizmete ayrılan alanları,

llll) Uygulama projeleri: Bir yapının inşa
edilebilmesi için ilgili mevzuata göre hazırlanan, gerekli detay, hesap ve
raporları ile bütün olan mimari, statik, elektrik ve mekanik tesisat
projelerini,

mmmm) Vaziyet planı: Parselde inşa edilecek yapı
veya yapıların; aplikasyon krokisindeki koordinatlara göre teknik mevzuata
uygun olarak sayısal ve çizgisel şekilde gösterildiği, bahçe tanzimi, açık
otopark ve otopark girişlerini, yangın kaçışlarını, bina yaklaşım mesafe ve
kotlarını, kuzey yönünü, parseldeki teknik altyapıyı gösteren 1/500, 1/200
veya 1/100 ölçekli planı,

nnnn) Yan bahçe: Parselin, komşu parsellere kadar
uzanan ön ve arka bahçeleri dışında kalan bahçelerini,

oooo) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar ve avlular
hariç olmak üzere, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alan mekânlar,
çatı veya kat bahçeleri, çatıda, katta ve zemindeki teraslar, balkonlar,
açık çıkmalar ile binadaki ortak alanlar dâhil yapının inşa edilen bütün
katlarının alanını,

öööö) Yapı kullanma izin belgesi: Yapının ruhsat
eki projelerine uygun olarak tamamlandığını gösteren, yapının kullanımına
izin veren onaylı belgeyi,

pppp) Yapı nizamı: Uygulama imar planı ile
belirlenen ayrık, blok ve bitişik nizamdan birini,

1) Ayrık nizam: Hiç bir yanından komşu parseldeki
binalara bitişik olmayan yapı nizamını,

2) Bitişik nizam: Bir veya birden fazla komşu
parsellerdeki binalara bitişik olan ve ortak alandan arka bahçeye çıkış
sağlanan yapı nizamını,

3) Blok nizam: İmar planı veya bu Yönetmelikte
cephe uzunluğu, derinliği ve yüksekliği belirlenmiş yapı kitlesinin, bir
parsel veya dilatasyonla ayrılmak suretiyle birden fazla parsel üzerine
oturduğu bahçeli yapı nizamını (Bir taraftan komşu parseldeki binaya
bitişik, diğer taraftan ayrık olan ikili veya ikiz nizamlar, blok nizam
olarak değerlendirilir.),

rrrr) Yapı ruhsatı: Bir parselde, TS 8737
Standardına uygun olarak bu Yönetmelikle öngörülen belgeler ile projelerin
onaylanması sonrasında ilgili idaresince tanzim edilen, onaylı resmi izin belgesini,

ssss) Yapı tatil tutanağı: Herhangi bir şekilde
ruhsat alınmadan yapıya başlanılarak kaçak inşaat yapıldığı ya da ruhsatlı
yapılarda ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı tespit edildiği
takdirde, ilgili idaresince yetkilendirilmiş teknik elemanlarca, yapının o
andaki durumu ile birlikte aykırılıkları resim, kroki ve yazı ile
belirtilen ve inşai faaliyete devam edilemeyeceğini gösteren onaylı
belgeyi,

şşşş) Yapı yaklaşma mesafesi: Planda veya planda
olmaması halinde bu Yönetmelik ile belirlenmiş olan, yapının yola ve komşu
parsellere en fazla yaklaşabileceği mesafeyi,

tttt) Yapı yüksekliği: Bodrum katlar, asma katlar
ve çatı arası piyesler dâhil olmak üzere, yapının inşa edilen bütün
katlarının toplam yüksekliğini,

uuuu) Yerleşik (meskûn) alan: Varsa üst ölçek plan
kararlarına uygun olarak, imar planı ile belirlenmiş ve iskân edilmiş
alanı,

üüüü) Yerleşme alanı: İmar planı sınırı içindeki
yerleşik ve gelişme alanlarının tümünü,

vvvv) Yeşil alanlar: Toplumun yararlanması için
ayrılan oyun bahçesi, çocuk bahçesi, dinlenme, gezinti, piknik, eğlence,
rekreasyon ve rekreaktif alanları toplamını (Metropol ölçekteki fuar,
botanik ve hayvan bahçeleri ile bölgesel parklar bu alanlar
kapsamındadır.), 19 uncu maddede yer alan işlevleri ve yapılaşma koşullarını
içeren yeşil alanlar;

1) Çocuk bahçeleri: Çocukların oyun ve dinlenme
ihtiyaçlarını karşılayan, bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli
araç gereçleri, toplamda 6 m2’yi geçmeyen büfe ile süs havuzu, pergola ve
genel tuvalet dışında başka tesis yapılamayan alanları,

2) Parklar: Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü
ile dinlenme ihtiyaçları için ayrılan, 19 uncu maddedeki kullanımlara da
yer verilebilen alanları,

3) Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları: Kentin
açık ve yeşil alan ihtiyacı başta olmak üzere, eğlence, dinlenme, piknik
ihtiyaçlarının karşılanabildiği, kent içinde ve çevresinde günübirlik
kullanıma yönelik olarak imar planı ile belirlenmiş yerleri,

yyyy) Yol cephesi: Binanın yola bakan cephesini,

zzzz) Yüksek nitelikli konut (rezidans): En az
konut şartlarını sağlayan; resepsiyon, güvenlik ve günlük temizlik servisi
mekânlarının bulunduğu, sağlık hizmetleri, kuru temizleme, çamaşırhane,
taşıma, yemek ve alışveriş servisi hizmetleri ile spor salonu ve yüzme
havuzu gibi hizmetlerinin verilebildiği birden fazla bağımsız bölümü ihtiva
eden 19 uncu maddede belirtilen yerlerde yapılabilen konut binalarını,

aaaaa) Yüksek yapı: Bina yüksekliği 21.50 metreden
veya yapı yüksekliği 30.50 metreden fazla olan binaları (Bina yüksekliği
51.50 metreden veya yapı yüksekliği 60.50 metreden daha yüksek olan binalar
çok yüksek yapılardır.),

bbbbb) Zemin kat: İmar planı veya bu Yönetmelikte
öngörülen kat adedine göre en altta yer alan ve su basman kotunun
üzerindeki katı,

ccccc) Zemin terası: İrtibatlı olduğu katın
seviyesini aşmayan, tabi zeminden veya tesviye edilmiş zeminden itibaren en
fazla 1.50 metre yükseklikte olan, bağımsız bölümlerin parçası veya binanın
ortak alanı olarak kullanılan, döşeme altında kalan kısmı doldurularak
kapatılan veya duvar ile çevrilerek gerektiğinde depo olarak
kullanılabilen, parsel sınırlarına yan ve arka bahçelerde 3.00 metreden, ön
bahçelerde imar planında veya ilgili idarelerin imar yönetmeliklerinde
aksine bir hüküm yok ise 3.50 metreden fazla yaklaşmayan ve yapı kitlesinin
en fazla iki tarafını çevrelediği terasları,

ççççç) Zemin ve temel etüt raporu: Her bir parsel
için ayrı ayrı olmak üzere, yapının temel ve statik hesaplarının
yapılabilmesi için zemin araştırma verileri ile geoteknik değerlendirmeleri
içeren Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlanan
raporu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel İlkeler

Genel
İlkeler

MADDE 5 – (1) Uygulama imar planı olmayan veya mülkiyeti
sorunlu olan alanlarda yapı ruhsatı düzenlenemez.

(2) Alt kademe planların, üst kademe planların
kesinleştiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde ilgili idarece üst
kademe planlara uygun hale getirilmesi zorunludur. Aksi halde, üst kademe
planları onaylayan kurum ve kuruluşlar, alt kademe planları en geç altı ay
içinde üst kademe planlara uygun hale getirir ve resen onaylar. Alt kademe
planlarla üst kademe planlar arasındaki uyumsuzluğun giderilmesine ilişkin
on sekiz aylık süre içindeki yeni yapı ruhsatı başvuruları, yürürlükte olan
uygulama imar planına göre sonuçlandırılır. Bu sürenin dolduğu tarihe kadar
alt kademe planlar ile üst kademe planlar birbirleriyle uyumlu hale
getirilmemişse, planlar birbiriyle uyumlu hale getirilinceye kadar bu
alanlarda yeni yapı ruhsatı düzenlenmez. Mahkemelerce yürürlüğü durdurulan
planlarda yürürlüğün durdurulduğu süre bu sürelere ilave edilir.

(3) İdarelerin imar yönetmeliklerinde, uygulama
imar planı ile belirlenen alan kullanımlarının işlevini değiştirecek
düzenleme getirilemez.

(4) Bu Yönetmeliğin alan kullanım tanımlarında
belirtilen işlevler imar planlarında daraltılabilir; ancak genişletilemez.

(5) Taban alanı ve emsal hesabı; net imar parseli
alanı üzerinden yapılır. İmar parsellerinin değişikliğe konu olup da kamuya
terk edilmesi gereken alanlar içermesi ve bu alanların kamuya bedelsiz
terkine ilişkin imar planında hüküm olması halinde taban alanı ve emsal
hesabı, imar planında belirtilen hükümlere göre yapılabilir.

(6) Ayrık veya blok nizam olan yerlerde, uygulama
imar planında açıkça belirlenmemiş ise TAKS %40’ı geçemez. Ancak, çekme
mesafeleri ile KAKS verilip TAKS verilmeyen parsellerde, TAKS %60’ı
geçmemek şartıyla, çekme mesafelerine göre uygulama yapılır.

(7) Uygulama imar planlarında, parselasyon
durumları ve bina kitle ölçüleri verilmediği takdirde, şematik gösterimler
imar planlarının hükümlerinden sayılmazlar.

(8) 22 nci maddeyle veya ilgili idarelerin imar
yönetmelikleri ile getirilebilecek emsal harici tüm alanların toplamı;
parselin toplam emsale esas alanının % 30’unu aşamaz. Ancak; 27/11/2007 tarihli
ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereğince yapılması zorunlu olan,
korunumlu ya da korunumsuz normal merdiven dışındaki yangın merdiveninin
asgari ölçülerdeki alanı, konferans, spor, sinema ve tiyatro salonları gibi
özellik arz eden umumi yapılarda düzenlenmesi zorunlu olan boşluklar ile
binaların bodrum katlarında yapılan;

a) Zorunlu otopark alanlarının 2 katı,

b) Sığınak, asansör boşlukları, bacalar, şaftlar,
ışıklıklar, ısı ve tesisat merkezi, su deposu, enerji odası, kömürlükler ve
kapıcı dairelerinin ilgili mevzuat, standart ya da bu Yönetmeliğe göre
hesap edilen asgari alanları,

c) Konut kullanımlı bağımsız bölüm net alanının %
10’unu, ticari kullanımlı bağımsız bölüm net alanının % 50’sini aşmayan
depo amaçlı eklentiler,

ç) Ortak alan niteliğindeki mescit ve müştemilatın
konutlarda 100 m2’si, konut dışı yapılarda 200 m2’si,

d) Bütün cepheleri tamamen gömülü olmak ve ortak
alan niteliğinde olmak kaydıyla; otopark alanları ve 22 nci maddede
belirtilen tamamen gömülü ortak alanlar,

bu hesaba dâhil edilmeksizin emsal haricidir.

(9) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya
yaptırılacak yapılara; imar planlarında o maksada tahsis edilmiş olmak,
plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat fenni
mesuliyeti ve her türlü sorumlulukların bu kamu kurum ve kuruluşlarınca
üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla avan projeye göre yapı
ruhsatı, ilgili kamu kurumlarının geçici kabulünü müteakip yapı kullanma
izin belgesi talep üzerine ilgili idaresince düzenlenir.

(10) İmar planlarında su taşkın alanları için
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü veya su ve kanalizasyon idareleri
tarafından su taşkın analizi yapılarak belirlenen kret kotuna 1.50 metre
ilave edilerek tespit edilen kotun altı iskân edilemez. Hiçbir şekilde bu
seviyenin altında otopark giriş-çıkışı, kapı ve pencere gibi herhangi bir
boşluk bırakılamaz ve açılamaz. Tereddüde düşülen konularda Devlet Su
İşleri Genel Müdürlüğü veya ilgili su ve kanalizasyon idaresinin görüşüne
göre uygulama yapılır.

(11) Yeni yapılacak binalarda uygulama imar
planında veya planda olmaması halinde bu Yönetmelikte gösterilen kat adedi
veya bina yüksekliği aşılamaz. Hiçbir koşulda hava mânia kriterleri
aşılamaz, planda veya planda belirtilmemişse bu Yönetmelikte belirtilen kat
adedi, kat yükseklikleri azaltılmak suretiyle arttırılamaz, bu suretle yapı
yoğunluğu artırılamaz.

(12) Bir parselin bulunduğu imar adasına ait
parselasyon planı yapılıp belediye encümenince kabul edilip tapuya tescil
edilmeden o adadaki herhangi bir parsele yapı ruhsatı verilemez.

(13) Koruma amaçlı imar planlarında parselasyon
planı yapılması mümkün olmayan durumlar hariç olmak üzere, imar adasında
parselasyon planı yapılmadan bu adadaki parsellerde ifraz ve tevhit
yapılamaz.

(14) İfraz suretiyle yola cephesi olmayan parsel
oluşturulamaz. Yola cephesi olmayan parsellere yapı ruhsatı düzenlenemez.
Kanunun 18 inci maddesinin uygulanamadığı hallerde yola cephesi bulunan
parsellerden herhangi biri ile tevhit edilmesi mecburidir. Ancak, bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce; mevcut planlarla oluşmuş, bitişik
boş parseli bulunmayan, fiili teşekkül sebebiyle yola cephesi sağlanamayan
parsellere; komşu parsellerden süresiz geçiş hakkı alınmış ve bu konuda
tapu kayıtlarına şerh konulmuş olmak kaydıyla yapı ruhsatı düzenlenebilir.

(15) İlgili idareler; imar planlarında açıklanmamış
ve bu Yönetmelikte yer almamış hususlarda ihtiyaca ve civarın karakterine
göre uygulanacak şekli takdire, ayrıca uygun gördüğü yerlerde meclis kararı
alarak yapıların estetiği, rengi, çatı ve cephe kaplaması, yöresel malzeme
kullanılması ve yöresel mimarinin dikkate alınmasına ilişkin zorunluluk
getirmeye yetkilidir.

(16) Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren özel
kanunlarda aksine bir hüküm bulunmayan hallerde bu Yönetmelik hükümleri
uygulanır.

(17) Gelişme alanları ile kentsel dönüşüm ve
gelişim alanları hariç, yerleşme alanlarında yapı ruhsatı düzenlenebilmesi
için yol, su, kanalizasyon, elektrik gibi teknik altyapı hizmetlerinin
götürülmüş olması şarttır.

(18) İlgili kurum ve kuruluşların, yerleşme
alanlarında teknik altyapının götürülmesiyle ilgili gerekleri ivedilikle
yerine getirmesi zorunludur.

(19) Devletin güvenlik ve emniyeti ile harekât ve savunma
bakımından gizlilik veya önem arz eden yapılar için hazırlanacak ve
onaylanacak projelere ilişkin uygulamalar, öncelikle Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında imzalanan protokol hükümlerine göre yapılır. Bu yapılar için bu
Yönetmeliğin dördüncü ve beşinci bölümünde belirtilen ölçü ve hükümlere
bağlı kalınması mecburiyeti yoktur.

(20) Yapı ruhsatı talep edilen projelerde ayrıca;
afet, deprem, yangın, otopark, enerji verimliliği, sığınak, asansör, yapı
malzemeleri, gürültüye karşı korunma, ısı ve su yalıtımı, yapı denetimi, iş
güvenliği, iskele, erişilebilirlik ve çevre gibi konulardaki yapıya ilişkin
hükümler içeren mevzuata da uyulur.

(21) Hazırlanan projelerin öncelikle bu Yönetmelik
ve bu Yönetmelikte atıfta bulunulan mevzuatın hükümlerine uyulmak kaydıyla
Türk Standardları Enstitüsü (TSE) standartlarına uygun olarak hazırlanması
zorunludur.

(22) İlgili idare, erişilebilirlik mevzuat ve
standartlarında getirilen hükümlere uymakla ve bunları uygulamakla
yükümlüdür. Sahanlık, kat sahanlığı, ara sahanlık, merdiven, asansör, kapı
ve koridor ölçüleri, rampa eğimleri, genişlikleri ile korkuluk ve
küpeşteleri gibi bina içi erişimle ilgili mekânların ölçüleri bu
Yönetmelikte belirtilen ölçülerden az olmamak üzere, erişilebilirlik
standartlarına uygun olarak düzenlenir. Yapılı çevrede erişilebilirlik
standartlarına uygun yönlendirme, bilgilendirme ve işaretlemelerin
yapılması zorunludur. Ayrıca ilgili idare, yörenin koşullarını göz önünde
bulundurarak engellilerle ilgili gerekli önlemleri almaya yetkilidir.

(23) İlgili idareden yol kotu belgesi ile yapı
ruhsatı veya kazı izni alınmadan, tabii zeminde hiçbir şekilde kazı veya
dolgu yapılamaz.

(24) Yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni alınmış
yapılarda ruhsat eki projesine aykırı olarak bodrum katları açığa çıkarmak
üzere kazı ve tesviye yapılamaz. Aksi takdirde Kanunun ilgili hükümlerine
göre cezai işlem yapılır.

(25) Her müstakil konutta en az; 1 oturma odası, 1
yatak odası, 1 mutfak veya yemek pişirme yeri, 1 banyo veya yıkanma yeri ve
1 tuvalet bulunur.

(26) Açığa çıkan kat kazanmak ve kat sayısını
artırmak amacıyla kot alınan nokta tespit edilemez. Kot alınan noktanın
tespitinde bölge kat rejiminin aşılmaması ve sokak siluetinin korunması
esastır. Yoldan kotlandırılan ve bina arka köşelerinin zemin hizasındaki
kotu yola göre 3.50 metreden daha düşük olan binalar 11 inci madde
hükümlerine göre kademelendirilir.

(27) Kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri
bırakılması, 4 ve daha fazla olanlarda ise asansör tesisi zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Arsalara İlişkin Hükümler

Parsel
büyüklükleri

MADDE 6 – (1) İmar planında gösterilen çeşitli bölgelerde
imar planı ile getirilmiş farklı hükümler yoksa yapılacak ifrazlarda, elde
edilecek yeni parsellerin asgari ölçüleri; arazi meyili, yol durumu, mevcut
yapılar ve benzeri gibi mevkiin özellikleri ile bu parsellerde yapılması
mümkün olan yapıların ölçüleri ve yöresel ihtiyaçları da göz önünde
tutularak tespit olunur. Bu tespit sırasında ikinci, üçüncü ve dördüncü
fıkralarda belirtilen şartlar ihlâl edilemez.

(2) Parsel genişlikleri;

a) Konut ve ticaret bölgelerinde:

1) 4 kata kadar (4 kat dâhil) inşaata müsait
yerlerde:

Bitişik nizamda: 6.00 metreden,

Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi 6.00 metreden,

Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(6.00) metreden,

az olamaz.

2) 9 kata kadar (9 kat dâhil) inşaata müsait
yerlerde:

Bitişik nizamda: (9.00) metreden,

Blok başlarında: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(9.00) metreden,

Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(9.00) metreden,

az olamaz.

3) 10 veya daha fazla katlı inşaata müsait
yerlerde:

Bitişik nizamda: (12.00) metreden,

Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (12.00)
metreden,

Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(12.00) metreden,

az olamaz.

b) Yalnız 1 katlı dükkân yapılacak ticaret ve küçük
sanayi bölgelerinde:

1) Bitişik nizamda: (5.00) metreden,

2) Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (5.00)
metreden,

3) Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(5.00) metreden,

az olamaz.

c) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.

ç) Akaryakıt istasyonlarında 40.00 metreden az
olamaz.

d) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00
metreden az olamaz.

e) Bu fıkradaki ölçülerin tespitinde, köşe başına
rastlayan parsellerde yol tarafındaki yan bahçe yerine, o yol için tayin
edilmiş ön bahçe mesafesi alınır.

(3) Parsel derinlikleri:

a) Konut ve ticaret bölgelerinde:

1) Ön bahçesiz nizamda: (13.00) metreden,

2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (13.00)
metreden,

az olamaz.

b) Ticaret bölgelerinde (Yalnız 1 katlı dükkân
yapılması halinde):

1) Ön bahçesiz nizamda: (5.00) metreden,

2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (5.00)
metreden,

az olamaz.

c) Küçük sanayi bölgelerinde:

1) Ön bahçesiz nizamda: (6.00) metreden,

2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (6.00)
metreden,

az olamaz.

ç) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.

d) Akaryakıt İstasyonlarında 40.00 metreden az
olamaz.

e) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00
metreden az olamaz.

(4) Parsel alanları, konut dışı kentsel çalışmaları
alanlarında 2000 m2’den az olamaz.

(5) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere
uymayan arsalarda, yeni veya ilave yapı ruhsatı düzenlenemez.

İfraz ve
tevhit

MADDE 7 – (1) Parselasyon planı bulunan yerlerde, daha sonra
plan değişikliği veya revizyonu yapılması halinde bu planlar ile belirlenen;
umumi hizmet alanına isabet eden taşınmazlar ile imar istikameti önünde
kalan donatı alanları, kamu eline geçmeden tevhit ve ifraz yapılamaz.

(2) Bir imar adasında, mevzuatına uygun binalar
dikkate alınarak ve yeni inşa edilecek binaların şematik konumu çizilerek
ada bazında etüt yapılıp, ada içindeki parsel dağılımının yapıların
estetiği ve sokak siluetini bozmayacak şekilde olduğu ortaya konulmadan,
ifraz ve tevhit işlemi yapılamaz.

(3) Mevcut haliyle yapılaşmaya elverişli olmayan
parsellere ilişkin olarak, ilgili idarenin tebliğ tarihinden itibaren 3 ay
içerisinde parsellerin maliklerinin kendi aralarında anlaşamadığı takdirde
resen tevhit ve ifraz yoluyla işlem yapmaya ilgili idare yetkilidir.

(4) İmar planı ile mahreç aldığı yolu kapanan ve
imar adası ortasında kalan, yola cephesi bulunmayan parseller ifraz
edilemez.

(5) İmar planı ile kapanan yollarda kalan, yola
cephesi olmayan parsellere imar yoluna cephe sağlayacak şekilde arazi
düzenlemesi yapılmadan kapanan yollar, ifraz ve tevhide konu edilemez veya
ayrı bir parsel olarak değerlendirilemez.

(6) Taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet
alanlarında bulunan sıhhi ve jeolojik mahzurları olan veya bunlar gibi
tehlikeli durumlar arz etmesi yüzünden imar planlarına veya ilgili
idarelerce hazırlanmış veya onaylanmış raporlara göre yapı yapılması
yasaklanan alanlar ifraz edilemez, bu gibi yerlerde arazi takviyesine matuf
tesisler harici yapı yapılamaz. Ancak,

a) Sadece bir kısmı yapılaşmaya yasaklanan alanda
kalan parsellerin yapılaşmaya uygun kısımları,

b) Bu fıkradaki nedenlerle ağaçlandırılacak alan
olarak gösterilen alanlarda kalan parsellerin yasaklamaya tabi olmayan
kısımları,

c) İmar planlarında özel mülkiyet içinde kalıp
tarım yapılacak alanların yasaklamaya tabi olmayan kısımları Gıda, Tarım ve
Hayvancılık il müdürlüğünün görüşü alınarak,

ifraz edilebilir.

(7) Kademe hattı belirlenen yerlerde imar planında
aksine bir hüküm yoksa ifraz ve tevhit zorunlu değildir. Ancak kademe hattı
belirlenen imar parsellerindeki ifraz ve tevhit talepleri kademe hattı
dikkate alınarak gerçekleştirilir.

(8) Çeşitli kamu ve hizmet tesislerinin yapılması
için gereken kamulaştırmalar yüzünden bu hizmet ve tesisler için lüzumlu
parçalara ayrılmasını sağlamak üzere yapılacak ifrazlar bu Yönetmelikteki
ifraz şartlarına tabi değildir.

(9) Aynı yapı nizamı ve kullanım kararına sahip
parsellerin tevhit edilmeleri halinde uygulama imar planında; tevhit
sonrası elde edilen parselin taban alanı ve katlar alanı, tevhit öncesi
parsellerin ayrı ayrı hesaplanan taban alanları ve katlar alanları
toplamını geçemez. Plan üzerinde ölçüsü belirlenmiş blok nizamında olan
parsellerin tevhidi halinde, tevhit öncesi parsellerin blok ölçüsü ile
belirlenmiş inşaat alanı hakları toplamı aşılamaz.

(10) Yapı nizamı veya kullanım kararı birbirinden
farklı parseller ve farklı yollardan cephe alan ara parseller ile imar
planında ifraz hattıyla birbirinden ayrılan parseller tevhit edilemez.

(11) İmar adasındaki aynı veya farklı yapı nizamı
bulunan parsellerin bahçelerinin daha etkin kullanabilmesi amacıyla; ilgili
parsel maliklerinin muvafakati alınmak, her bir parsel sınırı korunmak ve
bu sınırlara göre planda verilen yapılaşma koşulları ayrı ayrı uygulanmak
kaydıyla, tevhit koşulu olan kot ve cephe sınırlamalarına bakılmaksızın ve
parseller tevhit edilmeksizin vaziyet planı idarece onaylanarak ve tapuda
beyanlar hanesine şerh düşülerek açık veya tamamen gömülü olmak ve
dilatasyonla ayrılmak kaydıyla kapalı, ortak otopark uygulaması
yapılabilir.

(12) Aynı yoldan cephe alan ve aralarında 3.00 metre
ve daha fazla kot farkı bulunan imar parsellerinin tevhidi halinde
parsellerin bitiştiği sınırda bu Yönetmeliğe göre kademe yapılması ve kat
adedinin ve bina yüksekliğinin, her kademenin kendi içinde
değerlendirilmesi zorunludur.

(13) Maliklerinin talebi üzerine mevcut bitişik
parsellerde, uygulamayı kolaylaştırmak ve birbirleri ile olan sınırlarının
düzeltilmesine yönelik ifraz ve tevhit işlemlerinde, parsel sayısı
değiştirilmemek kaydıyla, bu Yönetmelikte bahsedilen asgari ifraz şartları
aranmaz.

(14) Uygulama imar planı ile farklı kat adedi veya
yükseklik getirilmiş imar parselleri tevhit edildiği takdirde tevhit edilen
parsellere verilen yükseklik değerleri aşılamaz, tevhit edilen parsellerin
kesiştiği sınırda plan kararına uygun kademe yapılır.

Parsele
ilişkin hükümler

MADDE 8 – (1) Parselasyon planına göre müstakil yapı
yapılmasına müsait tapuya tescilli imar parseli oluşması ve mülkiyet
değişikliği olmaması halinde; yapılaşma için, parselasyon planının
tamamının tapuya tescil şartı beklenmez.

(2) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere
uymayan arsalar mevzuat hükümlerine göre yapı yapılmasına müsait hale
getirilinceye kadar veya bu mümkün olmadığı takdirde kamulaştırılıncaya
kadar, bu parsellerdeki mevzuatına uygun yapılmış mevcut yapıların olduğu gibi
kullanılmasına, tadilatına veya imar planına aykırı olmamak kaydıyla işlev
değişikliğine izin verilir.

(3) Tamamı umumi hizmetlere ayrılan yerlere
rastlayan veya kalan parçası plan ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapı
yapılmasına müsait olmayan arsalar, kamulaştırılıncaya kadar sahipleri
tarafından olduğu gibi kullanılmaya devam olunur.

(4) Komşu parsellerin mevzuatına uygun olarak
yapılaşmış olması nedeni ile müstakil kalan ve asgari parsel büyüklüklerine
uymayan parsellere; fen, sanat ve sağlık kuralları ile bu Yönetmeliğin
diğer hükümlerine uygun yapı yapılmasına izin verilir.

(5) İmar planında yapı nizamı belirlenmeyen
hallerde ayrık nizam uygulanır.

(6) Birden fazla yapının inşa edilebileceği ve bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce onaylanmış olan uygulama imar planı kararı ile
serbest nizam kararı verilen parsellerde, komşu parsellerde yer alan ve bu
parsele en yakın yapıların yapı nizamlarına aykırı düşmemek koşuluyla,
sadece bir tek nizam uygulanabileceği gibi ayrık, blok veya bitişik
nizamdan ikisi veya üçü bir arada karma olarak uygulanabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yapılaşmaya İlişkin Hükümler

Yol
genişliklerine göre bina kat adetleri

MADDE 9 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten
önceki mevcut uygulama imar planlarında kat adetleri veya bina
yükseklikleri belirtilmemiş parsellerde;

a) Bina kat adetleri aşağıda gösterilen miktarları
aşmamak üzere belirlenir:


Konut,
ticaret ve

kombinasyonları Sanayi bölgelerinde

İmar Planına göre bölgelerinde kat adedi kat adedi

Yol genişliği (metre) (Bodrum kat hariç) (Bodrum kat hariç)

Yol ≤
7.00 2 1

7.00
< Yol ≤ 10.00 3 2

10.00
< Yol ≤ 12.00 4 2

12.00
< Yol ≤ 15.00 5 2

15.00
< Yol ≤ 20.00 6 2

20.00
< Yol ≤ 25.00 8 3

25.00
< Yol ≤ 35.00 10 3

35.00
< Yol ≤ 50.00 14 4

50.00
≤ Yol >14 4

b) Bu maddenin uygulanmasındaki yol genişlikleri,
parselin ön cephesinde yer alan yolun planda belirtilen genişliği veya
planda belirtilmemiş ise ön bahçe, yeşil alan, refüj, meydan, otopark,
demiryolu, su kanalı gibi unsurları içermeyen yolun genişliği esas alınır.

c) Kat adetleri, binanın kot aldığı noktaya göre
hesaplanır. Ancak artan kat yüksekliğinden faydalanılmak suretiyle binanın
hiç bir cephesinde bodrum katlar hariç kat sayısı artırılamaz. İmar
planlarında gösterilen bina yüksekliklerinin veya kat adetlerinin
birbirlerine tahvillerinde veya neye tekabül ettiklerinin tespitinde bu
esaslar ile binanın kot aldığı noktaya en fazla 1.2 metre eklenmek
suretiyle belirlenen subasman kotu dikkate alınır.

Binalara
kot verilmesine ilişkin esaslar

MADDE 10
(1) İmar planlarında aksine bir
hüküm bulunmaması halinde yoldan kotlandırma esastır.

(2) Kot alınan noktanın tespitinde sokak silueti
dikkate alınır.

(3) Bir parselde birden fazla bina yapılması durumunda,
arazi yapısına ve yollara uyumlu kotlandırma yapmak için, ilgili idarenin
imar birimince onaylanacak vaziyet planına göre her bina için kendisine
yakın yoldan veya tabii zeminden kotlandırma yapılır.

(4) Viyadük, köprü gibi parsele giriş çıkış yapılamayan
yerlerden, parklardan ve parsele bitişik olmayan yollardan binalara kot
verilemez.

(5) Tabii zeminden kotlandırma ile kademelendirme
işlemlerinde ada bazında değerlendirme yapılır.

Yoldan
kotlandırma

MADDE 11
(1) Binalara parselin kot aldığı
yol cephesinin bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesinden
kot verilir.

(2) Tretuvar seviyesi, kırmızı kota göre belirlenen
yol seviyesinin 0.18 metre üstü olarak kabul edilir.

(3) Kotlandırma yapılması için, yolun yapımının
tamamlanmış olması veya yol projesinin onaylanarak kırmızı kot çalışmasının
yapılması zorunludur.

(4) Henüz oluşmamış yollarda kot talebi halinde
bordür/tretuvar üst seviyesi, ilgili idare tarafından 10 iş günü içerisinde
hazırlanacak projeye göre belirlenir.

(5) Parselin kot aldığı yolun eğiminden dolayı
zemin kat taban kotunun kot alınan noktaya göre en fazla 3.50 metre
yükseldiği noktalarda binalarda kademe yapılması mecburidir. Her kademenin
kendi hizasındaki en düşük bordür kotundan itibaren yüksekliği en çok 3.50
metre olmak zorundadır. Kademelendirme, kot aldığı noktaya göre olması
gerekli saçak seviyesi dikkate alınarak üst katlarda da yapılır.

(6) Kademelendirmede her kademe, cephe boyunca 4.50
metreden aşağı olamaz. Son kademenin 4.50 metreden az olması durumunda bir
önceki kademe seviyesine uyulur. Ayrıca her kademedeki bina yüksekliği imar
planı ile belirlenen saçak seviyesini geçemez.

(7) Yoldan kotlandırılan binalarda yoldan düşük
olan parsellerin arka köşe noktalarının en düşük yol kotundan 3.50 metreden
daha fazla kot farkı olması durumunda bina derinliği boyunca beşinci ve
altıncı fıkralardaki kademelendirme esaslarına göre kademelendirilir.

(8) İkili blok yapılacak parsellerde kotlandırma,
iki parselin birleştiği noktadaki kaldırım üst kotundan yapılır.

(9) % 20’den fazla eğime sahip yollarda; bitişik
veya blok nizam uygulanacak yerlerde bina cepheleri toplamı 12.00 metreden
düşük olan ara parsellerde bina kotları, bina köşe hizalarındaki en yüksek
yol kotundan verilir.

Tabii
zeminden kotlandırma

MADDE 12
(1) Arazinin meyilli olması
durumunda, parselin tabii zemini yoldan yüksek ve ön bahçe mesafesi 10.00
metre veya daha fazla veya parselin tabii zemini yoldan aşağıda ve ön bahçe
mesafesi 12.00 metre veya daha fazla ise tabii zeminden kot verilir.

(2) Bina köşe kotlarının aritmetik ortalamasının
yola göre 3.00 metreden yüksek olması durumunda, tabii zemin kotu, ilgili
idarenin imar birimince yapı adasının tamamının bu madde hükümleri
çerçevesinde etüt edilmesi ile belirlenir.

(3) Bir yola cepheli veya birden fazla yola cepheli
olup, üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün olan parsellerde kot, her
binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur. Ancak, yola
nazaran 3.00 metreden yüksek olan parsellerde, tabii zemin kotu ilgili
idarenin imar birimince yapı adasının tamamının kotlandırmaya ilişkin
hükümleri çerçevesinde etüdü ve bunun ilgili idare encümenince kabulü ile
yapılır.

(4) Tabii zeminden kotlandırmada, ± 0.00 kotu
binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur.

Köşe başı
parsellerde kotlandırma

MADDE 13
(1) Köşe başı parsellerde;

a) Parselin cephe aldığı yollardan yüksek olanına
göre kot verilir.

b) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve altıncı
fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca kademelendirme
yapılarak düşük kottaki yol için belirlenen bina yüksekliklerine uyulur.

İki yola
bakan ara parsellerde kotlandırma

MADDE 14
(1) Parselin cepheli olduğu
yollar arasında kot farkı bulunması halinde düşük kottaki yol ve yüksek
kottaki yolun siluetleri açısından ilgili idaresince değerlendirilerek
kotlandırma yapılır.

(2) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve
altıncı fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca
kademelendirme yapılır.

Bahçe
tesviyelerine ilişkin esaslar

MADDE 15
(1) Tabii zemin veya tabii zemin
kotuna göre düzenlenmiş tesviye zemin hiçbir şekilde bağımsız bölüm
oluşturmak maksadıyla hafredilemez.

(2) Yol cephelerinin otopark olarak düzenlenmesi
halinde otopark alanları yol kotuna göre tesviye edilir.

(3) Ön, yan ve arka bahçeler ile kademelerin,
birbiri ile veya yol ile bağlantısını sağlayacak merdiven veya rampa
düzenlenir.

(4) Bahçe tesviyelerinde oluşacak kademelerde çevre
binaların, parseldeki binanın ve bahçelerdeki yaşam alanlarının güvenliğini
sağlayacak şekilde, teraslama, istinat duvarı ve benzeri uygulamalar
mühendislik esaslarına göre projelendirilerek yapılır.

(5) Bir parselde birden fazla yapının bulunduğu
veya birden fazla parselin bütünleşik olarak projelendirildiği durumlarda,
parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısımlar, ön cephe, arka
cephe ve yan cephelerin tesviye hükümleri esas alınarak otopark giriş
çıkışlarını sağlamak şartıyla kendi içerisinde kademelendirilerek tesviye
edilebilir.

(6) Bahçe tesviyelerinde engelliler için
erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması zorunludur.

(7) Bahçe girişinden bina girişine kadarki
güzergâhta yer alan eğimlerin %5’ten fazla olması durumunda öncelikle 30
uncu maddede yer alan ölçü ve özelliklerde rampa düzenlenir. Rampa
yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda erişilebilirlik mevzuat ve
standartlarına uygun diğer tedbirler alınır.

(8) Parselde birden fazla bina yapılması halinde,
arazi tanzim şekli; plan notları ve bu maddedeki tesviyelerle ilgili
hükümler doğrultusunda ilgili idare imar birimince tespit edilir.

Ön
bahçelerin tesviyesi

MADDE 16
(1) Yoldan kot alan parsellerde;

a) % 15’ten daha az eğimli bir yola cephesi bulunan
parsellerin yol cephesinde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan
kısımlar komşu parsel sınırına kadar yol eğimine göre kaldırım seviyesinde
tesviye edilir.

b) % 15’ten fazla eğimli bir yola cephesi bulunan
parsellerde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısım, yaya
kaldırımı ile uyumlu olmak ve kademeler arasında en çok 0.15 metre kot
farkı olmak üzere tesviye edilir.

(2) Bina yol cephe hatları ile yollar arasında
kalan bahçeler yola doğru en fazla % 2 meyil verilerek tesviye edilir.

(3) Köşe başı parsellerin yol cepheleri bina cephe
hattı boyunca, komşu parsel sınırına kadar yaya kaldırımı eğimince tesviye
edilir.

(4) Otopark giriş eğimleri, istinat duvarı,
korkuluk ve benzeri gerekli güvenlik tedbirleri alınmak ve ilk 3.00 metresi
%7 eğimi geçmemek kaydıyla parsel sınırından itibaren başlatılabilir.

(5) Otopark rampaları ön bahçe boyunca yola paralel
yapılamaz.

Yan
bahçelerin tesviyesi

MADDE 17
(1) Arka bahçe tesviye kotunun
±0.00 kotundan düşük olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka bahçeler
arasında uyum sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde arka bahçe tesviye
kotunun altına inilmemek koşuluyla tesviye yapılabileceği gibi
kademelendirme de yapılabilir.

(2) Arka bahçe tesviye kotunun ±0.00 kotundan
yüksek olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka bahçeler arasında uyum
sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde ±0.00 kotunun altına inilmemek
koşuluyla tesviye edilebileceği gibi kademelendirme de yapılabilir.

Arka
bahçelerin tesviyesi

MADDE 18
(1) Tabii zemini ±0.00 kotunun
üstündeki arka bahçe zemininin bu kota kadar kazılması esastır. Ancak,
kayalık zeminlerde veya parsel arka sınırındaki ortalama tabii zeminin
+2.00 kotundan yukarıda olması halinde, gerekli önlemler alınarak bina arka
cephesinden itibaren 3.00 metrelik şeridin tesviyesi ile yetinilir.

(2) Tabii zemin kotu ±0.00 kotunun altında kalan
arka bahçelerde bina köşelerinden en düşük kottakinin seviyesine kadar kazı
yapılabilir. Parselin en düşük arka köşe noktası ile binanın en düşük arka
köşe noktası arasındaki kot farkının 1.00 metreden fazla olması durumunda,
bina arka cephesinden 3.00 metreden itibaren kademelendirme yapılabilir.

(3) Arka bahçelerde 2.00 metreden fazla olmamak ve
(±0.00) kotunu geçmemek koşuluyla dolgu yapılabilir.

Parsel
kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları

MADDE 19
(1) Bu Yönetmelikte tanımlanan
kullanım alanlarına ilişkin yapılaşma koşulları aşağıdaki gibidir:

a) Merkezi iş alanı: Yönetimle ilgili idari tesis
alanları, iş hanı, çarşı, çok katlı mağaza, banka gibi ticaret ve finans
tesis alanları, turizm tesis alanları, sosyal kültürel tesis alanları,
ibadet yerleri, park ve benzeri yeşil alanlar, spor alanları kamuya ve özel
sektöre ait eğitim ve sağlık tesisleri alanları, kamuya ve özel sektöre ait
teknik altyapı tesis alanları ile bu alanlara hizmet verecek benzeri
alanlar ve plan kararı ile rezidans alanı ayrılır.

b) Sanayi bölgesi: İmar planlarında her türlü
sanayi tesisleri için ayrılmış alanlardır. Bu alanlarda sanayi bölgesine
hizmet verecek diğer yapı ve tesisler de yapılabilir.

c) Park alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;

1) Açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı,
genel tuvalet, pergola, kameriye,

2) 1000 m2 ve
üzeri parklarda ahşap veya hafif yapı malzemelerinden yapılmak, kat adedi
1’i, yüksekliği 4.50 metreyi ve açık alanları dâhil taban alanları toplamda
%3’ü, her birinin alanı 15 m2’yi geçmemek kaydıyla çay bahçesi, büfe,
muhtarlık, güvenlik kulübesi ile oyun alanlarına en az 10 metre mesafede
olmak ve etrafı çit ve benzeri ile kapatılmak koşuluyla trafo,

3) Tabii veya tesviye edilmiş toprak zemin altında kalmak
üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında öngörülen yeterli derinlikte
toprak örtüsünün sağlanması kaydıyla kapalı otopark,

4) 10.000 m2 üzerindeki parklarda, açık alanları dâhil
taban alanları, (2) numaralı alt bentte belirtilenler de dâhil toplamda
%3’ü geçmemek üzere muvakkat yapı ölçülerini aşmayan mescit ile trafik
güvenliği alınarak kamuya ait 112 acil ambulans istasyonu,

yapılabilir.

ç) Piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları: Bu
alanlarda encümen kararıyla;

1) Bodrum katlar dâhil yapı inşaat alanı toplamda
%5’i, her biri için muvakkat yapı ölçülerini aşmayan çok amaçlı salon,
mescit, lokanta, kahvehane, çay bahçesi, büfe,

2) Açık otopark ile tabii veya tesviye edilmiş
toprak zemin altında kalmak üzere, ağaçlandırma için TSE standartlarında
öngörülen yeterli derinlikte toprak örtüsünün sağlanması kaydıyla kapalı
otopark,

3) Güreş, tenis, yüzme, mini golf, otokros, gokart
ve benzeri spor alanları ve çocuk oyun parkları,

4) Tuvalet, çeşme, pergola, kameriye, mangal,
piknik masası,

yer alabilir.

d) Spor ve oyun alanları: Bu alanlarda;

1) Açık veya tabii veya tesviye edilmiş zeminin
altında olmak üzere kapalı otoparklar,

2) Kat irtifakı ve kat mülkiyetine konu
edilmeksizin ve ticari ünitelerin toplam alanı, spor tesisi alanının %
20’sini geçmemek koşuluyla seyirci ve sporcuların ihtiyacına yönelik, büfe,
lokanta, pastane, çayhane ve spor faaliyetlerine ilişkin ticari üniteler,

yapılabilir.

e) Stadyum: Spora ve sporculara ilişkin tesislerin
yanı sıra, kat irtifakı ve kat mülkiyetine konu edilmeksizin, mescit, açık
ve kapalı otopark, spor tesisi alanının %20’sini geçmemek koşuluyla idari,
sosyal ve kültürel tesisler, çok amaçlı salon, lokanta, pastane, çayhane,
alışveriş birimleri, büfe ve benzeri üniteler yapılabilir.

f) Konut alanı: Bu alanda;

1) İlgili idare meclisince yol boyu ticaret olarak
teşekkül ettiği karar altına alınan konut alanlarında bulunan parsellerin;
zemin kat ve yol seviyesinde veya açığa çıkan bodrum katlarının yoldan
cephe alan mekânlarında ya da binanın birinci katında veya bodrum
katlarında zemin katta yer alan mekanla içten bağlantılı olan ve binanın
ortak merdivenleri ile ilişkilendirilmeyen, getirilecek kullanıma ilişkin
otopark ihtiyacını karşılamak kaydıyla, gürültü ve kirlilik oluşturmayan ve
imalâthane niteliğinde olmayan, gayrisıhhi özellik taşımayan, halkın günlük
ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik dükkân, kuaför, terzi, eczane, anaokulu
ve kreş ile gelişme alanları hariç; Sağlık Bakanlığınca aranan şartlar
sağlanmak kaydıyla günübirlik sağlık hizmeti sunulan sağlık kabini,
muayenehane, aile sağlığı merkezi, ağız ve diş sağlığı merkezi, diyaliz
merkezi, acil servis içermeyen tıp merkezi, psikoteknik değerlendirme
merkezi, üremeye yardımcı tedavi merkezi, fizik tedavi müessesesi, genetik
hastalıklar tanı merkezi, evde bakım merkezi, işitme cihazı merkezi,
ısmarlama protez ve ortez merkezi ve lokanta, pastane gibi konut dışı
hizmetler verilebilir.

2) İlgili idare meclisince yol boyu ticaret olarak
teşekkül ettiği karar altına alınan konut kullanımına ayrılan parsellerde ilgili
kamu kurumunun belirlediği standartları sağlamak ve uygun görüşü alınmak ve
ayrıca getirilecek kullanıma ilişkin otopark ihtiyacı karşılanmak kaydıyla
müstakil olarak; yurt, anaokulu, aile sağlığı merkezi, kreş, ticari katlı
otopark binaları ile gelişme alanları haricinde özel sağlık tesisi, özel
eğitim tesisi ve yapılabilir. Konut alanlarında (1) numaralı alt bentte
belirtilenler haricinde özel sağlık tesisi yapılabilmesi için uygulama imar
planında bu amaçla değişiklik yapılarak konut kullanımından çıkarılması
gerekir.

3) Konut alanlarında kalsa dahi parsellerin konut
binası yapılıncaya kadar açık otopark, bahçe düzenlemesi ve peyzajı
yapılarak kullandırılmasına ilgili idaresi yetkilidir.

4) Yol boyu ticaret olarak belirlenenler de dâhil
konut alanlarında kalan parsellerin araç giriş çıkışından kaynaklanan
trafik yükünü azaltmak amacıyla ve ilgili idareden geçit hakkı almak
koşuluyla otopark olarak kullanılan bodrum katlarından plan kararı ile
kamuya ait yer altı otoparkına araç giriş çıkışı verilebilir.

g) Ticaret alanı: Bu alanlarda;

1) İş merkezleri, yönetim binaları, banka, finans
kurumları, ofis-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, otoparklar, alışveriş
merkezleri, konaklama tesisleri,

2) Sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu
gibi sosyal ve kültürel tesisler ile lokanta, restoran, gazino, düğün
salonu gibi eğlenceye yönelik birimler,

3) İlgili kamu kurumun belirlediği standartları
sağlamak ve uygun görüşü alınmak kaydıyla özel sağlık tesisleri,

4) İlgili kamu kurumun belirlediği standartları
sağlamak ve uygun görüşü alınmak kaydıyla özel eğitim tesisleri, kurslar,
etüt merkezleri,

gibi ticaret ve hizmetlere ilişkin yapılar
yapılabilir.

ğ) Ticaret+Konut, Turizm+Ticaret,
Turizm+Ticaret+Konut gibi karma kullanım alanları: Tek başına konut olarak
kullanılmamak koşuluyla, ticaret, turizm, konut kullanımlarından konut
hariç sadece birinin veya ikisinin veya tamamının birlikte yer aldığı
alanlardır. Bu alanlarda;

1) Bu alanlarda plandaki kullanım kararına bağlı
olarak konut veya turizm tesisi yapılması halinde yoldan cephe alan zemin
veya bodrum katların ticaret veya hizmetler sektörünün kullanımında olması
ve konut veya turizm tesisi için ayrı bina girişi ve merdiveni bulunması
şartı aranır. Her bir kullanım için bağımsız giriş çıkış ve merdiven düzenlenmesi,
kullanım oranlarının ve sosyal ve teknik altyapı alanlarının imar
planlarıyla tayin edilmesi esastır. İmar planında bu oran belirlenmemiş
ise, konut kullanımı emsale konu alanın % 20’sini aşamaz.

2) Bu alanlarda ayrıca plan kararı gerekmeden gerçek
ve tüzel kişilere veya kamuya ait; yurt, kurs, ticari katlı otopark, sosyal
ve kültürel tesisler yapılabilir.

3) Ticaret+Konut, Turizm+Ticaret+Konut gibi konut
da yapılabilen karma kullanım alanlarında konut veya yüksek nitelikli konut
yapılabilmesi için, imar planında konutun ihtiyacı olan sosyal ve teknik
alt yapı ve donatı alanlarının konut kullanımının getireceği nüfus
yoğunluğu üzerinden hesap edilerek bu alana hizmet verecek şekilde ayrılmış
olması şarttır.

4) Konut, ticaret, turizm alanlarının her biri için
belirlenen plan değişikliği gerektirmeksizin yapılabilecek yapılar, aynı
şartlar çerçevesinde karma kullanım alanlarında da yapılabilir. Ancak bu
durumda, karma kullanımın bir alanı dikkate alınarak yapılacak uygulama
karma kullanımın diğer alanına göre gerekli koşullara aykırılık teşkil etmemesi
gerekir.

h) Sosyal mekânlar: Alışveriş merkezi ve benzeri
ticari kullanımlı binalarda, iş hanı, büro, yönetim binası gibi umumi ve
resmi binalarda, fabrika ve benzeri sanayi tesislerinde, düğün salonu,
lokanta, gazino, sinema, tiyatro, müze, kütüphane ve kongre merkezi, yurt
binaları, spor tesisleri gibi sosyal ve kültürel yapı ve tesislerde, eğitim
yapılarında, hastane ve benzeri sağlık tesislerinde, havaalanı, liman,
terminal, tren garı, metro istasyonu gibi ulaşım yapı ve tesislerinde,
akaryakıt istasyonlarında, oteller ve benzeri turizm tesislerinde,
kullanıcıların, çalışanların veya müşterilerin ihtiyaçlarının karşılanması
amacıyla mescit, bebek emzirme yeri, çocuk bakım ve oyun alanı, yetmiş
beşten fazla bağımsız bölümü bulunan konut parsellerinde mescit ve çocuk
oyun alanı, milli park, tabiat parkı, bölge parkı, mesire alanı, piknik
alanı, açık spor alanları gibi yerlerde ise mescit, bebek emzirme yeri ve
kullanıcı sayısına göre umumi tuvalet için gerekli mekan ayrılır. Bu
mekânların tamamlayıcısı olan; abdest alma mekânları ile diğer gerekli
mekânların, kolay ve erişilebilir bir yerde bu mekânlarla birlikte yer
alması zorunludur.

ı) İbadet
yeri: İbadet yerlerinde cami/mescit vasfı ve görünüşünün önüne geçmemek,
gürültü ve kirlilik oluşturmamak, imalâthane niteliğinde olmamak, gayrı
sıhhi özellik taşımamak ve giriş-çıkışları ibadet yerinin girişlerinden
ayrı olmak kaydıyla Diyanet İşleri Başkanlığınca belirlenecek usul ve
esaslara göre dini tesise hizmet veren ticari mekânlar yapılabilir. Bu
mekânların, arazinin durumuna göre en fazla bir cephesinin açığa çıkması ve
dini tesisin taban alanını geçmemesi esastır.

Taban
alanı

MADDE 20
(1) Tabii veya tesviye edilmiş
zemin üzerinde etrafı açık bırakılarak kolonlar üzerinde inşa edilen
yapılarda taban alanı, zemine oturan en dış çeperlerdeki kolonların dış
yüzeylerinin en kısa doğru parçalarıyla birleştirilmesiyle belirlenen
alandır.

(2) Uygulama imar planında ölçekli olarak
gösterilen şematik olmayan blok yerleşim çizimleri taban alanı ve çekme
mesafelerini gösterir.

(3) Uygulama imar planında belirlenmemişse bu
Yönetmelikle tanımlanan TAKS’a ve bahçe mesafelerine göre belirlenen taban
alanının küçük olanı uygulanır.

(4) Tamamen toprağın altında kalan kısımları hariç,
kısmen veya tamamen açığa çıkan bodrum katların oturum alanı, hiçbir
şekilde taban alanı katsayısı ile belirlenen taban alanını geçemez.

(5) Taban alanı, net imar parsel alanı üzerinden
uygulama imar planıyla veya planda belirlenmemiş ise bu Yönetmelikle
belirlenir.

(6) Tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerinde
planla veya bu Yönetmelikle öngörülen taban alanının dışında, bu
Yönetmelikle izin verilenler hariç yapı yapılamaz.

(7) Planlarda blok ölçüleri veya kitle verilmiş parsellerde
uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmuyorsa, kitle ölçüleri
yapının tabii veya tesviye zeminin üzerinde kısmen veya tamamen açığa
çıkan, açık ve kapalı çıkmalar hariç bütün katlarının ölçülerini ifade
eder.

(8) Taban alanına dâhil edilmeyecek kullanımlar;

a) Tabii zemin veya tesviye edilmiş zemin
seviyesindeki veya bu seviyenin altındaki avlular, iç bahçeler,

b) Bağımsız bölüm olarak düzenlenmeyen veya
bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, yapının ana taşıyıcı
sistemleri ile bütünleşik olmayan, bahçe alanının %10’unu geçmeyen;
kameriye, pergola, sundurma, açık yüzme ve süs havuzu,

c) Bağlantılı olduğu bağımsız bölümün veya
bulunduğu katın brüt alanının %10’unu aşmayan üstü açık veya
sökülür-takılır hafif malzeme ile örtülü zemin terasları,

ç) Çevre düzenlemesi ve güvenliği için yapılan
bahçe duvarı, istinat duvarları, 6 m²’yi geçmeyen kontrol veya bekçi
kulübeleri,

d) Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmeliğin gerekli gördüğü, normal merdiven haricinde kaçış yolu içerisinde
yer alan, asgari ölçülerde ve adetlerde yapılan merdiven evi,

e) Asgari ölçülerdeki; temele kadar inen asansör
boşlukları, ışıklıklar, çöp ve atık ayrıştırma bacaları, hava bacaları,
şaftlar,

f) Ana yapının dışında kalan; binaya ait arıtma
tesisi ve trafolar, jeneratör, yağmur suyu toplama havuzu, evsel atık ve
geri dönüşüm hazneleri, ısı merkezi,

g) Akaryakıt pompaları ve taşıyıcıları hariç olmak
üzere kanopiler ve arkatlar,

ğ) Güneş panellerinin temel ve kaidesi haricindeki
kısımları,

h) Açık otoparklar,

ı) Giriş saçakları (markizler),

i) Tamamen toprağın altında kalan; su sarnıcı, gri
su toplama havuzu, otopark, sığınak ve tesisat hacimleri, yakıt ve su
depoları.

Katlar
alanı

MADDE 21
(1) Katlar alanı; bodrum kat,
asma kat, çatı arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dâhil, kullanılabilen
bütün katların, katlar alanına dâhil edilmeyen alanları çıktıktan sonraki
alanları toplamıdır. Kullanılabilen alanlar deyiminden; konut, işyeri,
eğlence ve dinlenme yerleri gibi oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye, dinlenmeye
veya ibadet etmeye ayrılan alanlar anlaşılır.

(2) Tamamen toprağın altında kalması nedeniyle; 22
nci madde uyarınca emsal hesabına konu edilmeyen alanlar ile kat adedine
konu edilmeyen katların hiç bir cephesi kazı ve tesviye yapılarak açığa
çıkarılamaz.

(3) Emsal hesabına dâhil edilmeyen alanlar, proje
değişikliği ile imar planındaki veya bu Yönetmelikle belirlenen emsal
değerini aşacak şekilde emsal hesabına konu alan haline getirilemez, müstakil
bağımsız bölüm haline dönüştürülemez ve kat mülkiyeti tesis edilemez.

(4) Uygulama imar planında emsal verilmeyen
parsellerde katlar alanı, planla veya bu Yönetmelikle belirlenen; taban
alanı katsayısı ile kat adedinin çarpılmasıyla hesaplanır.

Katlar
alanı hesabına dâhil edilmeyen kullanımlar

MADDE 22
(1) 5 inci maddenin sekizinci
fıkrasında belirtilen esaslar dâhilinde;

a) Taban alanına dâhil edilmeyen kullanımlar,

b) Son katın üzerindeki ortak alan teras çatılar ve
çatı bahçeleri,

c) Üstü sökülür-takılır hafif malzeme ile kenarları
rüzgâr kesici cam panellerle kapatılmış olsa dahi açık oturma yerleri,

ç) Bu Yönetmelikte öngörülen asgari sayıda her bir
kapıcı dairesinin 75 m2’si,

d) Atrium ve galeri boşlukları,

e) Konutların zemin veya bodrum katlarında, ortak
alan niteliğindeki mescit ve müştemilatın 100 m2’si,

f) Konut dışı kullanımlarda, ortak alan
niteliğindeki mescit ve müştemilatın 200 m2’si,

g) Bina için gerekli minimum sığınak alanı,

ğ) Ticari amaç içermeyen, bodrum veya zemin kattaki
ortak alan niteliğindeki çocuk oyun alanlarının ve çocuk bakım ünitelerinin
toplam 75 m²’si,

h) Ticari amacı olmayan ve yapı için hesaplanan en
az otopark alanının iki katını geçmeyen bodrum katlarda yapılanlar ile
tamamen gömülü olan ve ortak alan niteliğinde olan otopark alanları,

ı) Yapı yüksekliği 60.50 metreden fazla olan
binalar ile özelliği gereği tesisat katı oluşturulması zorunlu binalarda
sadece tesisat için oluşturulan tesisat katları,

i) Bina veya tesise ait olan ısıtma, soğutma,
havalandırma sistemleri ve enerji verimliliği sistemlerinin bulunduğu
alanlar, arıtma tesisi, yakıt ve su depoları, silolar, trafolar, jeneratör,
ısı merkezi, enerji odası, kömürlük, eşanjör ve hidrofor bölümleri,

j) Bütün cepheleri tamamen toprağın altında kalan
bodrum katları ile kısmen açıkta kalan, yola cephesi bulunmayan bodrum
katlarında yer alan; tek başına bağımsız bölüm oluşturmayan, bir bağımsız
bölümün eklentisi veya parçası olmayan, ticari amaç içermeyen, yapı
yaklaşma sınırı içinde kalan ve 500 m2’yi aşmayacak şekilde düzenlenen
ortak alan niteliğindeki; jimnastik salonu, oyun ve hobi odaları, yüzme
havuzu, sauna gibi sosyal tesis, spor birimleri ve depolar,

k) Bütün cepheleri tamamen toprağın altında kalan
bodrum katları ile kısmen açıkta kalan, yola cephesi bulunmayan bodrum
katlarında yer alan, bina cephelerinde ilave kat görünümüne neden olmayan
ve tek başına bağımsız bölüm oluşturmayan; konut kullanımlı bağımsız
bölümün bağımsız bölüm bürüt alanının % 10’unu aşmayan depo amaçlı
eklentiler, ticari kullanımlı bağımsız bölümün bağımsız bölüm bürüt
alanının % 50’sini aşmayan depo amaçlı eklentiler,

l) Sökülür-takılır-katlanır cam panellerle
kapatılmış olanlar dâhil olmak üzere balkonlar ve açık çıkmaların 2 metre
genişliğini geçmeyen kısımları, kat bahçe ve terasları, iç bahçeler, 20 nci
maddenin sekizinci fıkrasının (d) bendi haricindeki kat ve ara sahanlıkları
dâhil asgari ölçülerdeki açık veya kapalı merdiven evine bu alanın %50’si
kadar yapılacak ilave, tek bağımsız bölümlü konutlar hariç; bina giriş holleri
ile kat holleri ve asansör önü sahanlıkların asgari ölçülerdeki kısımları,

katlar alanına dâhil edilmez.

Bahçe
mesafeleri

MADDE 23
(1) Uygulama imar planında,
aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe mesafeleri;

a) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe
mesafeleri ile kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeleri en az 5.00
metredir.

b) Yan bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.

c) Arka bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.

ç) Yan ve arka bahçe mesafeleri; tabii veya tesviye
edilmiş zeminin üzerinde kalan bodrum katları da dâhil, dörtten fazla katlı
binalarda 4 katın üzerindeki her kat için 0.50 metre artırılır.

d) Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında
dikkate alınacak kat adedi o cephede kısmen veya tamamen tabii veya tesviye
edilmiş zeminin altında kalan katlar hariç diğer katların toplam
yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. 2.50 metreyi aşan artık değerler 1
kat adedine tekabül eder.

e) Bina yüksekliği hesabında, arkasında kullanılan
hacim oluşturulmamış istinat duvarları yükseklik hesabına dâhil edilmez.

f) Bu Yönetmelikte yer alan kat adedine bağlı
olarak arka bahçe mesafelerinin 0.50 metre arttırılmasına ilişkin hükümler
yapıda bulunan her katta ayrı ayrı değerlendirme yapılarak da
uygulanabilir.

g) Uygulama imar planında aksine bir açıklama
getirilmediği takdirde, binanın tabii zemin veya tesviye edilmiş zemindeki
en düşük kottaki görünen yüksekliği 60.50 metre veya daha fazla ise; ön,
yan ve arka parsel sınırından en az 15.00 metre çekilmek durumundadır.
60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için ön, yan ve arka bahçe
mesafelerine 1.00 metre ilave edilir.

ğ) Çok yüksek yapı, az katlı bir ana kitle üzerinde
yükseliyorsa, parsel sınırı ile ana kitlenin parsele en yakın noktası
arasındaki mesafe 10.00 metreye kadar düşürülebilir. Ana kitle yüksekliği
dâhil yapı yüksekliğinin 60.50 metre olması durumunda yükselen blok ile
parsel sınırı arasındaki mesafe en az 15.00 metre olup 60.50 metre yükseklikten
sonra artan her kat için bu mesafeye 1.00 metre ilave edilir. Bu maddede
ifade edilen ana kitle; en fazla 5 katlı olup kat adedi binanın en düşük
kottaki cephesi esas alınarak belirlenir. Bir parselde birden fazla 60.50
metre yükseklikte bina yapılması halinde binalar arasındaki mesafe, 20.00
metre olup, 60.50 metre yükseklikten sonra ilave her 3.00 metre yükseklik
için bu mesafeye 1.00 metre ilave edilir. Bu fıkraya göre fazladan
bırakılması gereken çekme mesafeleri bir veya birkaç kat birlikte etüt
edilerek binada kademelenme yapılmak suretiyle de gerçekleştirilebilir.

h) Bir parselde az katlı ana bir kitle üzerinde
birden fazla yükselen bloklar tertiplenmesi halinde, bloklar arasında en az
yapının ana kitlesi üzerinde kalan bölümlerinin yüksekliklerine göre bu
Yönetmelikte belirlenen iki bina arasındaki yan bahçelerin toplamı kadar
mesafe bırakılmak zorundadır.

(2) Tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında
kalmak ve parsel sınırları dışına taşmamak kaydıyla, ön bahçe statüsünde
olmayan yan ve arka bahçe mesafelerinde su deposu, otopark ve mevzuatı gereğince
zorunlu miktardaki sığınaklar yapılabilir. Ayrıca ön bahçelerde de tabii
veya tesviye edilmiş zeminin altında; parsel sınırına 3.00 metreden fazla
yaklaşmamak şartıyla ön bahçe mesafesinin yarısına kadar zorunlu otoparklar
yapılabilir. Ancak sit alanları ve özel çevre koruma alanlarında, koruma
amaçlı uygulama imar planı hükümlerine uyulur.

(3) Ön bahçe mesafesi 7.00 metreye çıkarılmak
kaydıyla, bina cephesinden itibaren 2.00 metre dışında kalan kısım ön
bahçede açık otopark yapılabilir.

(4) Ön, yan ve arka bahçelerde; kapalı mekân
oluşturmayan ve tüm cepheleri açık, katlı olmayan, bağımsız bölüm veya
bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, tabii veya tesviye edilmiş
zemin üzerine;

a) Kameriye,

b) Pergola,

c) Süs havuzu,

ç) Çocuk bahçeleri,

d) Bina giriş köprüleri,

e) Oyun ve sportif amaçlı bahçe düzenlemeleri,

yapılabilir.

(5) Ön, yan ve arka bahçelerde güvenlik kulübesi
yapılabilir.

(6) Konut, konut+ticaret, turizm, eğitim, ibadet,
sağlık ve spor parsellerinin bahçe mesafelerinde, binanın zemine oturduğu
alanın dışında kalan alanın her 30.00 m2’si için bir ağaç dikilir.
Parselin ağaç dikimine uygun olmaması halinde bu fıkrada belirtilen şarta
göre hesaplanan sayıda ağaç, ilgili idarenin uygun göreceği, imar
planlarında kamunun kullanımına ayrılmış bir alana dikilir.

(7) Mevzuat değişikliği veya yapıdaki kat veya alan
artışları nedeniyle asansör yapılması zorunlu hale gelen mevcut yapılara
ilişkin ilave veya tadilat ruhsatı taleplerinde; bina içinde yapılacak
tadilatlarla asansör tesis edilememesi halinde, engellilerin de erişiminin
sağlanabilmesi için ön, yan ve arka bahçe mesafeleri içinde parsel sınırına
en az 1.50 metre mesafe bırakılmak kaydıyla asgari ölçülerde panoramik
asansör veya ulaşılacak katın yüksekliğinin uygun olması halinde 634 sayılı
Kanun uyarınca muvafakat alınarak mekanik kaldırma iletme platformu
yapılabilir.

(8) Eksik katlı yapı ruhsatı taleplerinde, uygulama
imar planında belirlenen veya uygulama imar planında belirlenmemişse, bu
Yönetmelikteki kat adedi veya bina yüksekliğine göre bu Yönetmelik ile
belirlenen bahçe mesafelerine uyulur.

Bir
parselde birden fazla bina yapılması

MADDE 24
(1) Uygulama imar planında
aksine bir hüküm yoksa bu Yönetmeliğin bahçe mesafeleri ile ilgili
hükümlerine uyulması kaydı ile bir parsele, birden fazla bina yapılabilir.

(2) Bir parselde birden fazla binanın
projelendirilmesi halinde, binalar arası mesafe her binanın yüksekliğine
göre yaklaşma mesafeleri ayrı ayrı tespit edilip toplanmak suretiyle
bulunur.

(3) Maliklerin talebi halinde, tapu idareleri aynı
kullanım kararını ve yapı nizamını haiz imar parsellerini imar adası içinde
tevhit ederek yeni elde edilen imar parselleri üzerinde yatay kat mülkiyeti
veya kat irtifakı tesis ederler.

Eksik
katlı bina yapılması

MADDE 25
(1) Planla veya bu Yönetmelikle
belirlenen kat adedine veya bina yüksekliğine uygun olarak bahçe mesafesi
bırakılmak ve ilgili idarenin uygun görmesi, üçüncü ve dördüncü fıkralarda
belirtilen koşullar sağlanmaksızın ilave kat yapılamayacağının ilgilisine
tebliğ edilmesi kaydıyla daha az katlı bina yapılabilir. Uygulama imar
planlarında bu uygulamanın yapılmasına ilişkin hüküm olması halinde, ilgili
idarenin uygun görmesi koşulu aranmaz.

(2) Eksik katlı yapılan binalarda yapı ruhsatı,
yapı kullanma izin belgesi ve enerji kimlik belgesi yapılan kısım için
düzenlenir. Daha sonradan tamamlanmak istenmesi halinde, yürürlükteki plan
ve mevzuat hükümlerine uygun olarak ilave ruhsat ve binanın tamamı için
enerji kimlik belgesi düzenlenmesi zorunludur.

(3) Eksik katlı binalara imar planına aykırı
olmamak koşuluyla kat ilavesi yapılabilmesi için; temel ve statik
çözümlerin, yangın tedbirlerinin, enerji verimliliğinin, plan ve bu
Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe uygun olması; otopark, sığınak,
merdiven, asansör yeri, ışıklık ve diğer yapı elemanlarının da plan ve bu
Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe göre hesaplanması ve bırakılması
zorunludur.

(4) Eksik katlı inşa edilen binanın mevcut haliyle
veya tadilat yapılarak yürürlükteki plana ve mevzuata uygunluğunun sağlanamaması
halinde bina yıkılmadan kat ilavesi yapılmasına izin verilmez.

(5) Eksik katlı binalara yapılacak ilavelerde fenni
mesuliyet, temel ve statik hesapları, yangın tedbirleri ve enerji
verimliliği konuları da dâhil mevcut yapı ve ilave yapılan kısımları
kapsayan teknik rapor düzenlemek suretiyle yapı denetim kuruluşlarınca
üstlenilir.

Yapılaşmada
idarenin yükümlülükleri

MADDE 26
(1) İdareler; tasarrufu
altındaki yol, meydan, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler ile
bunlar üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için, TSE
standartlarına ve ilgili mevzuatına göre;

a) Bisiklet yolu, otopark, yönlendirme,
sinyalizasyon, aydınlatma ve ağaçlandırma uygulamalarıyla ve kent
mobilyalarıyla beraber kaldırım ve kavşak düzenlemelerini yapmak veya
yaptırmakla,

b) Reklam ve bilgilendirme levha ile pano
düzenlemelerini yapmak veya yaptırmakla,

c) Topluma açık yerlerde ihtiyaçların karşılanması
amacıyla; büfe, mescit, para çekme makinesi, telefon kulübesi, tuvalet,
çeşme ve benzeri tesislerin kurulmasına ilişkin iş ve işlemleri
yürütmekle,,

ç) Belirli bir süre için düzenlenen sosyal ve
kültürel etkinlikler için geçici olarak ihtiyaç duyulan altyapıyı ve geçici
olarak talep edilen hafif ve sökülüp takılır malzemeden yapılan fuar,
sergi, sahne ve çadır gibi üstyapının kurulması ve kaldırılması için
gereken izinlerin verilmesine ilişkin iş ve işlemleri yürütmekle ve
güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlamakla,

yükümlüdür.

(2) Birinci fıkrada belirtilenlerin ve her türlü
altyapının yapımı ve kullanımı ile bakım ve onarımı sırasında yaya
sirkülasyonunun engellenmemesi, engellilerin erişiminin, can ve mal
güvenliğinin sağlanması zorunludur.

(3) Bu madde kapsamında yürütülen çalışmalarda
tescilli ve tarihi yapılar ile doğal dokunun korunması esas alınır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yapılara İlişkin Hükümler

Yapı
ünite fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları

MADDE 27
(1) Yapıda aşağıdaki
kullanımların bulunması zorunludur;

a) İlgili mevzuatında öngörülen ölçülerde enerji
odası,

b) Merkezi ısıtma sistemli binalarda kazan dairesi
veya kaskat sistemi veya teshin merkezi,

c) Katı yakıt kullanan sobalı binaların bodrum veya
zemin katlarında veya bodrum katı bulunmayan binaların ortak alan
niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek kaydıyla bahçelerinde her
daire için en az 5.00 m2, en fazla 10.00 m2 odunluk, kömürlük veya depolama yeri,

ç) Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik, 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Sığınak Yönetmeliği, 1/7/1993 tarihli ve 21624 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Otopark Yönetmeliği, 5/12/2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve 6/3/2007
tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak
Binalar Hakkında Yönetmelikte binada zorunlu olarak bulunması gereken
birimler,

asgari ölçülerde yapılır.

Kat
yükseklikleri

MADDE 28
(1) Kat yükseklikleri uygulama
imar planında daha fazla belirlenmemiş ise döşeme üst kotundan döşeme üst
kotuna olmak üzere en fazla;

a) Ticaret bölgelerinde; zemin katlarda 4.50 metre,
asma katlı zemin katlarda 5.50 metre; diğer katlarda 4.00 metre,

b) Ticaretin de yapılabildiği karma alanlarda;
zemin katlarda 4.50 metre, asma katlı zemin katlarda 5.50 metre; diğer
katlar konut ise 3.60 metre konut harici ise 4.00 metre,

c) Konut bölgelerinde zemin ve normal katlarda 3.60
metre,

ç) Zemin katında ticaret yapılabilen konut
bölgelerinde ise zemin katlarda 4.50 metre, asma katlı zemin katlarda 5.5
metre, diğer katlarda 3.60 metre,

kabul edilerek uygulama yapılabilir.

(2) Bu maddede belirtilen kat yükseklikleri dikkate
alınmadan bina yüksekliği verilen planlarda bu bende göre değerlendirme
yapılıp bina yüksekliği yeniden değerlendirilinceye kadar uygulamalar
birinci fıkrada belirtilen kat yükseklikleri ile plandaki veya planda
belirlenmemişse bu Yönetmelikle belirlenen kat adedinin çarpılması sonucu
bulunan bina yüksekliğine göre gerçekleştirilebilir. Ancak bir adada
bulunan parsellerin en az dörtte üçünün yürürlükteki planın kat adedine
göre yapılaşmış olması halinde mevcut teşekkülün kat yükseklikleri dikkate
alınır.

(3) Tesisat katının yüksekliği normal kat
yüksekliğini aşamaz. Özelliği gereği tesisat katı zorunluluğu olan 60.50
metreyi aşan binalarda tesisat katının 2.00 metresi bina yüksekliğinden ve
yapının kat adedinden sayılmaz. Özellikli olan yapılarda bu hüküm
uygulanmayabilir.

(4) İskân edilen katların iç yüksekliği, asma
katlar hariç 2.60 metreden az olamaz. Ancak hava maniası olup planla kat adedi
belirlenen parsellerde bu yükseklik 2.40 metreye düşürülebilir.

(5) Yıkanma yeri, banyo, duş, lavabo yeri, tuvalet,
kiler, merdiven altı, her türlü iç ve dış geçitler ve iskân edilmeyen
bodrum katları ile müştemilât binalarında, iç yükseklik 2.20 metreye kadar
düşürülebilir.

(6) Garaj, kalorifer dairesi, odunluk, kömürlük,
bodrum katlarda yer alan otoparklar ve benzeri özellik arz eden yerlerin
yükseklikleri bu maddede yer alan hükümlere tabi olmayıp, hizmetin
gerektirdiği şekilde 2.20 metrenin altında olmamak kaydıyla idaresince
tespit ve tayin olunur.

(7) Eğitim, sağlık, sanayi yapıları ile sinema,
tiyatro ve konferans salonları, katlı otoparklar, düğün salonu, resmi kurum
ve kuruşlara ait binalar ve spor salonları gibi özellik arz eden yapılarda
iç yükseklikler, teknolojik ve mimari gereklere göre mimari estetik
komisyon kararı ile belirlenir.

Yapı
piyesleri ve ölçüleri

MADDE 29
(1) Her müstakil konutta en az
aşağıdaki piyesler bulunur:

Piyes Dar
Kenarı Net Alanı

1
oturma odası 3.00
metre 12.00 m2

1
yatak odası 2.50
metre 9.00 m2

1
mutfak veya yemek pişirme yeri 1.50
metre 3.30 m2

1
banyo veya yıkanma yeri 1.50
metre 3.00 m2

1
tuvalet 1.00
metre 1.20 m2

(2) 3 veya daha az odalı konutlarda banyo/yıkanma
yeri ile tuvalet aynı yerde düzenlenebilir.

(3) Hol ve koridor genişlikleri 1.20 metreden az
olamaz.

(4) Mutfak nişi ve oda ile banyo ve tuvaletin aynı
mekânda düzenlenmesi halinde her mekân için öngörülen en az alanların
toplamı kadar alan düzenlenmek zorundadır.

(5) Birinci fıkrada belirtilen bu piyesler ile
koridor ölçüleri engellilerin de kullanımını sağlayacak standartlara ve
erişilebilirlik mevzuatına uygun olmak zorundadır.

(6) Mutfak, oda ve tuvalet/banyo havalandırmaları
aynı boşluğa açılamaz. Ancak, banyo ve tuvalet havalandırmaları aynı boşluğa
açılabilir.

(7) Su depoları ve ıslak hacimlerin altında enerji
odaları teşkil edilemez.

(8) Bağımsız bölüm iç duvar kalınlıkları en az 0.10
metre, diğer bütün duvar kalınlıkları en az 0.20 metre olarak düzenlenir.

Bina
girişleri ve rampaları

MADDE 30
(1) Bina giriş koridoru
genişliği, ana merdivene ve asansöre ulaşıncaya kadar dış kapı genişliğinden
az olmamak koşuluyla umumi binalarda en az 2.20 metre, diğer binalarda ise
en az 1.50 metredir.

(2) Ön bahçe mesafesi 10.00 metre ve daha fazla
olan parsellerde bordür üst seviyesinden en fazla 2.00 metre inilmek veya
çıkılmak suretiyle ön bahçeden bina girişi yapılabilir.

(3) Yoldan yüz almayan cephelerden, köprü veya
giriş şeridi aksı hizasındaki bordür seviyesinden en fazla 2.00 metre
inilmek veya çıkılmak suretiyle giriş yapılabilir.

(4) Yoldan doğrudan giriş alan binalarda, girişin
hizasındaki bordür taşı üst seviyesinin altında giriş yapılamaz.

(5) Tabi zeminden kotlandırılan parseller birinci,
ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralardaki şartlara tabii değildir. Girişin,
tabi zemine uyumlu olarak düzenlenen merdiven ve rampalarla sağlanması
gerekir.

(6) Bölge kat nizamını bozacak şekilde tesviye
yapılamaz.

(7) Konut binalarının zemin katlarının dükkân veya mağaza
olarak düzenlenmesi halinde dükkân ve mağaza girişlerinin sadece yol
cephesinden yapılması gerekir.

(8) Döşeme kaplamalarında kaymayı önleyen,
tekerlekli sandalye ve koltuk değneği hareketlerini güçleştirmeyen,
standardına uygun malzeme kullanılması zorunludur.

(9) Binalarda ve girişlerinde engellilerin
erişimine yönelik TS 9111 Standardına uyulması zorunludur.

(10) Rampaların kenar korumaları, genişlikleri,
sahanlıkları, korkuluk ile küpeşte ve kaplama malzemeleri engellilerin de
dolaşımına olanak sağlayacak şekilde TS 9111 standardına uygun yapılmak
zorundadır.

(11) Bina girişlerinde engellilere yönelik ön
bahçede parsel sınırına kadar giriş rampası veya merdivene bitişik dar
kenarı en az 0.90 metre ve alanı en az 1.20 m² engelli asansörü yeri ya da
mekanik kaldırma iletme platformu yapılır. Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle engellilerin kullanımı için farklı
uygulama yapılabilir.

(12) Bina girişinde ve bina içinde bulunan
rampaların eğimleri aşağıdaki değerlere uygun olmak zorundadır:

En
fazla yükseklik En fazla eğim

15 cm ve daha az 1:12
(% 8)

16-50 cm arası 1:14
(% 7)

51-100 cm arası 1:16
(% 6)

100 cm üzeri 1:20
(% 5)

(13) Rampalarda ve ara sahanlıklarda kesintisiz
olarak 0.90 metre yükseklikte 1. düzey ve 0.70 metre yükseklikte 2. düzey,
elle tutulduğunda kolay kavranabilecek şekilde 32-45 mm çapında küpeşte
bulunmak zorundadır.

Merdivenler

MADDE 31
(1) Merdiven kolu ve
sahanlıklar:

a) Ortak merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri
konut yapılarında Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre hesap edilecek kaçış genişliğinden az olmamak üzere 1.20
metreden, diğer yapılarda 1.50 metreden, konutlarda bağımsız bölüm içindeki
merdivenler ise 1.00 metreden az olamaz. Çatıya ve bodrum katlarına ulaşan
ortak merdivenler ile servis merdivenlerinde de bu ölçülere uyulur. Bu
merdivenler ahşap olamaz.

b) Merdiven evlerinin bina cephesinden, çatıdan
veya ışıklıktan doğrudan ışık alması ve merdivenlerin çatıya ve bodrumlara
ulaştırılması zorunludur.

c) Merdiven basamakları ve sahanlık ölçülerine dair
TSE standartlarının bu maddede belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük olması
halinde bu madde hükümleri geçerlidir.

ç) Merdivenlerin her iki tarafında da engellilerle
ilgili TSE erişilebilirlik standartlarına uygun korkuluk ve küpeşte
yapılması, ayrıca sahanlık ve merdiven döşemelerinde ve kaplamalarında da
standartlara uyulması zorunludur.

(2) Merdiven basamaklarının ölçüleri ve
özellikleri:

a) Asansörü olmayan binalarda basamak yüksekliği
0.16 metreden, asansörlü binalarda 0.18 metreden fazla olamaz.

b) Basamak genişliği 2a+b= 60 ila 64 formülüne göre
hesaplanır. Formüldeki a: yükseklik, b: genişliktir. Ancak bu genişlik 0.27
metreden az olamaz.

c) Balansmanlı (dengelenmiş) merdivenlerde basamak
genişliği en dar kenarda 0.10 metre, basamak ortasında 0.27 metreden az
olamaz.

ç) Basamak uçları çıkıntısız (damlalıksız) olmak
zorundadır.

(3) Binalarda son kattaki bağımsız bölümlerle
irtibatlı çatı arası piyeslerine çıkan iç merdivenlerde birinci ve ikinci
fıkralardaki şartlar aranmaz.

(4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce
yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapılmış yapılara bu Yönetmelik
hükümlerine göre kat ilavesi yapılması halinde mevcut merdiven ölçüleri
ilave katlar için de aynen uygulanabilir.

(5) Karma kullanımlı binalarda her kullanım için
ayrı merdiven evi düzenlenmesi zorunludur. Bu kullanımların birbirine
dönüştürülmesi durumunda yeni oluşan kullanım için bağımsız genel merdiven
oluşturulmadan tadilata izin verilmez.

(6) Yüksekliği 1.80 metreden az olan merdiven
altları kapatılır.

Işıklıklar
ve hava bacaları

MADDE 32
(1) Her müstakil ev veya
dairede, en az 1 oturma odası ile yatak odalarının doğrudan doğruya
hariçten ışık ve hava almaları gereklidir. Bu şekilde ışık ve hava almalarına
lüzum olmayan diğer odalarla mutfakların ışıklıktan, yıkanma yeri ve
tuvaletlerin ışıklık veya hava bacasından faydalanmaları da mümkündür.
Ancak tuvalet ve yıkanma yerleri ile odalar aynı ışıklığa açılamaz.

(2) Işıklıkların;

a) 1 ila 6 katlı binalarda dar kenarı 1.50 metreden
ve alanı 4.50 m2’den,

b) 7 ve daha fazla katlı binalarda dar kenarı 2.00
metreden ve alanı 9.00 m2’den,

az olamaz.

(3) Her türlü binada hava bacalarının asgari ölçüsü
0.60×0.60 m2’dir.
Bu alan herhangi bir yapı elemanı (baca, kiriş ve benzeri) ile
daraltılamaz.

(4) Hava bacaları, şönt baca tipi olarak
düzenlenemez.

(5) Asgari ölçüdeki bir ışıklık veya hava
bacasından her katta en çok dört piyes faydalanabilir. Bu piyeslerin
sayısının artması halinde, dörtten fazla her piyes için ışıklık veya hava
bacası ölçüsü aynı oranda arttırılır. Ancak, birinci fıkrada belirtilen
şekilde ışık ve hava alması gerekmeyen veya lüzumlu ışık ve havayı bu
Yönetmelikte tarif edilen şekilde alması mümkün olan piyeslerden, herhangi
bir ışıklık veya hava bacasına pencere açılması, bu ışıklık veya hava
bacası ölçülerinin arttırılmasını gerektirmez.

(6) Her binanın lüzumlu ışıklık veya hava bacası,
kendi parseli üzerinde bulunur. Komşu bina ve parselin ışıklık veya hava
bacasından faydalanmak suretiyle, bu elemanlarının yapılmasına ve
ölçülerinin azaltılmasına izin verilmez.

(7) Işıklık ve hava bacaları, bunlara ihtiyacı olan
kattan itibaren başlatılabilir. Hava bacalarının ve ışıklıkların bitişik
komşu parsele bakan kısımlarının duvar ile kapatılması mecburidir.

(8) Binaların bitişik olması gereken komşu
tarafından boydan boya ışıklık yapılması halinde, civarın inşaat nizamına
aykırı bir görünüm meydana getirmemek üzere, sokak cephesinde bina
yüksekliğince kapatılması mecburidir.

(9) Binalarda banyo, tuvalet ve benzeri kullanım
alanlarının havalandırma bacası ile veya mekanik havalandırma ile
havalandırılması zorunludur.

(10) Havalandırma bacalarından elektrik ve doğalgaz
tesisatı geçirilemez.

Bacalar

MADDE 33
(1) Kaloriferli binaların konut
olarak kullanılan bağımsız bölümlerinin oturma ve yatma hacimlerinin en az
birinde ve sıcak su tesisatı bulunmayan banyo ve mutfaklarında, sobalı
binalarda ise tuvalet ve koridor hariç tüm piyeslerde duman bacası
yapılması zorunludur.

(2) Kaloriferli umumi binaların her katında en az
bir adet duman bacası yapılması gereklidir.

(3) Konut olarak kullanılan sobalı binaların ticari
kullanımlı bağımsız bölümlerinde birer adet duman bacası yapılması
zorunludur.

(4) Bacaların TSE standartlarına uygun olarak
yapılması zorunludur.

(5) Yapılarda bina yüksekliğine göre uygun
ölçülerde şönt baca yapılabilir.

(6) Kapıcı dairesi zorunlu olan konut binalarında,
evsel atıkların yerinde ayrıştırılmasını teminen ilgili standartlara uygun
atık ayrıştırma bacası için yer ayrılır. Atık ayrıştırma bacası bağımsız
bölümlerin kat sahanlıklarında en az bir adet yapılabileceği gibi her
bağımsız bölüm içinde de yapılabilir.

(7) Atık ayrıştırma bacası tesis edilmesi mümkün
olamayan mevcut binalarda bahçe mesafeleri içinde TAKS ve KAKS’a dâhil olmaksızın
atık ayrıştırma bacası tesis edilebilir.

(8) Şofben, kombi cihazı ve bu gibi ısıtma araçları
hayati tehlike arz edecek şekilde yerleştirilemez ve havalandırmadan uzak
olan piyeslerle, banyo ve tuvaletlerde yer alamaz.

(9) Sınırları ilgili idare tarafından belirlenecek
doğalgaz uygulama bölgeleri içinde inşa edilecek, iskân edilebilir bodrum
katlar dâhil 5 katlı binaların mutfaklarında, doğalgazla çalışan her cihaz
için bir müstakil baca yapılır.

(10) Bağımsız bölümlerin mutfaklarında en az bir adet
aspiratör bacası yapılır. Bağımsız bölümlerde düzenlenen soba ve aspiratör
bacaları, standartlara uygun olarak şönt baca şeklinde düzenlenebilir. 10
katın üzerindeki binalarda aynı baca sistemi yapılmakla birlikte hermetik
cihaz kullanılır.

(11) Kat kaloriferleri kazanı mutfak dışında özel
bir bölmeye konulduğunda, bu mahallin en az 6 m3 hacminde olması, bina dış cephesinden
havalandırılması ve bir müstakil bacasının bulunması gerekir.

(12) Isıtmada denge bacalı sistemde olmayan
doğalgaz sobalarının kullanılması halinde, her sobanın bu maddede
belirlenen esaslara göre düzenlenen ayrı bir bacaya bağlanması gerekir.

(13) Elektrik-haberleşme, mekanik, doğalgaz
tesisatları için ortak tesisat bacası kullanılamaz.

(14) Kalorifer daireleri ve bacalar ile ısıtma ve
buhar tesisleri, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
düzenlenir.

Asansörler

MADDE 34
(1) Uygulama imar planına göre kat
adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılmak, 4 ve daha fazla olanlarda
ise asansör tesis edilmek zorundadır. İskân edilen bodrum katlar dâhil kat
adedi 4 ve daha fazla olan binalarda asansör yapılması zorunludur. Daha az
katlı yapılarda da asansör yapılabilir.

(2) Tek asansörlü binalarda; asansör kabininin dar
kenarı 1.20 metre ve alanı 1.80 m2’den, kapı net geçiş genişliği ise 0.90
metreden az olamaz. Asansör kapısının açıldığı sahanlıkların genişliği,
asansör kapısı sürgülü ise en az 1.20 metre, asansör kapısı dışa açılan
kapı ise en az 1.50 metre olmak zorundadır. Birden fazla asansör bulunan
binalarda, asansör sayısının yarısı kadar asansörün bu fıkrada belirtilen
ölçülerde yapılması şarttır. Tek sayıda asansör bulunması durumunda sayı
bir alta yuvarlanır. TSE standartlarının bu fıkrada belirtilen ölçü ve
miktarlardan küçük olması halinde; taban alanında yapılaşma hakkı 120 m2’nin
altında olan parseller ile tek bağımsız bölümlü müstakil konut binalarında
TSE standartlarına uyulmasına ilgili idaresi yetkilidir.

(3) Mevcut binalarda yapılacak tadilatlarda, bu
madde hükümlerinin ya da TSE standartlarının uygulanmasında idaresi
yetkilidir.

(4) Kullanılabilir katlar alanı tek katlı olan
binalar hariç 800 m2’den veya kat adedi birden fazla olan umumi binalarda en az
bir adet asansör yapılması zorunludur. Ayrıca, kat alanı 800 m2’den ve
kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalarla yüksek katlı binalarda ikinci
fıkrada belirtilen asgari ölçülere uygun ve en az 2 adet olmak üzere
binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda
asansör yapılması zorunludur. Bu asansörlerden en az bir tanesinin herhangi
bir tehlike anında, arıza veya elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata
ulaşıp kapılarını açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, kuyu
içinde, duman sızdırmaz nitelikte, kesintisiz bir güç kaynağından
beslenecek şekilde tesis edilmesi gerekmektedir.

(5) 10 kat ve üzeri binalarda asansörlerden en az
bir tanesi yük, eşya ve sedye taşıma amacına uygun olarak dar kenarı 1.20
metre ve alanı 2.52 m2’den, kapı genişliği ise net 1.10 metreden az olmayacak
şekilde yapılır.

(6) Binalarda usulüne göre asansör yapılmış olması,
bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve ölçülerde merdiven yapılması şartını
kaldırmaz.

(7) Asansörün yapılması ve işletilmesi ile ilgili
hususlarda; bu madde hükümleri de dikkate alınarak, 29/6/2016 tarihli ve
29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) ve
TSE standartları hükümlerine uyulur.

(8) Asansörlerin, bodrum katlar dâhil tüm katlara
hizmet vermesi zorunludur.

(9) Asansörlere bina girişinden itibaren
erişilebilirlik standartlarına uygun engelsiz erişim sağlanması zorunludur.

(10) Asansörler, erişilebilirlik standartlarına
uygun gerekli donanımlara sahip olmak zorundadır.

(11) Özellik arz eden binalarda, binanın kat adedi,
yapı inşaat alanı, kullanma şekli göz önünde tutularak asansör sayıları ile
asgari ölçüleri ilgili idaresince artırılabilir.

Akaryakıt
servis istasyonları

MADDE 35
(1) İmar planlarında akaryakıt
servis istasyonu olarak belirlenen alanlarda istasyonlar arası mesafe ve
diğer kriterlerle ilgili mevzuata uyulması şartıyla; akaryakıt ve servis
istasyonları, CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen
üretim ve dolum istasyonları yapılabilir.

(2) Yapı yüksekliği 2 katı geçmemek şartıyla;
istasyonların bünyelerinde kullanıcıların asgari ihtiyaçlarını karşılayacak
oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi,
yıkama yağlama fonksiyonları yer alabilir.

(3) Yakıt tankı ve borulama sistemlerinin bakım,
tadilat veya onarımlarının, TSE standartları ve ilgili kurumların görüşü
doğrultusunda yapılması zorunludur.

(4) Elektrik enerjisi ile çalışan araçların şarj
edilmeleri için, ilgili elektrik kurumunun, olumlu görüşü ile otoparklar,
akaryakıt istasyonları veya diğer uygun yerlerde elektrikli araç şarj yeri
yapılabilir.

(5) Akaryakıt istasyonları, ilgili mevzuat
hükümlerine ve ilgili standartlara uyularak yapılır.

Su
depoları

MADDE 36
(1) Bu Yönetmelikte belirtilen,

a) Çok yüksek yapılarda 30 m3’ten,

b) Umumi binalar ve yüksek katlı yapılarda 15 m3’ten,

c) 10 bağımsız bölüme kadar konut binalarında 3 m3’ten,

ç) Diğer binalarda 5 m3’ten,

az olmamak üzere yapının kullanma amacı, günlük su
ihtiyacı, seçilen yangın söndürme sistemi gibi kriterler ile ulusal ve
uluslararası standartlara uyulmak ve gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri
alınmak şartıyla hacmi belirlenen su deposu bulundurulması zorunludur.

(2) Konut binalarında 10 bağımsız bölümden sonraki
artan her bağımsız bölüm için su deposu hacmi 0.50 m3 arttırılır.

(3) Tüm binalarda su deposunun bulunduğu kat
itibariyle cazibeli akımın mümkün olmadığı durumlarda hidrofor konulması
zorunludur.

(4) Su depoları ve hidrofor, gerekli drenaj ve
yalıtım tedbirleri alınarak binanın bodrum ya da çatı katında tertiplenebileceği
gibi, aynı koşulları taşımak şartıyla, bina alanı dışında ön, yan ve arka
bahçelerde toprağa gömülü şekilde de yerleştirilebilir.

(5) Su depoları, taşıyıcı sistemden bağımsız olarak
betonarme, paslanmaz çelik veya sıhhi şartlara uygun benzeri malzemeden
yapılır.

Fosseptikler

MADDE 37
(1) Genel olarak pis su kuyuları
ile fosseptikler komşu hudutlarına 5.00 metreden fazla yaklaştırılmaz.
Ancak bahçe mesafelerinin müsait olmaması halinde özellikle bitişik yapı
nizamına tabi yerlerde fenni ve sıhhi mahzur bulunmadığı takdirde bu
mesafeleri azaltmaya veya birkaç komşuya ait fosseptikleri bir arada veya
bitiştirerek yaptırmaya belediye yetkilidir.

(2) Binaların en düşük kanal bağlantı kotu altında
kalan pis su deşarjları ise, deşarj pompalarının elektrik kesintisi
durumunda çalışmayacağı göz önünde bulundurularak; boyutları binanın
kullanış şekillerine göre muvakkat depolama imkânını veren ayrı bir rögarda
toplanır ve motopomp sistemi kullanılarak kanalizasyon şebekesine verilir.

Korkuluklar

MADDE 38
(1) Binalarda; balkon, teras,
galeri boşluğu, sahanlıkların boş kenarları 1’den fazla basamağı bulunan
açık merdivenlerde ve rampalarda, istinat duvarı üstünde, 0,50 metreden
daha aşağıda veya yukarıda teşekkül etmiş bahçelerde, 1.10 metreden düşük
düzenlenmiş bahçe duvarlarında, bulunduğu katın taban döşemesinden itibaren
kotu 0.90 metreden az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan itibaren
en az 1.10 metre yüksekliğe kadar teknik gereklere ve standartlara uygun
olarak korkuluk yapılması mecburidir.

(2) Bina son kat açık teraslarında düzenlenen
korkulukların ve parapetlerin 1.10 metresi bina yüksekliğinden sayılmaz.

(3) Korkuluklar, kırılmaz veya kırıldığında
dağılmayan malzemeden ve insan çarpması dâhil, tasarım yüklerini
karşılayacak taşıyıcı malzeme ve montaj sistemleri ile yapılır.

(4) Korkuluklar düşme, kayma, yuvarlanma gibi
sebeplerle insanların can güvenliğini tehlikeye atacak boşluklar
içermeyecek şekilde düzenlenir. Boşluklarda, yük altındaki deformasyonlar
da dâhil, en fazla 0.10 metre çapında geçişe izin verilir.

Kapı ve
pencereler

MADDE 39
(1) Bütün yapılarda;

a) Kapı yükseklikleri 2.10 metreden,

b) Kapı net (temiz) genişlikleri bina giriş
kapılarında ve yangın merdivenlerine açılan kapılarda 1.50 metreden,
kapıların çift kanatlı olması halinde bir kanat 1.00 metreden,

c) Bağımsız bölüm giriş kapılarında 1.00 metreden,
diğer mahallerin kapılarında 0.90 metreden,

az olamaz. Balkon ve tuvalet kapıları 0.80 metreye
düşürülebilir.

ç) Döner kapılar, belirtilen ölçülerde yapılacak
normal kapıların yanında ilave olarak bulunabilir.

(2) Kapılarda eşik yapılamaz. Eşik yapılması
zorunlu hallerde engellilerin hareketini, yangın çıkışlarını ve benzeri
eylemleri engellemeyecek önlemler alınır.

(3) Pencerelerde Binalarda Enerji Performansı
Yönetmeliğine ve TSE standartlarına uyulması zorunludur.

(4) Bitişik ve blok nizama tabi binalarda komşu
parsel sınırı üzerindeki bitişik duvarlarda pencere ve kapı açılamaz.

(5) Asansörlü eşya taşımacılığı için, 3 kattan
fazla 10 kattan az katlı binalarda her bir bağımsız bölümün en az bir
balkonunun kapısının eni net 0.90 metreden düşük olamaz.

(6) Bağımsız bölümün tuvalet, banyo ve benzeri
ıslak hacimlerinde mekanik havalandırma yapılmadığı takdirde yapılacak
havalandırma penceresinin ölçüsü net 0.30 metre x 0.30 metreden az olamaz.

(7) Atriumlu, galeri boşluklu veya iç bahçeli
tasarlanan binalarda, bu mekânlara bakan pencere veya camekânların
camlarının kırıldığında dağılmayan özellikli olması zorunludur.

(8) Bodrum katlardaki mekânların gün ışığından
faydalandırılması ve havalandırılması amacı ile yapılan pencerelerde sel,
taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması ve bunların
zemin seviyesinden en az 0.10 metre yukarıdan başlaması zorunludur.

Çatılar

MADDE 40
(1) Çatıların, civarındaki cadde
ve sokakların mimari karakterine, yapılacak binanın nitelik ve ihtiyacına
uygun olması şarttır.

(2) Çatı eğimleri, kullanılacak çatı malzemesi ile
yörenin mimari özelliği ve iklim şartları dikkate alınarak ilgili idarenin
tasvibi ile tayin edilir. Çatı eğimi içinde kalmak ve silüeti etkilememek
kaydıyla çatı örtüsü olarak fotovoltaik paneller de kullanılabilir.

(3) Çatı eğimi saçak ucundan hesaplanır. Çatılar
parapet üzerine oturtulamaz.

(4) Mahya yüksekliği 5.00 metreyi geçmemek
kaydıyla; ayrık binalarda kırma, ikili blok binalarda bloğu ile müşterek
kırma, iki taraftan da bitişik binalarda ise ön ve arka cepheye akıntılı
beşik çatı kurulacağı varsayılarak belirlenir.

(5) Merdiven evleri, ışıklıklar, hava bacaları,
alın ve kalkan duvarları dördüncü fıkraya göre belirlenen çatı örtüsü
düzlemlerini en fazla 0.60 metre aşabilir. Ayrıca zorunlu olan tesisatla
ilgili hacimlerin, güneş enerjili su ısıtıcılarının ve çatı pencerelerinin
çatı örtüsünü aşmasına ilgili idarece teknik gereklere göre uygun görülecek
ölçü ve şekilde izin verilebilir. Asansörlü binalarda TSE standartlarına
göre projelendirilecek asansör kulelerinin ve bu bölümlerle birlikte
düzenlenen merdiven evlerinin en az ölçülerdeki bölümlerinin, çatı örtüsünü
aşmasına da izin verilir.

(6) Teras çatılarda 1.10 metre parapet yapılabilir.
Teras çatının kullanıma açık olması durumunda 1.10 metre yüksekliğinde
parapet veya korkuluk yapılması zorunludur.

(7) Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu
kısımlarda ancak su deposu, asansör kulesi, iklimlendirme ve kaskat
sistemleri de içerebilen tesisat odası ve son kattaki bağımsız bölümlerle
irtibatlı piyesler yapılabilir.

(8) Çatı arasındaki mekânlarda, çatı eğimi içerisinde
kalmak ve fonksiyonunu sağlamak şartıyla asgari yükseklik şartı aranmaz.
Ancak, üst kat tavan döşemesi ile çatı örtüsü arasında kalan hacimler,
uygulama imar planında aksine bir hüküm yoksa ilave kat döşemeleri yapılmak
suretiyle bölünemezler.

(9) Yangın güvenliğine ilişkin tedbirler alınmak
şartıyla ve konutlar hariç olmak üzere binaların çatı araları; sergi
salonu, toplantı salonu, yemekhane, spor salonu gibi fonksiyonlarda ortak
alan olarak kullanılabilir.

(10) Tescilli yapılar, anıtlar ve kamu yararlı
yapılar ile dini yapıların çatı örtüleri ve bunların yapılacak ya da tamir
ve tadil edilecek çatı örtüleri bu kayıtlara tabi değildir.

(11) Belediyeler meclis kararıyla mahallin ve
çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm
elde etmek amacı ile dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini
ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu yetki, bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden önce yapılmış olan yapılar için de kullanılabilir.

(12) Çatıda birden fazla bağımsız bölüme ait birden
fazla teras olması halinde birbirleri arasında en az 3.00 metre mesafe
bırakılmak zorundadır. Ancak, bodrum hariç 2 katı geçmeyen binalarda
çatıdaki değişik çözümlerin kabulünde ilgili idaresi yetkilidir.

(13) Çatı arasının son kat bağımsız bölümü ile
birlikte kullanılması amacıyla son kat tavan döşemesi kısmen veya tamamen
yapılmayabilir.

(14) Teras çatılarda çatı bahçesi olarak düzenleme
yapılabilir. Bahçe düzenlemesi yapılabilmesi için gerekli olan 0.50 metre
toprak dolgu, parapet yüksekliğine dâhil edilmez. Ortak alan olarak
kullanılan teras çatılarda; bahçe düzenlemesi yapılması halinde merdiven
evi yanında, bina sakinleri tarafından kullanılmak üzere, tuvalet, lavabo,
çay ocağı, bahçe düzenlemesinde kullanılacak malzemeleri depolamak için
merdiven evine bitişik, toplam teras alanının %10’unu ve 20 m²’yi geçmeyen
ve en fazla 3.00 metre yüksekliğinde kapalı mekân oluşturulabilir. Kapalı
mekân bina ön cephesine 3.00 metreden fazla yaklaşamaz. Ayrıca rezidans,
otel, apart otel gibi konaklama tesislerinin teras çatılarında bina
cephelerine 3.00 metreden fazla yaklaşmamak, en fazla 1.50 metre
derinliğinde olmak ve parapet kotunu aşmamak koşuluyla açık havuz
yapılabilir.

Çıkmalar

MADDE 41
(1) Binalarda taban alanı
dışında kendi bahçe hudutları dışına taşmamak şartı ile binanın her
cephesinde açık ve kapalı çıkma yapılabilir. Ancak:

a) Kapalı çıkmalar;

1) Parsellerin yol cephelerinde parsel sınırları
içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma sınırından itibaren en fazla 1.50
metre taşacak şekilde yapılabilir.

2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel
sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile 1.50 metre taşabilir.

3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma sınırlarından
daha içeri çekilerek bu fıkranın (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerindeki
mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen ölçülerde yapılabilir.

b) Açık çıkmalar;

1) Parsellerin yol cephelerinde parsel sınırları
içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma sınırından itibaren en fazla 1.50
metre taşacak şekilde yapılabilir.

2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel
sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile 1.50 metre taşabilir.

3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma sınırlarından
daha içeri çekilerek bu fıkranın (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt
bentlerindeki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen ölçülerde
yapılabilir.

4) Bitişik nizamda bitişik olduğu komşu sınırına
2.00 metreden fazla yaklaşamaz.

5) Farklı bağımsız bölümlere ait açık çıkmalar
arasında en az 3.00 metre boşluk bırakılır.

(2) Açık ve kapalı çıkmaların tabii zeminden veya
tesviye edilmiş zeminden çıkma altına kadar en yakın şakûli mesafesi en az
2.40 metre olmak zorundadır. Ön bahçe mesafesi 3 metre ve daha az olan
parsellerde; ön bahçeye yapılacak çıkmalarda, yol kotu ile çıkma altı arasındaki
düşey mesafe hiçbir yerde 2.40 metreden az olamaz.

(3) Zemin katta kendi parsel hududu dışına
taşmayan, hangi katta yapılırsa yapılsın 0.20 metreyi geçmeyen, kullanım
alanına dâhil edilmeyen motif çıkmalar yapılabilir. Bahçe içinde yapılacak
üstü açık teras ve zemin kat giriş merdivenleri ile bina cephesinden
itibaren genişliği 2.50 metreyi geçmemek, tretuar dışına taşmamak ve en
alçak noktası tretuar kotundan en az 2.50 metre yükseklikte yapılacak giriş
saçakları çıkma olarak değerlendirilmez. Motif çıkmalar, açık ve kapalı
çıkma önüne yapılacak ise motif çıkma da dâhil olmak üzere çıkma genişliği
birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde açıklanan hükümlere göre
belirlenir.

(4) Bina cephelerinde, mimari projesinde cephe
estetiği ve tasarımı göz önünde bulundurulmak ve detay projeleri verilmek,
hafif malzemeden yapılmak, parsel sınırına taşmamak ve kapalı mekân
oluşturmamak kaydıyla 0.50 metreye kadar güneş kırıcı yapılabilir.

Saçaklar

MADDE 42
(1) Uygulama imar planında
belirlenmemiş ise 1.00 metreyi geçmeyen saçak yapılabilir. Saçakların şekli
ve genişliği, yörenin mimari karakterine ve yapılacak yapıların özelliğine
göre mimari estetik komisyonu kararı alınarak ilgili idarece de tayin
edilebilir.

(2) Saçaklar parsel sınırlarını aşamaz.

(3) Binada çıkma yapılması halinde saçak genişliği
çıkmadan itibaren 0.50 metreyi aşamaz.

Bahçe
duvarları

MADDE 43
(1) Bahçe duvarlarının
yüksekliği, tabii veya tesviye edilmiş zeminden itibaren binaların yol tarafındaki
cephe hatlarının önünde 0.50 metreyi, gerisinde ise 2.00 metreyi geçemez.
Ayrıca üzerlerine yükseklikleri 1.00 metreyi aşmayan parmaklık yapılabilir.

(2) Fazla meyilli ve tehlike arz eden yerlerde
uygulanacak şekli takdire idare yetkilidir.

(3) Devletin güvenlik ve emniyeti ile harekât ve
savunma bakımından gizlilik veya önem arz eden bina ve tesisler ile okul,
hastane, cezaevi, ibadet yerleri, elçilik, sefarethane, açık hava sineması
ve benzerleri gibi özellik arz eden bina ve tesislerin bahçe duvarları ile
sanayi bölgelerinde yapılacak bahçe duvarları bu madde hükmüne tabi
değildir.

Kapıcı
dairesi, bekçi odası ve kontrol kulübeleri

MADDE 44
(1) Kapıcı dairesi ve bekçi
odası yapılacak binalar:

a) Konut kullanımlı bağımsız bölüm sayısı 40’tan
fazla olan ve katı yakıt kullanan kaloriferli veya kalorifersiz binalar
için bir adet kapıcı dairesi yapılması zorunludur. Birden fazla yapı
bulunan ve toplam bağımsız bölüm sayısı 40’tan fazla olan parsellerde de bu
hüküm uygulanır, ancak bağımsız bölüm sayısının 80’i aşması halinde ikinci
bir kapıcı dairesi yapılır. Ayrıca, birden fazla yapının bulunduğu
parsellerde 60’dan fazla bağımsız bölümü olan her bir bina için mutlaka
ayrı bir kapıcı dairesi yapılır.

b) Katı yakıt haricindeki diğer ısıtma sistemleri
kullanılan konut kullanımlı binalar için bağımsız bölüm sayısının 60’tan
fazla olması halinde bir, 150’den fazla olması halinde 2 kapıcı dairesi
yapılması zorunludur. İlave her 150 daire için ek bir kapıcı dairesi
yapılır.

c) Sıra evler düzeninde, ayrık, ikiz nizamda tek
bağımsız bölümlü 1’den fazla müstakil konut binası bulunan parsellerde
kapıcı dairesi yapılması mecburiyeti aranmaz.

ç) Yapı inşaat alanı 2000 m2’den fazla olan işyeri ve
büro olarak kullanılan binalarda bekçi odası yapılması şarttır.

(2) Kapıcı dairelerinin ve bekçi odalarının ölçü ve
nitelikleri:

a) Kapıcı daireleri, doğrudan ışık ve hava
alabilecek şekilde düzenlenir.

b) Taşkın riski taşıyan alanlarda kalan binalarda
düzenlenecek kapıcı dairelerinin kapı ve pencere boşluklarının alt seviyesi
su taşkın seviyesinin en az 1.50 metre üzerinde olmak zorundadır.

c) Kapıcı dairelerinin toprağa dayalı ve iskân
edilebilen bodrum katlarda yapılması halinde, oturma odası ve bir yatak
odasının dış mekâna açılması bu mekânların taban döşemesinin üst
seviyesinin tabii veya tesviye edilmiş zemine gömülü olmaması, kapı ve
pencere açılmak suretiyle, doğal aydınlatma ve havalandırmasının sağlanması
sel, taşkın ve su basmasına karşı önlem alınmış olması zorunludur. Kapıcı
dairelerinin toprağa gömülü duvarlarında kuranglez yapmak suretiyle kapı ve
pencere açılamayacağı gibi, bu duvarlarda pencere açılabilmesi için pencere
denizliğinin tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en az 0,90 metre
yukarıda konumlanması gerekir.

ç) Bina içinde düzenlenen kapıcı daireleri, en az
brüt 50 m2’dir.
Kapıcı dairelerinde, her birisi en az 9 m2 ve dar kenarı en az 2.50 metre olmak üzere
2 yatak odası ve 12 m2’den az olmamak üzere 1 oturma odası, en az 3,3 m2 mutfak ve banyo veya duş yeri ve tuvalet
bulunur.

d) Bina dışında tertiplenen kapıcı daireleri en fazla
brüt 40 m2 olmak zorundadır. Bu fıkranın (ç) bendinde
yer alan ölçüleri sağlayacak şekilde 1 yatak odası, 1 oturma odası, mutfak
ve banyo veya duş yeri ve tuvalet bulundurulur.

(3) Bekçi odası en az 4 m2 büyüklüğünde, doğrudan ışık ve hava
alabilecek şekilde düzenlenir. Bekçi odasında en az 1.5 m2’lik bir
tuvalet yer alır.

(4) Kontrol kulübeleri:

a) Üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün ve
yüzölçümü en az 1000 m2 olan parsellerde,
istenmesi halinde, trafik emniyeti bakımından tehlike arz etmemek ve hiçbir
şartta parsel sınırını aşmamak kaydıyla bahçe mesafeleri içinde kontrol
kulübesi yapılabilir.

b) Kontrol kulübesi 9 m2’yi geçemez.

c) Kontrol kulübesinin yüksekliği tabii veya
tesviye edilmiş zeminden itibaren en fazla 4.00 metredir.

ç) Kontrol kulübesi ile esas bina arasındaki mesafe
2.00 metreden az olamaz.

d) Devletin güvenliği bakımından özellik arz eden
parsellerde bu fıkrada belirtilen ölçülere uyulma şartı aranmaz.

Portikler

MADDE 45
(1) Portikli yapıların
yapılacağı cadde ve sokaklar uygulama imar planı kararı ile belirlenir.

(2) Genel olarak portik bırakılması gereken
yerlerde, portik yüksekliği 3.50 metre, derinliği ise 4.00 metredir. Ancak,
civarın teşekkül tarzı ve mevkiin özellikleri dolayısıyla bu miktarlar
ilgili idarece değiştirilebilir.

(3) Portiğe ve doğrudan yola açılan bina giriş
kapıları dışa açıldığında, gizlenecek kadar bina giriş holüne doğru
çekilir.

Fırınlar

MADDE 46
(1) 14/7/2005 tarihli ve
2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve
Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri saklı kalmak üzere
fırınlar; sanayi, küçük sanayi, organize sanayi, konut dışı çalışma
alanları ile ticaret bölgelerinde yapılabilir. Katkılı pide, kebap, simit
fırınları ve geleneksel tandır ocakları, zemin katı işyeri olarak
kullanılabilen binalarda yapılabilir.

(2) Fırınların tanziminde;

a) Mevcut binalarda ekmek fırını hariç fırın ve
tandır yapılması durumunda, 634 sayılı Kanun hükümlerine uyulur.

b) Ekmek fırınları ayrık nizam yapılaşma
bölgelerinde ve müstakil olarak yapılır.

c) Projesinde sınıfı belirtilmek zorundadır.

ç) Duvar ve döşemelerinde ısı ve ses yalıtımı
uygulanır. Binanın taşıyıcı sisteminin ve fırınla ilgisi olmayan diğer
bağımsız bölümlerin ısı değişiminden olumsuz etkilenmemesi için proje
müelliflerince veya bu konunun uzmanı teknik elemanlarca hazırlanan rapora
göre gerekli tedbir alınır.

d) Mekanik tesisat projelerinde, kanalizasyon
bağlantısına, her türlü böcek ve kemirgen girişini önlemek için çekvalf
konulur.

e) Baca ölçülerinin hesaplanması, bacaların bina iç
duvarlarında tesis edilmesi ve filtre takılması şartı aranır.

f) Trafik açısından ilgili birimin görüşünün
alınması gerekir.

g) Tesisin ihtiyacı olan otopark kendi parselinde
karşılanır.

ğ) TSE standartlarına uyulur.

h) Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli tedbirler alınır.

(3) İkinci fıkra hükümlerine uyulmaması durumunda
ruhsat düzenlenemez.

Pasajlar
ve alışveriş merkezleri

MADDE 47
(1) Ticaret bölgelerinde
yapılacak pasajların:

a) Taban döşemesi üzerinden tavan alana kadar olan
yüksekliğinin 3.50 metreden, uzunluğunun 30.00 metreden az olmaması,

b) Her biri 1.50 metreden dar olmayan en az 2
giriş-çıkış kapısı ile yeteri kadar havalandırma bacası veya tertibatını
haiz bulunması, pasaj giriş ve çıkışlarının erişilebilir olması,

c) Birden fazla katlı olmaları halinde her bir kat
arasında bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun merdiven olması ve
erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması,

ç) Bir kısmı veya diğer katları başka maksatlar
için kullanılan binalar içerisinde bulunmaları halinde, diğer esas giriş
merdiven, asansör ve geçit gibi tesislerle, bu tesislere ayrılan yerlerin
pasaj dışında ve müstakil olarak tertiplenmesi,

gereklidir.

d) Kapasiteye bağlı olarak ilgili idaresince uygun
görülen büyüklük ve miktarda çocuk oyun alanı, bay ve bayan tuvaletler,
bebek bakım alanları, ilk yardım alanı ve çarşı bütününde 30 m2’den
küçük olmamak üzere ihtiyacı karşılayacak büyüklükte mescit ayrılır.

(2) Alışveriş merkezlerinde; 26/2/2016 tarihli ve
29636 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Alışveriş Merkezleri Hakkında
Yönetmelik hükümlerine uyulur.

Tuvaletler

MADDE 48
(1) Yarısı kadınlar, yarısı
erkekler için olmak üzere; iş hanı, büro, alışveriş merkezi, çarşı, pasaj
ve mağaza gibi binalar ile otel ve benzerleri binalarda her 25 kişi için,
en az birer adet, resmî binalar ile sinema, tiyatro gibi umumî binalarda
ise her 50 kişi için en az birer adet tuvalet yapılması zorunludur. Bu
yapılarda engellilerin erişiminin sağlanmasına yönelik tedbirler alınarak
en az 1 kadın, 1 erkek olmak üzere engellilerin kullanımına ve erişilebilirlik
standardına uygun tuvalet ayrılır.

(2) İbadet yerleri, şehirlerarası yollarda yer alan
dinlenme tesisleri, meydan ve park gibi yerlerde yapılacak umumî
tuvaletlerin en az yarısının, diğer yapılarda ise en az üçte birinin
alaturka tuvalet taşlı olması sağlanır.

(3) Tuvaletlerde yeterli sayıda pisuar ve lavabo
bulundurulur. Resmi binalar, işyeri, büro, fabrika gibi yerlerde çalışan
sayısı, mağaza, alışveriş merkezi, çarşı, pasaj gibi yerlerde tahmini
müşteri sayısı, lokanta, sinema, tiyatro gibi yerlerde oturma sayısı, otel
ve benzeri konaklama tesislerinde yatak sayısı ve bu hesaplamalara dâhil
olarak ziyaretçi sayıları ve diğer farklı özellikler dikkate alınarak
yeterli tuvalet ayrılır.

(4) Birden fazla kullanımı haiz binalarda her
kullanım için bu maddedeki kriterlere göre ayrı ayrı değerlendirme yapılır.
Uluslararası kurallara tabi yapılarda bu Yönetmelikte belirtilenden az
olmamak kaydıyla uluslararası kuralların gerektirdiği sayıda tuvalet
yapılması zorunludur.

(5) Umumî binalarda çalışan, müşteri ve ziyaretçi
gibi tüm kullanıcıların ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kapasite hesabına
göre belirlenen büyüklük ve sayıda erişilebilirlik standardına uygun
engelli tuvaleti yapılır.

Çay
ocakları

MADDE 49
(1) Büro, iş hanı, alışveriş
merkezi, pasaj gibi ticari binalarla, sanayi tesislerinde; kullanma alanı
en az 3 m² olmak, 0.45 x 0.45 metre ebadında hava bacasıyla
havalandırılmak, bir ateş bacasıyla irtibatlandırılmak kaydıyla çay
ocakları bağımsız bölüm olarak düzenlenebilir.

(2) Çay ocaklarının nizamı ışıklıktan veya doğrudan
ışık ve hava alması halinde hava bacasına gerek yoktur.

Yığma,
ahşap ve kâgir yapılarda aranan şartlar

MADDE 50
(1) Binalar, güncel teknik
mevzuat ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak;

a) Binayı etkiyebilecek bileşik etkilere karşı
yeterli dayanıma sahip olacak ve etkileri güvenli bir şekilde zemine aktarabilecek
ve aynı zamanda civar yapılara herhangi bir zarar vermeyecek şekilde,

b) Temel zemininde oluşabilecek oturma, kabarma,
büzülme ve donma sebebiyle yapı stabilitesi bozulmayacak biçimde,

tasarlanarak inşa edilmek zorundadır.

Bodrumlar

MADDE 51
(1) Katı yakıt kullanan sobalı
binaların bodrum veya zemin katlarında veya teknik olarak bodrum kat tesis
edilememesi durumunda yüksekliği 2.20 metreyi geçmemek üzere bahçelerinde;
ortak alan niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek kaydıyla her bağımsız
bölüm için en az 5 m2, en fazla 10 m2 odunluk, kömürlük veya depolama yeri
ayrılması zorunludur.

(2) Bodrum kapısı tamamen tretuvar üzerinde kalan
fazla meyilli yollar dışında yapılacak ön bahçesiz binalarda, yol
cephesinde bodrum girişi yapılamaz.

(3) Toprağa dayalı bodrum katlarda bulunan
konutlarda oturma odası ve bir yatak odasının; taban döşemesinin üst
seviyesinin tabii veya tesviye edilmiş zemine gömülü olmaması, doğal
aydınlatma ve havalandırmasının pencere açılmak suretiyle sağlanması, sel,
taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması zorunludur. Bu
bağımsız bölümlerin kısmen veya tamamen tabii ve tesviye edilmiş zemin
altında kalan duvarlarında pencere açılamaz.

(4) Ticari alanlarda yapılan binaların ticari
amaçla kullanılan bodrum katlarında döşemenin zemine gömülü olmama şartı
aranmaz. Bu tür binalarda suni havalandırmanın sağlanması ile engellilerin
dolaşımına olanak sağlayan erişilebilirlik standartlarına uygun rampa,
yürüyen bant ve bunlar gibi önlemler alınır.

(5) Konut alanında kalmakla birlikte, ilgili idare
meclisince yol boyu ticaret kararı alınan yol güzergâhlarında zemin katta,
halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya dönük olarak ticaret yapılabilir.
Bu kullanımların bodrum katlarında içten bağlantılı piyesleri olabilir. Bu
piyesler binanın ortak alanları ve müştemilatlarıyla irtibatlandırılamaz.
Ancak, köşe başı veya köşe başından başka iki yola cephesi olan parsellerde
yapılacak binaların yola cephesi bulunan bodrum katlarına ticari kullanımlı
bağımsız bölüm yapılabilir. Bu bölümlerin üst ve alt kattaki mekânlarla
içten bağlantısı sağlanabilir. Ticari kullanımların altında konut
yapılamaz.

(6) Toprağa dayalı tüm bodrum katlarda, dış
etkilere karşı ısı ve su yalıtımı yapılması zorunludur.

(7) Bina etrafında mütemadi kuranglez tesis
edilemez. Kuranglezlerden giriş çıkış yapılamaz. Ancak, yol cephesinde
bulunmayan kuranglezlerinden kaçış amacıyla çıkış tertiplenebilir.
Kuranglezlerde sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış
olması zorunludur.

(8) Arazi eğiminden faydalanmak amacıyla veya
mimari nedenlerle, binalar bloğunun, bir binanın veya bağımsız bir
dairenin; belirlenen bina yüksekliğini aşmamak, belirli piyesler için
tespit olunan asgari kat yüksekliklerine veya bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerine aykırı olmamak şartı ile çeşitli katlarda ve/veya farklı taban
ve/veya tavan seviyelerinde düzenlenmesi mümkündür. Ayrıca, zemin katların
binanın kot aldığı yol cephesi üzerinde bulunmayan piyesleri ile yol
cephesinde yer alan piyeslerinin yol cephesinde kalmayan ve piyes
derinliğinin yarısını aşmayan bir kısım alanları, zemin kat kotundan farklı
kotta düzenlenebilir.

Müştemilatlar

MADDE 52
(1) Binaların müştemilat
kısımları, mümkün ise binanın bodrumunda, aksi halde bahçede tertiplenir.

(2) 4 tarafı yol ile çevrili istisnai parseller
dışında esas binaların yol tarafındaki cephe hatlarına tecavüz eden
müştemilat binası yapılamaz. Bu gibi istisnai parsellerde müştemilat
binalarının yapılacağı yeri tayine idare yetkilidir.

(3) Müştemilat binalarının:

a) Dar kenarı 4.00 metreden, en yüksek noktasının
tabii zeminden yüksekliği 2.50 metreden fazla olamaz.

b) Binaya bitişik oldukları takdirde, komşu parsel
sınırına, aksi halde binaya ve ayrıca komşu parsel sınırına uzaklıkları bu
Yönetmelikle veya planla belirlenen miktarlardan az olamaz.

c) Yapı cinsleri ahşap olamaz.

ç) Parsel durumu müsait olduğu takdirde esas
binanın inşasından önce de yapılması mümkündür.

d) Kapıcı dairesi, garaj, odunluk, kömürlük, depo,
mutfak, çamaşırhane ve benzeri hizmetler için olup, maksadı dışında
kullanılamaz.

(4) Müştemilatlar mimari projede ve vaziyet
planında gösterilir. Bahçede yapılmasının zorunlu olduğu hallerde; bu
Yönetmelikte veya planında belirtilen şartlara ve çekme mesafelerine
uyularak yapılır.

Paratonerler

MADDE 53
(1) İçinde patlayıcı madde
bulundurulan yerlerle, sivri ve yüksek bina ve tesislere Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği, TSE Standartlarına uygun
paratoner konması mecburidir.

ALTINCI BÖLÜM

Projeler ve Yapı İzin Belgeleri

Yapı
ruhsatına ilişkin genel hükümler

MADDE 54
(1) Kanun ve bu Yönetmelikle
getirilen istisnalar dışında yapı ruhsatı alınmaksızın hiçbir yapının
inşasına başlanamaz.

(2) Ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde
inşasına başlanmayan veya 5 yıllık ruhsat süresi içinde tamamlanmayan ve
süresi içinde ruhsat yenilemesi yapılmayan yapılar, ruhsatsız yapı olarak
değerlendirilir.

(3) Ruhsat süresi içinde yapılan başvurularda
ilgili idarelerin ruhsatı yeniledikleri tarihe bakılmaksızın ruhsat, ilk
ruhsat alma tarihindeki plan ve mevzuat hükümleri kapsamında beş yıl
uzatılarak yenilenir. Süreye ilişkin ruhsat yenileme en çok iki kere
yapılır.

(4) Süre uzatımı başvurusu yapılmayan yapılarda
idareler, ruhsat süresinin dolduğu tarihten itibaren en geç 30 gün içinde
yapı yerinde seviye tespitini yapar.

(5) Ruhsatı hükümsüz hale gelenlerin inşasına devam
edilebilmesi için yeniden ruhsat alınması zorunludur.

(6) İlk ruhsat düzenlendiği tarihten sonra hangi
amaçla olursa olsun yapılan her ruhsat işlemi ile beş yıllık süre yeniden
başlar. Yapı ruhsatı alındıktan sonra mahkemelerce, Bakanlıkça veya ilgili
idarelerce durdurulan yapılarda durdurma süresi ruhsat süresine ilave
edilir.

(7) Ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlanmasına
rağmen ruhsat süresi içinde yapı kullanma izni düzenlenmemesi nedeniyle
ruhsatı hükümsüz hale gelen yapılara, denetimi yapan fenni mesul mimar ve
mühendisler veya yapı denetim kuruluşları tarafından denetim raporu
hazırlanmak ve ilgili idare tarafından dosyasında ve yerinde, inceleme ve
tespit yapılmak koşuluyla yeniden ruhsat düzenlenmeksizin yapı kullanma
izin belgesi verilir. Mevcut yapılarla ilgili özel bir hüküm getirilmeden
imar planı değişikliği yapılan alanda kalan yapılar da ilk ruhsat alındığı
tarihteki plan hükümleri dikkate alınmak suretiyle bu hükme tabidir.

(8) Uygulama imar planı değişikliği ile yolda veya
teknik altyapı alanlarında kalan ve kamulaştırma kararı alınan ruhsatlı
yapılarda seviye tespiti yapılarak inşaat derhal durdurulur. Bu yapılarla
ilgili yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni işlemleri, kamulaştırmayı
gerçekleştirecek kamu kuruluşunun en geç otuz gün içinde, yürürlükteki
plana ve kamulaştırma gerekçesine göre vereceği görüş doğrultusunda
sonuçlandırılır. Yapılan uygulama imar planı değişikliği ile kamulaştırmaya
konu diğer alanlarda kalan yapılarda ise derhal ilgili idarece seviye
tespiti yapılır ve ilgilisine tebliğ edilir. Kamulaştırma kararı alınıncaya
kadar ilgilisinin talebi ve seviye tespitinin üzerindeki imalatlar için
kamulaştırma bedeli istenmeyeceğine dair taahhütname alınarak, tapuya şerh
düşülmesi kaydıyla ruhsat eki projelerine göre tamamlanmasına izin verilir.
Bu yapılarda ruhsat yenilemesi veya kısmi kullanma izni veya yapı kullanma
izin belgesi düzenlenmesi kamulaştırma işlemlerini durdurmaz. Ancak
kamulaştırma yapılırken seviye tespitinin üzerinde yapılan kısımlar için
kamulaştırma bedeli ödenmez. Bu yapılara uygulama imar planı değişikliği
yapıldığı tarihten sonra hiçbir surette kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesis
edilemez. Bu yapılardan ruhsatı süre nedeniyle hükümsüz hale gelenlerde de
bu fıkra hükmü uygulanır.

(9) Uygulama imar planı değişikliği nedeniyle;
parselin durumu, binanın parseldeki konumu, kat adedi, yapı yaklaşma
mesafeleri, KAKS, TAKS veya kullanım kararı gibi plana ait kararlara aykırı
hale düşen yapılar ruhsat eki projelerine göre tamamlatılabileceği gibi
talep halinde yürürlükteki plan ve mevzuat hükümlerine göre de tadilatlı
olarak ruhsat düzenlenebilir. Bu yapılardan Kanunun 29 uncu maddesindeki
süre nedeniyle ruhsatı hükümsüz hale gelenlerin inşasına devam edilebilmesi
için ilk ruhsat koşullarına göre yeniden ruhsat alınması zorunlu olup, bu
yapılara ilk ruhsat koşullarına uygun olarak yeniden ruhsat
düzenlenebileceği gibi talep halinde yürürlükteki plan ve mevzuat hükümleri
doğrultusunda yeniden ruhsat düzenlenebilir. Bu yapılar için kat
ilavesinden ayrı ilave inşaat taleplerinde yürürlükteki planın taban alanı
kat sayısı ve kat alanı kat sayısına uygunluk koşulu, sadece kat ilavesi
taleplerinde ise yürürlükteki planın kat alanı kat sayısına uygunluk koşulu
aranır. Uygulama imar planında mevcut yapılarla ilgili özel bir hüküm
bulunması halinde uygulamalar plan hükümlerine göre yapılır. Ancak bu
alanda, Kanunun 18 inci maddesi uyarınca arazi ve arsa düzenlemesi
yapılması ve yapının bulunduğu parselin hisseli hale gelmesi halinde ilgili
idarece seviye tespiti yapılır. Şüyunun giderilmesinde bina bedeli bu
tespite göre belirlenir, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi
düzenlenmesi, bina bedelinin tespitinde müktesep hak oluşturmaz. Yapı
ruhsatı veya yapı kullanma izni başvurusunda bulunanlar, bu hükmü dikkate
almak zorundadır.

(10) Yapı ruhsatına uygun olarak yapımına devam
eden yapılarda, plan iptali olması halinde seviye tespiti yapılarak inşaat
durdurulur. Mahkeme kararında yer verilen iptal gerekçeleri de dikkate
alınmak koşuluyla hazırlanacak yeni imar planına göre mevcut haliyle ya da
tadilatlı olarak korunması mümkün olan yapıların devamına izin verilir.
Korunması mümkün olmayanların ise ruhsatları iptal edilerek inşaatın
durdurulma tarihine kadar ruhsat ve eki projelerine uygun olarak yapılan
kısmı müktesep hak kapsamında değerlendirilir.

(11) Bir yapıda bağımsız bölümlerden herhangi
birinde plan ve mevzuat hükümleri ile ruhsat ve eki projelerdeki
aykırılıklar giderilmedikçe yapının inşasına devam edilemez, iskân edilen
diğer bağımsız bölümlerde esaslı tadil veya ilave inşaat işlemleri
yapılamaz.

(12) Bir parselde birden fazla yapı varsa bu
yapılardan herhangi birisinin plan ve mevzuat hükümlerine aykırı olması,
bunlara aykırı olmayan diğer yapıların tamir, tadil veya ilave inşaat
işlemlerini durdurmaz. Bütün yapılar ruhsatlı olmak şartıyla, parseldeki
binaların herhangi birinin ruhsat ve eklerine aykırı olması, ruhsat ve
eklerine uygun olan ve ortak alanları tamamlanmış olan diğer binaların
tamamına veya bir kısmına yapı kullanma izni verilmesi işlemlerini
durdurmaz. Ancak, yapı kullanma izni alınan bu yapılara kat mülkiyeti
düzenlenemez.

(13) Bu maddede belirtilen yapılarda, yangın,
deprem, ısı ve su yalıtımı, çevre ve enerji verimliliğine ilişkin
hususlarda yürürlükteki ilgili mevzuatın, diğer tüm hususlarda yapının
ruhsat aldığı tarihteki mevzuatın gerektirdiği tedbirlerin alınması
zorunludur.

Yapı
ruhsatı işlemleri

MADDE 55
(1) Yapı ruhsatı işleri bu
maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır.

(2) Yeni inşaat, ilave ve esaslı tadilat yapmak
üzere parsele ait imar durum belgesi, yol kotu tutanağı, kanal kotu
tutanağı ve uygulama imar planına esas onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt
raporunun parselin bulunduğu alana esas bölümünü almak için; yapı sahipleri
veya vekilleri başvuru dilekçelerine aplikasyon krokisini ve tapu kayıt
örneği veya istisnaî hâllerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgeleri
ekleyerek ilgili idareye müracaat ederler.

(3) Tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler,
24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı
Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir
Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun haricinde, özel kanunlara göre
tahsis yapılmış olmakla beraber henüz tapu siciline malik adına mülkiyet
olarak kaydedilmemiş olan gayrimenkuller için özel kanunlarda mülkiyet
belgesi yerine geçeceği hükme bağlanmış olmak kaydı ile;

a) İlgili kamu kuruluşlarınca verilmiş olan tahsis
belgesi,

b) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı,

c) Bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili
makamlarca verilen belge,

ç) Kesinleşmiş kamulaştırma kararlarıdır.

(4) İlgili idare başvuru tarihinden itibaren imar
durum belgesi ve onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun bir örneğini
en geç iki iş günü; yol kotu tutanağı ve kanal kotu tutanağını en geç beş
iş günü içinde verir.

(5) Kanal kotu tutanağı idare dışında ayrı bir su
ve kanalizasyon idaresi tarafından düzenleniyor ise, bu süre üç iş günüdür.

(6) Bu belgelerin bu süreler içinde verilmemesi halinde
gerekçesinin, başvuru sahibine aynı süreler içinde yazılı olarak
bildirilmesi zorunludur.

(7) Kanal kotu tutanağı düzenlenmemesi ruhsat
verilmesine engel değildir. Ancak, yapılacak temel üstü vizesinde bu
belgenin idareye verilmesi ve kanalizasyon bağlantısına dair projenin bu
tutanağa göre hazırlanması zorunludur. Aksi halde yapının inşasının
devamına izin verilmez.

(8) Parsel malik veya maliklerinin ruhsat ve eki
onaylı projelere muvafakati alınmaksızın yapı ruhsatı düzenlenemez, onaylı
projelerde tadilat yapılamaz.

(9) Aynı parselde birbirinden bağımsız blokların
birinde; parseldeki bağımsız bölümlerin arsa paylarını, bağımsız bölüm
listesini (liste beyanını), ortak alanları, parselde yer alan blokların
konumlarını, bloğun emsalini, inşaat alanını, yüksekliğini ve kullanım
amacını değiştirmemek kaydıyla yapılan tadilatlarda sadece tadilat yapılan
blok maliklerinin muvafakatleri alınarak uygulama yapılır.

(10) Yalnızca süre uzatımına yönelik ruhsat
işlemlerinde, bütün maliklerin muvafakati aranmaz.

(11) Ruhsat eki projeleri değiştirir nitelikteki
ruhsat başvuruları hariç ruhsat süresi içerisinde; yapı sahibi, müteahhidi,
şantiye şefi ve fenni mesul değişikliği başvurularında ruhsat eki
projelerin yeniden onaylanması etüt ve proje müelliflerinin yapı
ruhsatlarında imzalarının yeniden alınması gerekli değildir.

(12) Bir parselde ruhsatsız yapı bulunması halinde,
bu yapı ruhsata bağlanmadan ya da yıkılmadan yeni yapı ruhsatı
düzenlenemez.

(13) Mevzuata uygun olarak devam eden inşaatlarda
maliklerin tamamı başvurmadıkça ruhsat iptal edilemez. Maliklerin birinin
ya da birkaçının değişmesi halinde de bu kurala uyulur.

(14) Tapu kayıt bilgilerinin Tapu ve Kadastro Bilgi
Sistemi (TAKBİS)’ nde bulunması halinde bu bilgilere ilgili idare
tarafından TAKBİS üzerinden elektronik ortamda doğrudan erişilir. Tapu ve
Kadastro Genel Müdürlüğünce bu konuda gerekli tedbirler alınır. Yapı
sahipleri veya vekillerinden ayrıca tapu kayıt örneği veya istisnai
hallerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler istenmez. Ancak, bu
durumda, yapı sahipleri veya vekillerden, başvuru dilekçelerinde TAKBİS
üzerinden parsele ilişkin kayıtlara erişim için gerekli bilgileri beyan
etmeleri istenir. TAKBİS üzerinden erişilememesi halinde; tapu tescil
belgesinin, yapı ruhsatı için gerekli tüm belgelerin eksiksiz olarak
belediyeye verildiği tarihten en fazla bir ay önce alınmış olması gerekir.

(15) Plan veya mevzuatta herhangi bir değişiklik
olmadıkça, ruhsat taleplerinde sunulacak onaylı imar durum belgesi ile
projelerin geçerliliği devam eder.

(16) Yürürlükte olan bir imar planı bulunmayan veya
mülkiyeti sorunlu olan alanlarda ruhsat düzenlenemez. İşyeri açma ve
çalışma ruhsatı düzenlenmesine ilişkin uygulamalar İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında İçişleri Bakanlığının
görüşü doğrultusunda yapılır.

Kamu
alanlarında yapılacak yapılarda ruhsat

MADDE 56
(1) Kanun ve diğer mevzuat
kapsamında Bakanlığa görev olarak verilen yapı ruhsatı, yapı kullanma izni,
işyeri açma ve çalışma ruhsatı, imar durum belgesi, kanal ve yol kotu
tutanaklarını düzenleme, yapı malzemelerinin piyasa gözetimi ve denetimine
ilişkin faaliyetler ve bu faaliyetlere ilişkin idari yaptırımları
gerçekleştirme ve uygulama işleri afet riski altındaki alanların
dönüştürülmesine ilişkin mevzuat kapsamında gerektiğinde kat mülkiyeti
tesisi, tescili, imar hakkı transferi, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni
verilmesi işlemleri Bakanlık taşra teşkilatı olan müdürlüklerce, Bakanlık
adına yürütülür.

(2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya
yaptırılacak yapılar; uygulama imar planlarında o maksada tahsis edilmiş ve
mülkiyeti belgelenmiş olmak kaydıyla ilgili idarelerden avan projelere göre
yapı ruhsatı alınarak inşa edilir.

(3) Bu yapılarda plan ve mevzuata aykırı olmamak
üzere, mimari, statik, tesisat projelerinin hazırlanmasına ve
onaylanmasına, inşaatın yapımına ve denetimine ilişkin her türlü fenni
mesuliyet kamu kurum ve kuruluşlarının mimar ve mühendislerince üstlenilir.

(4) Bu yapılarda kat mülkiyeti tesis edilebilmesi
için mimari uygulama projelerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca
onaylanarak bir nüshasının ilgili idareye iletilmesi zorunludur.

(5) Kamuya ait alanlarda kamu kurum ve
kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan; karayolu, demiryolu, liman,
yat limanı ve benzeri ulaşım tesisleri, bunların tamamlayıcı niteliğindeki
trafik ve seyir kuleleri, çekek yeri, iskele, açık ve kapalı barınak,
tersane, tamir ve bakım istasyonları, tünel, köprü, menfez, baraj,
hidroelektrik santrali, rüzgâr ve güneş enerji santrali, sulama ve su
taşıma hatları, su dolum tesisleri, arıtma tesisleri, katı atık depolama ve
transfer tesisleri ile atık ayrıştırma tesisleri, her tür ve nitelikteki
enerji, haberleşme ve iletişim istasyonları ve nakil hatları, doğal gaz ve
benzeri boru hatları, silo, dolum istasyonları, rafineri gibi enerji,
sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma, iletişim ve diğer altyapı hizmetleri
ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı niteliğinde olan kontrol ve
güvenlik üniteleri, trafo, eşanjör, elavatör, konveyör gibi yapılar, bu
işleri yapmak üzere geçici olarak kurulan beton ve asfalt santralleri, yapı
ruhsatına tabi değildir.

(6) Beşinci fıkradaki yapı ve tesislerin
projelerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca incelenerek onaylanmış
olması, denetime yönelik fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması ve inşasına
başlanacağının, ilgili yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu tarafından
mülkiyete ilişkin bilgiyle birlikte yazılı olarak ilgili idareye
bildirilmesi gerekir. Bu yapılarda sorumluluk ilgili kamu kurum ve
kuruluşunundur.

(7) Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı
Kuvvetlerinin harekât ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılar ile
Sahil Güvenlik Komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve Emniyet Genel
Müdürlüğüne ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılar ve mülkiyeti kime
ait olursa olsun bu nitelikte olduğu ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşunca
ilgili idareye bildirilen her türlü yapıya; 55 inci maddede sayılan
belgeler aranmaksızın sadece mülkiyet bilgileri ve her türlü sorumluluğun
kurumlarına ait olduğuna ilişkin yazı alınmak suretiyle müdürlük tarafından
yapı ruhsatı verilir. Bu yapıların projelerinin varsa imar planına uygun
olması, ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşunca onaylanması gerekir. Ancak
lojman, sosyal ve kültürel tesisler ile ticari faaliyet gösterilen yapılar
bu hükmün dışındadır. Belediye sınırları, belediye mücavir alan sınırları
ve köy yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlarda, kıyı imar planı
olmayan alanlarda, Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı
Kuvvetlerinin, Sahil Güvenlik Komutanlığının, Jandarma Genel Komutanlığının
ve Emniyet Genel Müdürlüğünün harekât ve savunması bakımından gizlilik arz
eden mühimmat yapıları, sığınak, radar istasyonları ile nöbet kulübeleri,
gözetleme kuleleri, gemi/bot destekleme tesisleri ve karakol yapılarında
her türlü sorumluluğun kurumlarına ait olduğuna ilişkin yazı alınmak
suretiyle imar planı ve yapı ruhsatı aranmaz.

(8) Bakanlar Kurulunca belirlenen; gecekondu
alanları ve kıyı alanlarında bulunan yapı ve tesisler, niteliğinin
bozulması sebebiyle orman ve mera dışına çıkarılan alanlar dâhil olmak
üzere kentsel ve kırsal alan ve yerleşmelerdeki tesisler ile Bakanlıkça
belirlenen finans ve ticaret merkezleri, fuar ve sergi alanları, eğlence
merkezleri, şehirlerin ana giriş düzenlemeleri gibi şehirlerin marka
değerini arttırmaya ve şehrin gelişmesine katkı sağlayacak özel proje
alanları ile 2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve
20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca Toplu Konut
İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan uygulamalara ilişkin yapıların yapı
ruhsatları ve yapı kullanma izin belgeleri yürürlükteki imar ve parselasyon
planlarına uygun olarak müdürlüklerce düzenlenir ve bu alanlarda kat
mülkiyetinin kurulması sağlanır.

(9) Bakanlar Kurulunca yetkilendirilen alanlar ile
merkezi idarenin yetkisi içindeki kamu yatırımlarına, mülkiyeti kamuya ait
arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapıya, milli güvenliğe dair
tesislere, askeri yasak bölgelerdeki, genel sığınak alanlarındaki ve özel
güvenlik bölgelerindeki yapılar ile enerji ve iletişim tesislerinin ruhsata
tabi olanlarına, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya mülkiyeti
Hazineye, kamu kurum veya kuruluşlarına veya gerçek kişilere veya özel
hukuk tüzel kişilerine ait olan taşınmazlar üzerinde, kamu veya özel sektör
tarafından gerçekleştirilecek olan yatırımlara ilişkin olarak ilgililerince
ruhsat için başvurulduğu halde ilgili idarece başvuru tarihinden itibaren
iki ay içinde ruhsat verilmemesi halinde, ilgililerinin Valilikten talep
etmesi ve Valiliğin teklifte bulunması üzerine, müdürlük ilgili idarenin
görüşünü ister. İlgili idare, yapı ruhsatına ilişkin iş ve işlemlerin
yapılmama gerekçelerini etraflıca açıklayarak konu hakkındaki görüşünü en
geç on beş gün içinde müdürlüğe bildirmek zorundadır. Süresinde görüş
verilmezse olumlu görüş verilmiş sayılır. İlgili idare tarafından verilen
görüş sonrasında en geç on beş gün içinde yapılan incelemede talebin
yürürlükteki uygulama imar planına, parselasyon planına ve mevzuata uygun
olduğunun anlaşılması halinde, yapı ruhsatı müdürlükçe resen düzenlenir ve
ruhsat ve eklerinin onaylı bir örneği ilgili idareye iletilir. Yapılan
incelemede eksiklik görülmesi halinde eksiklikler yine bu süre içinde
ilgilisine bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında en geç beş iş günü
içinde yapı ruhsatı düzenlenir. Yapı kullanma izni ve işyeri açma ve
çalışma ruhsatına ilişkin başvurular da aynı usulle sonuçlandırılır.
Müdürlükler, bu fıkrada sayılan yapılardan kamu kurum ve kuruluşlarınca
yapılan, yaptırılan, kullanılan veya işletilenler hariç özel hukuk gerçek
ve tüzel kişilerinin tasarrufunda olanlara veya yap işlet ve devret yöntemi
ile yapılanlara ilişkin yapı ruhsatı, yapı kullanma izni, işyeri açma ve
çalışma ruhsatının düzenlenmesine dair işlemleri bedeli mukabilinde yapar,
ayrıca ilgili idarelerce düzenlenmemesi halinde imar durum belgesi, kanal
ve yol kotu tutanaklarını da bedeli mukabilinde düzenleyebilir.

(10) Yapının kamu adına denetimine ilişkin bütün
fenni mesuliyetler mimar ve mühendisler tarafından üstlenilmeden yapı
ruhsatı düzenlenemez.

Yapı
projeleri

MADDE 57
(1) Yapı sahibi veya vekilince
55 inci maddede sayılan belgelere göre ilgili kanun, plan, bu Yönetmelik,
Türk Standartları, çevre şartları, fen, sanat ve sağlık kurallarına ve
ilgili bütün mevzuat hükümlerine uygun olmak üzere bu maddede belirtilen
projeler hazırlatılır.

(2) Mimari proje;

a) Mimarlar tarafından uygulama imar planına,
parselasyon planına ve bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak hazırlanır ve
bu proje;

1) Vaziyet planı,

2) Kat irtifakına ve kat mülkiyetine esas paylaşım
tablosu,

3) Bağımsız bölümler ile ortak alanların brüt
inşaat alanı, eklentiler ve toplam yapı inşaat alanının yer aldığı
metrekare cetveli,

4) Bodrum katlar dâhil olmak üzere bütün kat
planları,

5) Çatı planı,

6) Kat ve çatı planlarına ilişkin bir tanesi ortak
merdivenden geçmek üzere en az iki adet kesit ve yeteri sayıda görünüş,

7) Toprak kazı hesabı,

8) Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları
bulunan avan proje ve uygulama projeleri,

9) Otopark, sığınak ve ağaç hesaplarından,

oluşur.

b) Ayrıca ilgili mühendis ve mimarlarca hazırlanan;
asansör avan projesi, ısı ve su yalıtım projesi veya raporu, gürültüye
karşı korunma proje veya raporu, yerleşme ve yapının özelliğine göre ilgili
idarece istenecek peyzaj projesi de eklenir.

(3) Parsel alanının, parseldeki her bir binanın
emsale konu alan büyüklüğünün, parseldeki tüm binaların toplam emsale konu
alan büyüklüğünün, yapı inşaat alanının, toplam yapı inşaat alanının,
binanın ve binaların taban alanının ve taban alanı katsayısının, kat alanı
katsayısının (emsal), parsel üzerindeki yapıların blok numaralarının,
bloklardaki bağımsız bölüm numaralarının, her bağımsız bölümün; bağımsız
bölüm net alanının, eklenti net alanının, bağımsız bölüm bürüt alanının,
eklenti bürüt alanının, bağımsız bölüm genel bürüt alanının, bağımsız bölüm
toplam bürüt alanının ruhsat eki onaylı mimari projede, imar planındaki kat
adedine esas kot alınan noktaya ilişkin bilgilerin, bina derinliğinin,
çıkma izdüşümleri ve yapı yaklaşma mesafelerinin, tabi zemin ve tesviye
edilmiş zemine ilişkin kotların, bina ve yapı yükseklik ve kotlarının ise
hem mimari projede hem de aplikasyon projesinde, 4 üncü maddedeki
tanımlara, imar planına ve tapu kayıtlarına uygun olarak gösterilmesi zorunludur.

(4) Yapı aplikasyon projesi; parsele ait aplikasyon
krokisine dayanılarak ve vaziyet planına göre yapının araziye aplikasyonunu
sağlamak üzere, yürürlükteki imar planında gösterilen ya da planda
belirtilmemiş ise bu Yönetmelikte belirlenen yapı yaklaşma mesafeleri, yapı
projelerine göre köşe koordinatları ve röper noktaları ülke koordinat
sistemine işlenmek üzere harita mühendislerince hazırlanıp imzalanan
projeyi ifade eder.

(5) Peyzaj projesi; açık ve yeşil alanlar için
ekolojik, doğal ve kültürel verilere dayalı olmak üzere, peyzaj mimarlarınca
hazırlanıp imzalanan, yerleşme ve yapının özelliğine göre ilgili idarece
istenecek projeyi ifade eder.

(6) Statik proje; mimari projeye ve zemin ve temel
etüdü raporuna uygun olarak, ilgili mevzuat çerçevesinde inşaat
mühendislerince hazırlanan, ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine
göre belirlenen, betonarme, yığma, çelik ve benzeri yapıların türlerine
göre taşıyıcı sistemlerini gösteren, bodrum kat dâhil olmak üzere bütün kat
planları, çatı planları, iskele sistemi ile bunların kesitleri, detayları
ve hesaplarıdır.

a) Statik projeye esas teşkil edecek zemin ve temel
etüdü raporu;

1) Yer altının dinamik esneklik direnişleri ve
yerin dayanımı, yer altı suyu varlığı, yer altı yapısı, deprem bölgelenmesi,
yer kırıklıklarının hareketleri, oturma, sıvılaşma ve yer kaymalarının
boyutları gibi zeminin fizikî özelliklerini belirleyen çalışmalar yönünden
jeofizik mühendislerince,

2) Sondajlar, arazi çalışmaları, zemin ve kaya
mekaniği, laboratuvar deneylerini ihtiva eden zemin-yapı etkileşiminin
analizinde kullanılacak temel-zemin, zemin profili ve zemini oluşturan
birimlerin fizikî ve mekanik özelliklerini konu alan çalışmalar yönünden
jeoloji mühendislerince,

3) Zemin mekaniği, zemin dinamiği ve zemin taşıma
gücü hesaplaması gibi çalışmalar yönünden inşaat ve jeoloji
mühendislerince,

4) Mühendislik hizmetleri standartlarına uygun,
detaylı olarak hazırlanan ve parselin bulunduğu zeminin durumunu bu fıkrada
belirtilen çalışmalar ve analizler ile açıklayan, çalışmanın içeriği
bakımından ilgili mühendislik disiplinlerine mensup mühendislerce,

Bakanlıkça belirlenen formata göre hazırlanan ve
imzalanan belgedir.

(7) Mekanik tesisat projesi; mimari projeye uygun
olarak, makina mühendisleri tarafından hazırlanan, ölçekleri yapının
büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen sıhhî tesisat, kalorifer, kat
kaloriferi ve benzeri ısıtma, soğutma, havalandırma projeleri ve ısı
yalıtım raporu ile elektrik mühendisi veya elektrik elektronik mühendisi ve
makina mühendisince birlikte hazırlanan asansör uygulama projeleridir.
İdare, yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister.

(8) Elektrik tesisat projesi; mimari projeye uygun
olarak, elektrik veya elektrik elektronik mühendislerince hazırlanan,
ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen kuvvetli ve
zayıf akıma ilişkin elektrik iç tesisat projeleridir. İdare, yapının
özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. Bina içi elektronik
haberleşme tesisatı ile ilgili olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumunca hazırlanan mevzuata da ayrıca uyulur.

(9) Bu maddede sayılan projeler ile yapının
özelliğine ve mahallin şartlarına göre ilgili idarece ek olarak istenen
ilgili mühendislerce hazırlanan arıtma, otomatik kontrol tesisatı, yangın
algılama, tahliye ve söndürme gibi proje, rapor ve belgelerin, Bakanlıkça
kabul ve tespit edilen çizim ve tanzim standartlarına, Türk Standartları
Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve mevzuata uygun olarak hazırlanması
gerekir.

(10) Projelerin ilk paftasında, arsanın yeri, tapu
kaydı, pafta, ada ve parsel numaraları, arsanın alanı, var ise mevcut
yapılar, yapının taşıyıcı sisteminin niteliği, kat adedi, emsal hesabına
konu alanı, yapı inşaat alanı ve toplam yapı inşaat alanı, kullanım amacı,
yapı sahibi, yapı müteahhidi, proje müellifleri ve proje denetimi yapan
denetçi mimar ve mühendisler ile bunlara ilişkin kuruluşlar hakkındaki
bilgileri ihtiva eden bilgi tablosu bulunur.

(11) Mimari proje altı takım halinde, diğer proje,
resim, hesap ve raporlar beş takım halinde basılı olarak ve ayrıca
elektronik ortamda düzenlenerek ilgili idareye başvurulur.

(12) 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi
Hakkında Kanuna tabi yapılarda, kuruluşun ilgili denetçi mimar ve
mühendislerince incelenerek projelere uygun görüş vermiş olması zorunludur.

(13) Bu projeler ilgili idare tarafından başvuru
tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde incelenir, eksik veya yanlış
yok ise uygun görüldüğü yapı sahibine ve proje müellifine yazılı olarak ve
elektronik ortamda bildirilir. İnceleme sonucunda eksik ve yanlış
bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı
ruhsatı verilir.

(14) İnceleme sonucu eksik veya yanlışlık tespit
edilmesi halinde, tüm eksiklik ve yanlışlıkların gerekçeleri ile birlikte
yazılı ve elektronik ortamda açıkça belirtilmesi suretiyle projelerin
tamamlatılmak üzere bu süre içinde ilgililerine iade edilmesi zorunludur.
İstenilen tüm belgelerin idaresine eksiksiz sunulması halinde en geç on beş
gün içinde ulusal adres veri tabanı üzerinden yapı ruhsatı düzenlenmesi
zorunludur.

(15) Elektrik, telefon ve doğalgaz tesisat
projelerinin yapı ruhsatı verilmesi aşamasında ilgili idareye sunulması
zorunlu değildir. Ancak bu projelerin, yapı denetim kuruluşu veya projelerin
uygulanmasının denetimine yönelik fenni mesuliyet üstlenen mühendisler
tarafından ilgili kurumlara onaylatılarak yapı ruhsatının verildiği
tarihten itibaren temel betonu dökülmeden önce ve en fazla otuz gün içinde
ruhsat vermeye yetkili idareye verilmesi zorunludur. Peyzaj projelerinin de
ruhsat aşamasında ilgili idareye sunulma zorunluluğu yoktur. Ancak bu
projenin ruhsat onayından sonra bir aylık süre içinde idareye sunulması ve
idarece onaylanması zorunludur.

(16) Yapı ruhsatı verilmesine ilişkin işlemler
sırasında ilgili yapıya ait numarataj bilgileri belediyelerin numarataj
işleminden sorumlu birimleri tarafından ilgili idareye elektronik ortamda
sunulur. Başvuru sahiplerinden numarataj işlemine ilişkin belge istenmez.
Numarataj işleminden sorumlu birimler, numarataj bilgilerini elektronik
ortamda kayıt altına almakla ve ilgili idarelerle paylaşmakla yükümlüdür.

(17) Gelişme alanlarında kalanlar dışında
harcamalara katılım payları içinde yer alan yol, kanalizasyon ve su
tesisleri harcamalarına katılım payları yapı ruhsatı verilmesi aşamasında
idarece ön koşul olarak öne sürülemez. Ancak gelişme alanı dışında kalıp
daha önce ruhsat düzenlenmemiş ya da bedeli alınmamış parseller bu hükmün
dışındadır. Büyükşehir belediyelerince tahsil edilen kanal katılım payı ve
yol katılım paylarına ilişkin bilgiler elektronik ortamda kayıt altına
alınır ve bu bilgiler belediyelerle paylaşılır.

(18) Proje müellifliği ve yapım işlerinin
denetimine dair fenni mesuliyet üstlenen mimarların ve mühendislerin,
27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
Kanunu uyarınca, ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları, büro tescillerini
yaptırmaları gerekir.

(19) İlgili meslek odaları, hakkında süreli veya
süresiz kısıtlılığı bulunan veya üyeliği sona eren üyelerini derhal
elektronik ortamda ve yazı ile merkez yapı denetim komisyonu ile bütün
ilgili yerlere ve kuruluşlara bildirir.

(20) İdare yapı ruhsatı düzenleme aşamasında her
proje için, proje müelliflerinden, fenni mesullerden ve fen adamlarından,
şantiye şefleri ile yapı müteahhitlerinden mevzuata aykırı uygulama
sebebiyle süreli veya süresiz olarak mesleki faaliyet haklarının kısıtlı
olmadığına ilişkin Ek-1 ve Ek-8’de yer alan sicil durum taahhütnamesini
ister. Gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilen mimar ve
mühendislerin işlemleri tazmin ve hukuki sorumluluğu kendilerine ait olmak
üzere iptal edilir ve bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulur.

(21) Etüt ve projeler; idare ve ilgili kanunlarında
açıkça belirtilen yetkili kuruluşlar dışında meslek odaları dâhil başka bir
kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulamaz, tutulması istenemez.
Vize veya onay yaptırılmaması ve benzeri nedenlerle müellifler veya bunlara
ait kuruluşların büro tescilleri iptal edilemez veya yenilenmesi hiçbir
şekilde geciktirilemez. Müelliflerden bu hükmü ortadan kaldıracak şekilde
taahhütname talep edilemez.

(22) Etüt ve projeler ilgili idarelerce ruhsat eki
olduğuna dair kayıtla mühürlenir ve onaylanır.

(23) Kanunun 38 inci maddesinde sayılan mühendisler,
mimarlar ve şehir plancıları dışında kalan fen adamlarının proje
hazırlamaya ilişkin yetki, görev ve sorumlulukları saklıdır.

(24) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olup, bu
kurum ve kuruluşlara ait projeleri yapan ve 17/6/1938 tarihli ve 3458 sayılı
Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik ve mimarlık
hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler, meslek odasına kayıt
ve büro tescili hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir.

(25) Kamu yapıları ile yirmialtıncı fıkrada belirtilen
istisnalar haricinde avan proje onaylanmasına ilişkin zorunluluk
getirilemez. Bu yönde meclis kararı alınamaz, plan notu getirilemez ve bu
doğrultuda uygulama yapılamaz. Kamu yapılarında avan proje onaylandıktan
sonra uygulama projelerinin ilgili idarelerince onaylanması istenemez.

(26) Aşağıda belirtilen niteliklerden en az birini
taşıyan yapı veya yapılar için büyükşehir belediyesince avan proje
zorunluluğu getirilebilir:

a) Müstakil yapı adedi 30 veya daha fazla olan
uygulamalar,

b) Bir parselde toplam yapı inşaat alanı 60.000 m2’den
fazla olan yapı veya yapılar topluluğu,

c) Binanın herhangi bir cephesinden görünen en
düşük kottaki bina yüksekliği 60,50 metreyi geçen yapılar.

(27) Belediyece, büyüklüğü ve bazı özellikleri
dolayısıyla uygun görülen yapıların projeleri, 1/100 ölçekli, ancak 1/50
ölçekli proje tekniğinde çizilmiş olarak istenir.

Esaslı
tadilat

MADDE 58
(1) Mevcut yapının esaslı tamir
ve tadili, yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırı olmaması şartı ile imar
planı, bu Yönetmelik hükümleri ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun
olarak yapılabilir. Ancak, ilave esaslı tamir ve tadil yapılabilmesi için
ruhsat alınması zorunludur.

(2) Yapı ruhsatı alınmış olan yeni inşaat, ilave ve
esaslı tadillerde, sonradan değişiklik yapılması istendiğinde mimari
projenin yeniden tanzim edilmesi gereklidir. Bu değişiklik yapının statik
ve tesisat esaslarında da değişiklik yapılmasını gerektirdiği takdirde
istenen belgelerde de gerekli değişiklik yapılır. Yapı ruhsatına da bu
projelerin tarihleri ve müelliflerin bilgileri yazılır.

(3) Tadilat projeleri de ilgili idarece mühürlenip
imzalanır.

(4) İlave ve tadilat projeleri 5 takım olarak
düzenlenerek 57 nci maddedeki esaslara uygun olarak onaylanır.

Yapı
ruhsatı gerekmeyen inşai faaliyetler

MADDE 59 – (1) Basit tamir ve tadiller, balkonlarda yapılan
açılır kapanır katlanır cam panel uygulamaları, korkuluk, pergola,
çardak/kameriye ve benzerlerinin yapımı ile bölme duvar, bahçe duvarı,
duvar kaplamaları, baca, saçak, çatı ve benzeri elemanların tamiri ve
pencere değişimi ruhsata tabi değildir.

(2) Taşıyıcı sistemi etkilememek ve 634 sayılı
Kanun uyarınca muvafakat alınmak kaydıyla; binalarda enerji kimlik belgesi
sınıfı en az “C” olacak şekilde mesleki yeterlilik sertifikalı
uygulayıcılar tarafından yapılacak ısı yalıtımı uygulamaları ile binanın
kendi ihtiyacı için yapılacak güneş kaynaklı yenilenebilir enerji
sistemleri ruhsata tabi değildir. Bunlara ait uygulama projelerinin
hazırlanması ve fenni mesuliyetin üstlenildiğine dair taahhütname ile birlikte
ilgili idareye sunulması, binanın projesindeki mimari görünüşlere bağlı
kalınması ve idaresinden izin alınması zorunludur.

(3) Yapı
ruhsatı başvurusu yapılan bir parselde, mimari projenin ilgili idaresince
onaylanmasını müteakip, fenni mesul ve iş güvenliği sorumluluğunun
üstlenilmesi, uygulamaların şantiye şefi tarafından yürütülmesi, yapı
sahibi ve müteahhidi tarafından yapı ruhsatı alınmadan yapının inşasına
başlamayacağına dair noter taahhütnamesi verilmesi kaydıyla, ruhsatı veren
idarenin uygun görüşü ile kazı izni verilebilir. Bu iznin verilebilmesi
için sorumluluğun üstlenildiğine dair hususun da fenni mesul ve şantiye
şefi taahhütname ve sözleşmelerinde yer alması zorunludur. Ancak, kazı
sahasında kazık, palplanş, istinat duvarı ve benzeri uygulamaların olması
durumunda, bu yapıların projelerinin onaylanması ve ruhsatlandırılması
zorunludur.

İstinat
duvarları

MADDE 60
(1) Parsel içinde istinat duvarı
yapılması gereken hallerde, belediyenin ilgili biriminden istinat duvarı
için, yanal yüzey alanı üzerinden ruhsat alınması mecburidir. Bu tür
parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir
şekilde yapı kullanma izni verilmez.

Muvakkat
yapı

MADDE 61
(1) Uygulama imar planlarına göre
tamamı veya bir kısmı umumi hizmetlere rastlayan yerler ile Kanunun 18 inci
madde hükümleri tatbik olunmadan normal şartlarla yapı izni verilmeyen
umumi hizmetlere ayrılan ve müracaat gününde 5 yıllık imar programına dâhil
olmayan taşınmazlara, taşınmazın kamu eline geçişi sağlanıncaya kadar
muvakkat yapı izni verilebilir.

(2) İmar planlarında bulunup da, plana göre
kapanması gereken yol ve çıkmaz sokak üzerinde bulunan gayrimenkullere,
müracaat gününde 5 yıllık imar programına dâhil olmayan yerlerde muvakkat
yapı izni verilebilir.

(3) İmar yoluna mahreci bulunmayan ve komşu
parsellerin yapılaşmış olması nedeniyle tevhit imkânı kalmayan parsellerde
irtifakla imar yoluna geçiş hakkı bulunması şartıyla; muvakkat yapı
yapılabilir. Ancak, bitişiğinde bu parselle tevhidi mümkün olan
yapılaşmamış parseller bulunuyor ise bu parsel diğer parsellerden herhangi
biri ile tevhit edilerek yola cephe kazandırılmadıkça diğer parsellere de
izin verilmez.

(4) Muvakkat yapı izni, ilgili idare encümeni
kararıyla verilir.

(5) Yapı tamamlandığında geçici yapı kullanma izin
belgesi alınarak kullanılır.

(6) Muvakkat yapı izinleri en fazla 10 yıllık süre
için verilir. Uygulama imar planının tatbik olunmaması durumunda bu süre,
plan tatbik oluncaya kadar kendiliğinden uzar.

(7) Muvakkat yapıların, imar planına ve bulunduğu
bölgenin özelliklerine göre hangi maksatla kullanılabileceği ilgili idare
encümenince tayin ve tespit olunur.

(8) Yapı izni verilmeden önce; ilgili idare
encümeni kararının tarih ve sayısı, muvakkatlık süresi, kullanım amacı ve
gerekli yapılaşma bilgileri ile birlikte, tapu kaydına şerh edilmesi
gereklidir. Muvakkatlık süresi, tapu kaydına şerh verildiği günden itibaren
başlar.

(9) Yapı sahibince, muvakkat yapıyı, süresi sonunda
veya imar planı tatbik olunduğunda ilgili idaresince tebliğ edildiği
tarihten bir ay içerisinde yıkacağı ve maksadının dışında kullanmayacağı,
hiçbir hak talebinde bulunmayacağı hususlarını içeren noter onaylı
taahhütnamenin ilgili idaresine verilmeden muvakkat yapı izni düzenlenmez.

(10) Yasal süresi içinde yapı sahibince yıkılıp
kaldırılmayan muvakkat yapılar ilgili idaresince yıkılarak kaldırılır.
Yıkım masrafı % 20 fazlasıyla yapı sahibinden tahsil edilir.

(11) İmar planı ile kapanan yollarda, Kanunun
ilgili hükümleri uygulanamadığı ve yapı yapılmasına müsait bir durum elde
edilemediği takdirde, kamulaştırılıncaya kadar sahiplerince olduğu gibi
kullanılmaya devam olunur.

(12) Muvakkat yapıların mümkün mertebe sökülebilir
malzemeden ve buna uygun bir sistemle inşa edilmesi esastır.

(13) Muvakkat yapılar tabii zeminden kotlandırılır.

(14) Muvakkat yapılarda bodrum kat düzenlenemez.

(15) İmar planlarıyla veya afet nedeniyle yapı
yapılması yasaklanan alanlarda muvakkat yapı yapılmasına izin verilmez.

(16) Muvakkat yapıların toplam yapı inşaat alanı
250 m2’den,
kat adedi 2’den ve bina yüksekliği 7.50 metreden fazla olamaz.

(17) Kamulaştırılması gerektiği halde kamulaştırma
kararı alınmayan, uygulama imar planına göre üzerinde yapı yapılması mümkün
olan taşınmazlarda, malikinin talebi üzerine ilgili yatırımcı kamu
kuruluşunun izni ve projeler hakkında uygunluk görüşü alınarak özel tesis
olarak işletilmek üzere yürürlükteki imar planının yapılaşma ve kullanım
kararlarına uygun yapı inşa edilebilir. Planda idari tesis alanı, resmi
kurum, resmi bina veya tesisler alanı olarak belirlenen alanlarda, büro ve
hizmet binası yapılabilir. Bu durumda bu maddedeki azami ölçülere uyulma
zorunluluğu aranmaz. Ancak, bu yapılarda kat irtifakı ve kat mülkiyeti
tesis edilemez. Bu alanlar kamulaştırılırken üzerindeki yapılarla birlikte
kamulaştırılarak hizmetin kesintisiz sürdürülmesi sağlanır.

Elektronik
haberleşme istasyonları

MADDE 62
(1) Kamuya ait umumi hizmet
alanları ile ilgili idarelerin tasarrufu altındaki yol, otopark, yaya
bölgesi gibi yerlerde kamu hizmetinin yürütülebilmesi ve iletişimin
sürdürülebilmesi için gerekli tedbirler ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumunun uygun görüşü alınmak suretiyle ruhsat alınmadan elektronik
haberleşme istasyonu kurulabilir.

(2) Özel mülkiyete tabi arsa ve binalarda, fenni
mesuliyet üstlenilmek ve Kanunun cezai hükümleri saklı kalmak, 634 sayılı
Kanuna göre kat maliklerinin muvafakati alınmak, statik proje müellifince
hazırlanacak rapor ilgili idaresine sunulmak, bina estetiğini, görünümünü
ve silueti olumsuz etkilememek ve bina cephelerine 3.00 metreden fazla
yaklaşmamak, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun uygun görüşü alınmak
kaydıyla ruhsat alınmadan elektronik haberleşme istasyonu kurulabilir.

(3) Elektronik haberleşme istasyonları 5/11/2008
tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, 26/9/2011 tarihli ve
655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili diğer mevzuata göre
kuruluş izni verilen alanda ve imar planı kararı aranmaksızın kurulur.

(4) Elektronik haberleşme istasyonlarının
kurulabilmesi için, elektronik haberleşme hizmetinin gerekleri dikkate
alınarak yer seçim belgesinin düzenlenmiş olması, yatayda ve düşeyde
gerekli ve yeterli koruma mesafesinin bırakılması, koruyucu tedbirler
alınması, tasarımının kent ve yapı estetiği ile uyumlu olması zorunludur.

(5) Yer seçim belgesi için gerekli belgelerin
eksiksiz olarak idareye teslim edilmesinden ve ücretin ödenmesinden
itibaren yirmi gün içerisinde verilmeyen yer seçim belgesi verilmiş
sayılır. Büyükşehir sınırları içerisinde, yer seçim belgesi vermeye ve
ücretini almaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.

(6) Uygulamalar Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumunun sorumluluğunda yürütülür.

Şantiye
binaları

MADDE 63
(1) Lüzum ve ihtiyaca göre
belirli bir süre içinde yapılıp yıkılması gereken şantiye binaları bu
Yönetmelikte belirlenen ölçülere tabi değildir. Şantiye binaları, yapı
ruhsatı alınan parsellerde yapılır. Şantiye binası için ayrıca yapı ruhsat
aranmaz. Ancak şantiye binasının inşaat tamamlandıktan sonra
kullanılabilmesi için, şantiye binasına plan ve mevzuat kapsamında yapı
ruhsatı ve yapı kullanma izni düzenlenmesi şarttır. Aksi halde şantiye
binası yıktırılmadan esas binaya yapı kullanma izni düzenlenemez.

Yapı
kullanma izni

MADDE 64
(1) Yapı tamamlandığında
tamamının veya kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığında bu
kısımlarının kullanılabilmesi için, mal sahibinin müracaatı üzerine yapı
ruhsatını veren ilgili idareden izin alınması zorunludur. Bu iznin alınması
için ilgili idareye yapılan başvuru dilekçesi ekinde, fenni mesullerin veya
yapı denetim kuruluşlarının yapının ruhsat eki projelerine, fen ve sağlık
kurallarına uygun olarak yapılıp yapılmadığını, mevzuata uygun malzeme
kullanılıp kullanılmadığını belirten raporları, yetki belgesini haiz mimar,
mühendis veya kuruluşlarca tanzim edilen enerji kimlik belgesi ile yapıya
ilişkin fotoğrafları yer alır.

(2) İlgili idareler, yapı kullanma izni işlemlerinde;
uydu antenleri ve diğer haberleşme antenleri ile telefon, televizyon, kablo
tv ve internet gibi, sesli ve görüntülü haberleşme ve iletişim sistemlerine
dair tesisatı, kullanıcıların aynı hizmeti aynı anda farklı kuruluşlardan
sağlanmasına imkân veren çoklu sisteme uygun olarak ve görüntü ve
haberleşme kirliliğine yol açmayacak şekilde tesis edilip edilmediğini,
ticari binalarda standartlara uygun ve görüntü kirliliğine yol açmayacak
şekilde tabela yeri bırakılıp bırakılmadığını, binalarda usulüne uygun atık
ayrıştırma bacası yapılıp yapılmadığını, ilgili mevzuatına uygun olarak
yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanılıp faydalanılmadığını,
sitelerde gri su toplama havuzu, dış güvenlik kamerası tesisatı ve benzeri
önlemlerin alınıp alınmadığını varsa projesini de dikkate alarak denetlemek
zorundadır.

(3) Mal sahibinin müracaatı üzerine ruhsat vermeye
yetkili idare, yapının ruhsat ve eklerine, fen ve sağlık kurallarına uygun
olarak tamamlanıp tamamlanmadığını belirler.

(4) Yapının mevzuata uygun bulunması halinde, 30
gün içinde yapı kullanma izin belgesi düzenlenir. Aksi halde,
eksikliklerinin tamamlanarak yapının mevzuata uygun hale getirilmesi
istenir. Eksikliklerin tamamlanmasından sonra, aynı süreç izlenerek yapı
kullanma izin belgesi düzenlenip, yapı kullanma izni verilir. Yapı kullanma
izin belgesinin birer örneği, mal sahibi ve/veya sahiplerine, yapının
müteahhidine ve fenni mesullere verilir.

(5) Yapının kısmen kullanılması mümkün olan
kısımlarına yapı kullanma izni düzenlenebilmesi için, bu bölümlere hizmet
veren ortak kullanım alanlarının tamamlanmış ve kullanılabilir olması ve
yapıda mevzuata aykırılığın bulunmaması şarttır.

(6) Yapı kullanma izninin verildiği tarih, yapının
tamamlandığı tarihtir. 5 yıllık ruhsat süresi içinde yapı kullanma izninin
düzenlenmesi gerekir. Aksi halde, 54 üncü maddedeki hükümler uygulanır.

(7) Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılar
elektrik, su, kanalizasyon, haberleşme ve benzeri hizmetlerden ve
tesislerden faydalanamazlar. Bu hizmetlerden yararlanılması durumunda
hizmeti veren idare sorumludur. Kısmi yapı kullanma iznine bağlanan yapının
yalnızca bu bölümleri bu hizmetlerden yararlandırılır.

(8) Mücavir alan dışında kalan ve yapı inşaat alanı
1000 m2’den
az olan binalar hariç diğer binalarda binanın enerji performansını
değiştirecek her türlü tadilatın sonunda binanın enerji performansını
ortaya koyan enerji kimlik belgesinin yeniden düzenlenmesi zorunludur.
Enerji kimlik belgesi düzenlenmemiş binalarda yapılacak tadilatlarda ve
ruhsata tabi olmasına rağmen ruhsat alınmaksızın inşa edilen yapılara
Kanunun 32 nci maddesi kapsamındaki ruhsat ve yapı kullanma izni
işlemlerinde de enerji kimlik belgesi düzenlenmesi şarttır.

(9) Merkezi ısıtma sistemine sahip binaların ısıtma
tesisatı projelerinde termostatik vanalar, oda termostatları ve sıcaklık
sensörleri gibi merkezi veya lokal ısı veya sıcaklık kontrol cihazları ile
projenin gereğine göre ısı sayaçları veya ısı ölçer gibi ısınma
maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan
sistemlere yer verilmesi zorunlu olup, buna aykırı olarak hazırlanan
projeler ilgili mercilerce onaylanmaz, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni
verilmez. Bu sistemlerin tesis edilmediği merkezi ısıtma sistemine sahip
mevcut binalarda 57 nci madde kapsamında ilgili mühendislerce; binanın
tesisatlarının ve enerji performansının, bu sistemin kurulmasına uygun olup
olmadığına ve fen ve sağlık kurallarına uygunluğuna dair rapor
düzenlenmeden uygun hale getirilmesine ve bu sistemin kurulmasına ilişkin
tesisat projeleri hazırlanarak ilgili idarelerce onaylanmadan bu amaçla
yapılacak tadilat ruhsatı talepleri karşılanmaz. Bireysel ısınma
sisteminden merkezi ısıtma sistemine dönüştürülen binalarda da bu hüküm
uygulanır. Bu işlerin yaptırılmasında 634 sayılı Kanun hükümleri
çerçevesinde bina veya toplu yapı kat malikleri kurulu yetkili ve
sorumludur.

(10) Bir parselde birden fazla bina bulunması
halinde, bir kısım binalarda ruhsat eki projelerine aykırılıkların
bulunması, aykırılık içermeyen binalara yapı kullanma izin belgesi
düzenlenmesine engel değildir.

(11) Yapı, ruhsat ve eki projelere uygun olarak
tamamlandığında yapı kullanma izni düzenlenmesi aşamasında tüm parsel
maliklerinin muvafakati aranmaz.

(12) Yapının ruhsat ve eki projelerine uygun olarak
yasal süresi içinde tamamlandığı ilgili idare tarafından fenni mesuller ve
yapı sahibi ile birlikte belgelenmiş ise, yapı kullanma izin belgesi
düzenlenmeden önce yapı müteahhidinin, şantiye şefinin, mimari proje
müellifinin vefat etmesi, mahkûmiyet ve benzeri nedenlerle kendisine ulaşılamadığı
veya yapının yapı kullanma izni almasına engel haklı bir gerekçe
göstermeksizin imzadan imtina ettiği durumlarda; yapı kullanma izin
belgesinde ilgili bölümlere yapı müteahhidinin, şantiye şefinin, mimari
proje müellifinin bilgileri kaydedilerek imzaları olmadan yapı kullanma
izin belgesi düzenlenir ve bu kişiler, haklarında işlem yapılmak üzere
ilgili meslek odasına bildirilir. Bu durumda daha önce ilgili idare
tarafından verilmiş iskâna uygunluk raporu, süresi içinde yapılan yapı
kullanma izin belgesi başvurusuna ilişkin belgeler, ilgililere
ulaşılamadığına dair belgeler ve bunlarla yapılan sözleşmeler ruhsat
dosyasında bulunmak zorundadır. Yapı kullanma izin belgesinde müteahhidin,
şantiye şefinin, mimari proje müellifinin imzasının bulunmaması,
sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(13) Fenni mesuller uzmanlık alanlarına göre yapı
kullanma izin belgesini imzalamak zorundadır. Yapının ruhsat ve eki
projelerine uygun olarak yasal süresi içinde tamamlandığı belgelenmesine
rağmen, haklı bir gerekçe göstermeksizin kanunla verilen görevi olan yapı
kullanma izin belgesinin imzalanmasından imtina eden fenni mesuller
hakkında Kanunun 42 nci maddesine göre işlem tesis edilir.

Yapı
kullanma izinlerinde başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin
esaslar

MADDE 65
(1) Yapı kullanma izinlerine
ilişkin başvurularda, başvuru sahibinin dilekçesi veya idare tarafından
hazırlanmış matbu form ile yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğuna, uygun
malzeme kullanılıp kullanılmadığına ve yapının kullanılmasında fen ve
sağlık bakımından mahsur görülmediğine ilişkin fenni mesul veya yapı denetim
kuruluşu raporları ile birlikte enerji kimlik belgesi ve yapının
fotoğrafları dışında herhangi bir belge istenmez.

(2) Yapı kullanma izni vermeye yetkili idarenin
görevi gereği kendisinde bulunan bilgi ve belgeler ile daha önce başvuru
sahibinden alınarak kurum kayıtlarına aktarılan ve değişmediği başvuru
sahibi tarafından beyan edilen belgeler yeniden istenmez.

(3) Diğer idarelerin elektronik ortamda paylaşıma
açtığı bilgi ve belgeler, başvuru sahibinden istenmez. Ancak, bu bilgi ve
belgelere kolayca erişim için gerekli bilgiler istenebilir.

(4) Yapı ruhsatına ilişkin bilgilerin Kimlik
Paylaşım Sisteminde (KPS) bulunması halinde söz konusu bilgiler buradan temin
edilir. KPS üzerinden erişilebilen bilgiler yapı sahipleri veya
vekillerinden istenmez.

(5) Yapı kullanma izin belgesi verilmesine ilişkin
işlemler sırasında ilgili yapıya ait numarataj veya kanal bağlantısı
yapılmasına ilişkin bilgilere ihtiyaç duyulması halinde bu bilgiler
belediyelerin numarataj veya kanal işlemlerinden sorumlu birim veya
kurumları tarafından ilgili idareye elektronik ortamda sunulur.

(6) Başvuru sahiplerinden numarataj veya kanal
işlemlerine ilişkin belge istenmez. Belediyelerin numarataj ve kanal
işlemlerinden sorumlu birim veya kurumları söz konusu bilgileri elektronik
ortamda kayıt altına almakla ve yapı kullanma izni vermeye yetkili
idarelerle paylaşmakla yükümlüdür.

(7) Yapı kullanma izni vermeye yetkili idarece,
birinci fıkrada belirtilenler haricinde başvuru sahibinden; kullanılan
malzemenin irsaliye ve faturası, doğalgaz uygunluk belgesi, yangın güvenlik
(itfaiye) raporu, sığınak raporu, emlak alım vergisi ve ilişik kesme
belgesi, yapı denetim kuruluşu tarafından gerçekleştirilen temel, toprak ve
ısı yalıtım vizeleri başta olmak üzere herhangi bir vize işlemi için ilgili
idarece hazırlanacak onay belgesi, çevre düzenine ilişkin yazı, işgaliye
borcu olmadığına ilişkin yazı, vergi dairelerinden vergi borcu olmadığına
ilişkin belge, belediye tarafından alınan vergi ve harçların makbuzları ve
buna benzer belgeler de istenmez.

(8) İlgili idareler, bu maddede yapı kullanma izin
belgesi için öngörülen elektronik ortamda veri paylaşımına ilişkin
tedbirleri almak ve bu verileri yapı kullanma izni vermeye yetkili
idarelerin erişimine açmakla yükümlüdür.

Mimari
estetik komisyonları

MADDE 66
(1) Bu Yönetmelik esaslarına
göre kurulan komisyonun çalışma usul ve esasları idarece belirlenir.

(2) Komisyon beş uzmandan teşkil eder, salt çoğunlukla
toplanır, kararlar oyçokluğu ile alınır.

(3) İlgili idareler, gerekmesi halinde ilgili kamu
kuruluşlarının da katılımıyla, uzmanlardan oluşan mimari estetik
komisyonları kurar. Komisyon idare bünyesindeki en az biri mimar olmak
üzere inşaat mühendisi, peyzaj mimarı, sanat tarihçisi, şehir plancısı ve
harita mühendisinden oluşur.

(4) Komisyonun gündemi ilgili idarece belirlenir ve
Komisyon başkanı idare tarafından görevlendirilir.

(5) Komisyonca özgün fikir ifade etmediği karara
bağlanan projelerde farklı bir müellif tarafından yapılacak değişikliklerde
bütün sorumluluk değişiklik projesini yaptıranlar ve projeyi hazırlayan
müelliflerde olmak üzere idarelerce ayrıca önceki müelliflerin görüşü
aranmaz.

(6) Komisyon; organize sanayi bölge müdürlükleri hariç,
büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir belediyesinin
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunundan gelen
yetkileri saklı kalmak kaydıyla ilçe belediyeleri, büyükşehir olmayan
illerde il, ilçe belediyeleri ve ilgili diğer idareler bünyesinde kurulur.

(7) Müdürlükler bünyesinde Valilik onayı ile
oluşturulan komisyonlar görev yapar.

(8) Komisyonca özgün fikir ifade ettiği, ancak
eserin bütünlüğünü bozmadığı ve estetik görünümünü değiştirmediği teknik, yönetsel
amaçlar ve kullanım amacı nedeniyle zorunlu olduğuna mimari estetik
komisyonu tarafından karar verilen değişiklikler müellifinin izni
alınmaksızın yapılabilir. Bu durumda ilk müellif tarafından talep edilebilecek
telif ücreti; proje sözleşmesinde belirlenen veya fatura edilen bedelin,
sözleşmede belirlenmemesi veya fatura edilmemesi halinde ilgili meslek
odasınca belirlenen mimari proje asgari hizmet bedelinin, tamamlanan
yapılarda % 20’sini, inşaatı süren yapılarda ise % 15’ini geçemez.

(9) Kamu kurum ve kuruluşlarınca birbirinden farklı
konut, eğitim, sağlık, güvenlik ve sanayi tesisi gibi yatırımlara ilişkin
hazırlanan tip projelerin fikir ve sanat eseri telif hakkı, ilgili kamu
kurum ve kuruluşuna aittir.

(10) Bu Yönetmelik kapsamında müellif ile akdedilen
proje sözleşmesinde fikir ve sanat eseri telif hakkının devrine ilişkin
hükmün yer alması zorunludur. Sözleşme olmadığı veya sözleşmede herhangi
bir hükmün yer almadığı takdirde, müellifin fikir ve sanat eseri telif
hakkından 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
uyarınca feragat ettiği varsayılır.

(11) Umumî binaların mimari estetik komisyonunca
fonksiyonu ve özelliği gereği farklılık arz ettiğine dair karar altına
alınanları ile sanayi bölgelerindeki yapı ve tesislerde planda
belirlenmemişse bu Yönetmelikte benzer binalar için yer verilenler dışında
kalan iç ölçülere tabi olunması zorunlu değildir.

(12) Komisyon tarafından getirilecek kurallar
engelliler ile ilgili erişilebilirlik standartlarına aykırı olamaz.

YEDİNCİ BÖLÜM

Denetime Dair Hükümler

Bakanlığın
denetim yetkisi

MADDE 67
(1) Bakanlık; ilgili idareler,
kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılan
veya onaylanan mekânsal planları, harita ve parselasyon planlarını, etüt ve
projeleri, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerini, enerji kimlik
belgelerini incelemeye, varsa tespit edilen mevzuata aykırılıkları süre
vererek verilen süre içinde düzeltmek üzere ilgili idarelere veya kamu
kurum ve kuruluşlarına bildirmeye yetkilidir.

(2) İlgililer tarafından birinci fıkrada sayılan
belgelerdeki mevzuata aykırılıklar Bakanlıkça belirtildiği şekilde
giderilerek Kanuna uygun hale getirilmezse Bakanlık bu belgelerdeki
aykırılıkları gidererek mevzuata uygun hale getirmeye yönelik değişiklik yapmaya
ve onaylamaya yetkilidir.

(3) Bakanlık yapı ruhsatı alınarak inşa edilen
yapıları ve bu yapılarda kullanılan yapı malzemelerini standartlara
uygunluk bakımından denetlemeye yetkilidir.

(4) Bakanlıkça yapılan denetim sonucunda ruhsat ve
eklerine aykırı olduğu veya standartlara aykırı yapı malzemesi kullanıldığı
tespit olunan yapılar, Kanunun 32 nci maddesi kapsamında işlem tesis
edilmek üzere ve süre verilerek ilgili idareye bildirilir.

(5) İlgili idarelerce, verilen süre içinde yapı
tatil tutanağı tanzim edilmez ve yapı mühürlenmez ise veya Kanunda
belirtilen süre içinde yapı mevzuata uygun hale getirilmez ise Bakanlık
mevzuata aykırı yapılar hakkında Kanunun 32 nci maddesine göre işlem tesis
etmek suretiyle, yapı tatil tutanağı tanzim etmeye, mühürlemeye, yıkım
kararı almaya ve yıkımın valiliklerce gerçekleştirilmesini sağlamaya,
ilgililer hakkında Kanunun 42 nci maddesine göre idari yaptırım kararı
vermeye ve idari müeyyideleri uygulamaya yetkilidir.

(6) Yapı tatil tutanağı tanzim etme, mühürleme ve
yıkım kararına ilişkin rapor düzenleme işleri ile denetlemeye ilişkin
görevler, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında, denetçi belgesini haiz
personel tarafından gerçekleştirilir.

(7) İlgililer Bakanlık denetçileri tarafından
istenilen her türlü bilgi ve belgeyi, istenilen süre içerisinde vermek
zorundadırlar.

Fenni
mesuliyet

MADDE 68
(1) Fenni mesuliyet
hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgililerin sicillerinin tutulmasına dair
esaslar aşağıda belirlenmiştir.

(2) Fenni mesuller, 57 nci maddede belirtilen
esaslara göre düzenlenen ruhsat eki projelerin uygulanmasının denetimi için
mal sahibi veya vekili tarafından belirlenir ve ilgili idareye karşı
görevli ve sorumludurlar.

(3) Proje ile ilgili sorumluluk; proje müellifine
ait olmak üzere yapının fenni mesuliyeti, konusu, ilgisi ve yapım aşamasına
göre mimar, inşaat, makina ve elektrik mühendisleri tarafından ayrı ayrı
yürütülür.

(4) Proje ile ilgili sorumluluğu bulunanların
faaliyetleri Ek-2, Ek-4, Ek-5, Ek-6 ve Ek-7’de yer alan formlar
kullanılarak kayıt altına alınır. Ayrıca idare varsa ek projelerin fenni
mesuliyetini, konusuna göre ilgili meslek adamlarının üstlenmesini ister.

(5) Fenni mesuller unvanına ve eğitimine göre,
yapının kanuna, plana, ilgili yönetmeliklere ve diğer mevzuat hükümlerine,
fen, sanat, sağlık kurallarına, ruhsat eki projelerine, TSE standartlarına,
teknik şartnamelere uygun yapılıp yapılmadığını denetleyeceğine dair
Ek-1’de yer alan taahhütnameyi ilgili idareye vermek zorundadır.

(6) Taahhütnamede fenni mesul ile mal sahibi arasında
yapılan sözleşmede belirlenen fenni mesuliyet bitiş süresine ilişkin
bilginin yer alması gerekir.

(7) Ayrıca, noter tasdikli imza sirküleri, sosyal
güvenlik numarası ve vergi kimlik numarası da idareye verilir.

(8) İdare; aynı zamanda, kanuna ve mevzuata aykırı
uygulama nedeniyle süreli olarak faaliyetleri kısıtlanan fenni mesullerin
bu durumu hakkında bilgilenmek ve aşağıda belirlenen inşaat alanı
sınırlamalarının denetimini sağlamak üzere, ilgili fenni mesulce
düzenlenen, sicil durum taahhütnamesini ve fenni mesuliyet üstlenilen işin
adı ile fenni mesulün üzerinde bulunan fenni mesuliyete ilişkin inşaat
alanını (m2)
belirtir belgeyi ister.

(9) İlgili meslek odaları, 6235 sayılı Kanunun 26
ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerine istinaden aynı
Kanunun 27 nci maddesi uyarınca Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
Yüksek Haysiyet Divanı tarafından on beş günden altı aya kadar serbest
sanat icrasından men’i veya Odadan ihraç kararı alınan veya istifa ederek
üyeliğini veya büro tescilini sona erdiren veya adına büro tescili bulunup
vefat eden üyelerini derhal merkez yapı denetim komisyonu ile bütün ilgili
yerlere ve kuruluşlara elektronik ortamda bildirir. Bu bilgilerin aynı
zamanda Bakanlığa yazılı olarak gönderilmesi zorunludur. İlgili idareler,
mimar ve mühendislerin kısıtlılık durumunu Bakanlığın yapı denetim
sisteminden kontrol ederek yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerini
düzenler.

(10) Fenni mesul mimar ve mühendislerce denetim
görevi üstlenilen yapıların alanına ilişkin kayıtlar, bu kişilerin büro
tescillerinin yapıldığı ilde yer alan Bakanlık taşra teşkilatı tarafından
tutulur. İlgili idareler bu kişilerce denetimi üstlenilen yapılara ilişkin
yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin bir örneğini düzenlendiği
tarihten itibaren en geç 6 iş günü içinde bu kişilerin kaydının bulunduğu
ilin Bakanlık taşra teşkilatına gönderir.

(11) Bakanlık taşra teşkilatı fenni mesuliyete
ilişkin yapı inşaat alanı sınırlamasının ve mesafenin kontrolünü, bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten başlamak üzere kayıtlarına giren yapı ruhsatı
ile bu ruhsata istinaden düzenlenen yapı kullanma izin belgelerini veya
fenni mesul sözleşmelerini veya istifa dilekçelerini dikkate alarak
gerçekleştirirler. Bakanlık denetime yönelik fenni mesuliyetin izlenmesine
ilişkin olarak elektronik ortamda denetim sistemi kurar.

(12) Fenni mesulün, yapının bulunduğu il sınırları
içinde ikamet etmesi esastır. Farklı bir ilde fenni mesuliyet
üstlenilebilmesi için ilgili idarenin uygun görmesi ve yapı yeri ile fenni
mesulün işyeri arasındaki mesafenin en fazla 200 km olması gerekir.

(13) Fenni mesullerden, mimar veya inşaat mühendisi
30.000 m2’den,
makina mühendisi 60.000 m2’den, elektrik mühendisi 120.000 m2’den
fazla inşaatın, fenni mesuliyetini aynı anda üstlenemez. Üzerinde başka bir
fenni mesuliyet bulunmamak koşulu ile bu miktarları aşan tek ruhsata bağlı
inşaatlarda bu şart aranmaz.

(14) Tek ruhsata bağlı, yapı inşaat alanı 3.000 m2’den
fazla olan inşaatlarda yapı denetiminde fenni mesullere yardımcı olmak
üzere uzmanlık konusuna göre birer fen adamı görevlendirilir. Bu fen
adamlarından, aynı anda ve il sınırları içinde kalmak kaydıyla inşaatla
ilgili fen adamı 15.000 m2’den, tesisatla ilgili fen adamı 30.000 m2’den,
elektrikle ilgili fen adamı 60.000 m2’den fazla inşaatta
görevlendirilemez.

(15) İşin konusuna göre ilgili fenni mesuller ve
yardımcısı fen adamları yapı ruhsat formunda belirlenenler ile aşağıda
belirtilen yapım aşamalarında yapı yerinde bulunmak ve aşağıda sıralanan
işlerin yapılmış olduğuna ilişkin açıklamaları Ek 3’te yer alan yapı
denetim defterine işlemek zorundadır. Bu işler;

a) Aplikasyon,

b) Hafriyat ve zemin hazırlama, zemin etüdü ve
emniyet gerilmesi testlerinin yapımı,

c) Temel inşaatın tamamlanması ve temel vizesi
düzenlenmesi,

ç) Temel ve çatı dâhil her katın kalıp, demir,
beton dökümü ve tesisat donanımı ile bunlara ilişkin tutanakların tanzimi,

d) Su ve ısı yalıtım vizesi,

e) Malzemenin kullanımından önce TSE standartlarına
uygunluğunun denetimi,

f) Tesisat, elektrik, kanalizasyon vizeleridir.

(16) Fenni mesullerin sicilleri, ilgili meslek
odalarınca, ilgili idareden alınacak iş bitirme belgeleri de dikkate
alınarak tutulur ve yeni bir fenni mesuliyet üstlenilmesinde bu siciller
dikkate alınır.

(17) Fen adamlarının sicilleri, belediye ve mücavir
alan sınırları içinde, belediyelerin ilgili birimlerince tutulur ve bu
sicillerin birer kopyaları her yılsonunda Müdürlüğe gönderilir.

(18) Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki
yerlerde görev yapacak fen adamlarının sicillerinin tutulması Müdürlüğe
aittir.

(19) Sicil fişleri yapının inşaat ruhsatı
alınmasından yapı kullanma izninin alınmasına dek geçecek süreyi, bu süreç
içindeki faaliyetlerin hepsini içine alır. Fen adamlarının sicillerinin
tutulmasında fenni mesullerin bildireceği görüş ve kanaatler esas alınır.

(20) Yapım işlerinde yapı müteahhidi, taşeron ve
şantiye şefi olarak görev alanlar aynı zamanda fenni mesul olarak görev
üstlenemezler.

(21) Kanunun 38 inci maddesinde sayılan
mühendisler, mimarlar ve şehir plancıları dışında kalan fen adamlarının
uygulama yapmaya ilişkin yetki, görev ve sorumlulukları saklıdır.

(22) Bu maddeye göre istihdam edilen fen
adamlarının bu görevi kabul ettiklerine dair taahhütnamenin ilgili idareye
verilmesi zorunludur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esaslar

Yönetmeliğin
uygulanmasına ilişkin esaslar

MADDE 69
(1) Büyükşehir belediyeleri ile
il belediyeleri, ikinci fıkrada belirtilen değiştirilemeyen hükümler
dışında kalan hususlarda, beldenin tarihi ve yöresel şartlarını gözetmek
kaydıyla Bakanlık onayına sunulmak üzere imar yönetmeliği
hazırlayabilirler. İdarelerin imar yönetmelikleri yürürlüğe girinceye kadar
uygulamalar bu Yönetmeliğe göre yapılır.

(2) Bu Yönetmeliğin birinci, ikinci, altıncı,
yedinci, sekizinci, dokuzuncu bölümleri, geçici maddeleri ile 19 uncu ve 20
nci maddelerinde yer alan hükümler, planlarla ve ilgili idarelerce
çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemez ve planlarda bu hükümlere aykırı
olarak getirilecek hükümler uygulanamaz.

(3) Yönetmeliğin planlarla ve ilgili idarelerce
çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemeyeceği ikinci fıkrada belirtilen
hükümler saklı kalmak kaydıyla, ilgili idarelerin imar yönetmelikleri
uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde uygulanır.

(4) Planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak
yönetmeliklerle değiştirilemeyeceği ikinci fıkrada belirtilen hükümlerin
Bakanlıkça değiştirilmesi halinde, bu değişikliklere ilgili idarelerin
yönetmeliklerinde yer verilinceye kadar uygulamalar Bakanlıkça yapılan
değişikliklere göre yürütülür.

(5) Bakanlar Kurulu kararı alınan uygulama ve
yatırımlarda ve bedeli kamu kaynağı kullanılarak yapılan kamu
yatırımlarında bu Yönetmeliğin tanımlar bölümü hariç öncelikle imar
planlarına, imar planlarında hüküm bulunmadığı hallerde bu Yönetmelik
hükümlerine uyulur.

(6) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında tereddüde
düşülen hususlarda; öncelikle ilgili idaresine, tereddüdün giderilmemesi
halinde büyükşehir belediyesi olan yerlerde büyükşehir belediyesinin görüşüne
başvurulur. Tereddüdün devam etmesi durumunda idaresince veya ilgilisince
Bakanlık görüşüne başvurulur.

(7) Proje hazırlanması, yapı ruhsatı ve arazi
düzenlemesine ilişkin uygulamalar bu Yönetmelik ile Bakanlıkça çıkarılan
diğer imara ilişkin yönetmeliklerde yer alan tanımlara göre
gerçekleştirilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik

MADDE 70
(1) 2/11/1985 tarihli ve 18916
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar
Yönetmeliği 1/10/2017 tarihinde yürürlükten kalkar.

Bakanlık
denetçilerinin yetkilendirilmesi ve özellikleri

GEÇİCİ
MADDE 1 –
(1) 67 nci maddede
sayılan yapı tatil tutanağı tanzim etme, mühürleme ve yıkım kararına
ilişkin rapor düzenleme işi ile imar denetimine ilişkin diğer görevler,
yeni bir düzenleme ile yetkilendirme yapılıncaya kadar, Bakanlık Oluru ile
“Bakanlık Denetçisi” olarak yetkilendirilip belge verilen ve en az 3 yıl
mesleki deneyimi olan Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında görevli
yeterli sayıda; mimar, mühendis, şehir plancısı unvanlı ve hukuk
fakültelerinden mezun personel tarafından Bakanlıkça belirlenen usul ve
esaslar doğrultusunda yerine getirilir.

Mevcut
teşekkül

GEÇİCİ
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten önceki mevzuata göre ve mevzuatına uygun olarak kısmen
veya tamamen yapılaşması teşekkül etmiş imar adalarında, imar planında
aksine bir hüküm bulunmamak kaydıyla, yapı yaklaşma mesafeleri,
kotlandırma, arka bahçelerin tesviyesi ile parsel dışına taşmamak kaydı ile
açık ve kapalı çıkmaları mevcut teşekküle göre belirlemeye idaresi
yetkilidir. Bu durumda, yan bahçe mesafeleri ve açık ve kapalı çıkma
ölçüleri parselin sağında ve solunda bulunan mevzuatına uygun mevcut
binaların yan bahçe mesafesine ve bu mesafe içinde yapılan açık ve kapalı
çıkmalara uygun olarak verilir. Arka bahçe mesafeleri ve bu mesafe içinde
yapılacak açık ve kapalı çıkmalar; bitişik nizam yapı adalarında mevcut
teşekküle, ayrık nizam yapı adalarında ise bitişiğindeki komşu parsellerin
yapılaşmasına uygun olarak belirlenir. Kotlandırma ve arka bahçelerin
tesviyesi komşu parsellerdeki uygulamalara göre yapılır. Ancak bu maddede
ifade edilen çıkma ve bahçe mesafelerine ilişkin hususlarla ilgili olarak
mevcut bina bulunmayan komşu cephelerde mer’i plan ve bu Yönetmelik
hükümlerine uyulur.

Mevcut
yapı ruhsatı başvuruları

GEÇİCİ
MADDE 3 –
(1) 22/5/2014 tarihinden
önce yapı ruhsatı almaya yönelik olarak işlemlere başlanılmış olan ve bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra yapılan yapı ruhsatı
başvuruları, 1/10/2017 tarihine kadar sonuçlandırılmak kaydıyla, başvuru
sahibinin talebine bağlı olarak, ilgili işlem tarihinde yürürlükte olan
Yönetmeliğin 30/5/2013 tarihi ve sonrasında yürürlükte olan hükümlerine
göre neticelendirilir. Ancak, bu madde hiçbir şekilde bu Yönetmelik
hükümlerinin karma kullanımı ve yapının planla belirlenen kat adedini
artırmak amacıyla uygulanamaz ve bu amaçla yapı ruhsatı düzenlenemez.

(2) Kat karşılığı ve hasılat paylaşımı modelleri
hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarınca bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten önce ihale kararı veya ihale tarihi alınmış veya ihalesi
yapılmış olan ancak ruhsat düzenlenmemiş yapıların ruhsat işlemleri
1/10/2017 tarihinden önce yürürlükte olan Yönetmeliğe göre sonuçlandırılır.

Yürürlük

MADDE 71
(1) Bu Yönetmeliğin geçici 3
üncü maddesi yayımı tarihinde, diğer maddeler 1/10/2017 tarihinde yürürlüğe
girer.

Yürütme

MADDE 72
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.


Ekleri için tıklayınız







Kaynak

Bir cevap yazın